Phe ly khai ở Ukraine quyết xúc tiến cuộc trưng cầu dân ý

DONETSK, UKRAINE —  Các phần tử nổi dậy thân Nga ở miền đông Ukraine hôm thứ Năm quyết định xúc tiến một cuộc trưng cầu dân ý về tự trị bất chấp lời kêu gọi hôm qua của Tổng thống Nga Vladimir Putin đề nghị hoãn cuộc bỏ phiếu. Thông tín viên VOA Jamie Dettmer tường thuật rằng bối cảnh nay dường như sẵn sàng cho bạo động.

Trong một diễn biến khác của vụ khủng hoảng Ukraine, các lãnh tụ nổi dậy ở miền đông nước này nói mặc dầu họ tôn trọng lời yêu cầu của Tổng thống Nga Vladimir Putin đề nghị hoãn cuộc bỏ phiếu về việc có tách ra khỏi Ukraine hay không, họ không thể tuân hành được.

Thủ lãnh phiến quân Denis Pushilin nói các phần tử nổi dậy hiểu rằng ông Putin có quan tâm đến người dân ở đông nam Ukraine. Nhưng theo ông, vì là cái loa của dân chúng nên có thêm người ở miền đông không chấp nhận chính phủ ở Kyiv và có một sự quyết định đồng thanh của giới lãnh đạo nổi dậy là xúc tiến cuộc trưng cầu dân ý vào ngày Chủ nhật.

Quyết định của phe ly khai xúc tiến bỏ phiếu đuợc đưa ra vào lúc một cuộc thăm dò của tổ chức nghiên cứu Pew có trụ sở ở Hoa Kỳ công bố hôm nay nhận thấy đa số người Ukraine muốn đất nước tiếp tục là một quốc gia duy nhất và thống nhất, với 93% ở miền tây thân Âu châu tán đồng việc giữ nguyên các đường biên giới hiện hữu. Cuộc thăm dò báo cáo 70% những người đuợc thăm dò ở miền đông đang có biến động cũng ủng hộ đoàn kết.

Nhưng một thủ lãnh phe nổi dây khác, ông Myroslav Rudenko, tin rằng cuộc bỏ phiếu ngày 11 tháng này sẽ đem lại kết quả là một cuộc biểu quyết tách rời khỏi Ukraine. Ông nói quyết định xúc tiến cuộc trưng cầu dân ý là một lời bày tỏ ý chí của dân chúng và cho thấy dân chủ đang hoạt động.

Lời kêu gọi hôm qua của Tổng thống Putin đề nghị các phần tử ly khai được Nga hậu thuẫn hoãn cuộc bầu cử là một sự kiện bất ngờ. Chính phủ lâm thời ở Kyiv dường như chia rẽ về cách thức đáp lại, với một số vị bộ trưởng hoan nghênh lời kêu gọi, và nói rằng nó có thể tạo ra điều kiện cho đối thoại.

Nhưng những người khác thì nghi ngờ. Họ cáo buộc nhà lãnh đạo Nga là muốn làm suy yếu Ukraine bằng cách chia rẽ đất nước thành nhiều khu bán tự trị có thể bị Moscow thao túng và chế ngự dễ dàng hơn.

Hôm thứ tư ông Putin không những kêu gọi hoãn cuộc trưng cầu dân ý, mà còn đề nghị Kyiv một chiến dịch quân sự nhắm vãn hồi trật tự ở miền đông.

Tuy nhiên, các giới chức an ninh hàng đầu của Ukraine nói họ không có ý định đình chỉ các chiến dịch. Họ nói Moscow đang nuôi dưỡng cuộc nổi dậy trong khu vực, và họ đang gặp khó khăn ngăn chặn bạo động ở các thị trấn điểm nóng khắp miền đông.

Như mọi thủ lãnh ly khai khác ở miền đông, ông Valery Bolotov, thủ lãnh ly khai ở Luhansk, nhấn mạnh rằng Moscow không giật dây cuộc nổi dậy. Theo ông, cuộc nổi dậy là một biểu hiện của ý chí dân chung. Ông cho biết một số người Nga riêng lẻ đã giúp đỡ bằng tiền.

Với cuộc bỏ phiếu ngày chủ nhật vẫn xúc tiến, người Ukraine đang chuẩn bị đối phó với thêm các vụ xung đột nữa.