Máy bay Malaysia mất tích thử thách khả năng hợp tác của các chính phủ

BẮC KINH —  Cuộc tìm kiếm kéo dài để tìm ra chuyến bay MH370 của Malaysian Airlines bị mất tích đang thử thách sự kiên nhẫn của các gia đình những người trên máy bay, và thử thách khả năng hợp tác của các chính phủ trong vùng.

Nhiều ngày đã trôi qua, và có nhiều câu hỏi hơn câu giải đáp về những gì đã xảy ra cho chiếc máy bay phản lực bị mất tích, Malaysia ngày càng bị chỉ trích kịch liệt.

Truyền thông Trung Quốc và các bài xã luận đả kích sự đáp ứng của Malaysia, lập luận rằng những dấu hiệu trái ngược nhau mà nhà cầm quyền Malaysia đưa ra chỉ làm tăng thêm bối rối và thất vọng của những gia đình đang đau buồn.

Các giới chức Trung Quốc đã nhiều lần hối thúc Malaysia khẩn trương tìm kiếm và hôm nay, họ lại đưa ra thêm lời hối thúc.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi nói người dân Trung Quốc rất lo lắng. Ông nói Trung Quốc kêu gọi Malaysia gánh vác trách nhiệm trong việc phối hợp nỗ lực tìm kiếm. Ông Hồng kêu gọi Malaysia tăng cường những nỗ lực để đẩy mạnh sự hợp tác, hiệu năng và tường trình kết quả một cách kịp thời.

Mặc dầu trọng tâm cuộc tìm kiếm dường như chuyển nhiều hơn sang vùng biển ngoài khơi bờ biển phía tây của Malaysia vào ngày thứ Sáu, Trung Quốc nói vẫn còn chú ý đến vùng Biển Đông.

Trung Quốc ngày càng đưa ra nhiều ý kiến về việc chiếc máy bay có thể ở đâu giữa lúc việc tìm kiếm trở nên phức tạp hơn. Vào ngày thứ Năm, truyền thông nhà nước Trung Quốc công bố ảnh chụp vệ tinh những mảnh vụn tưởng như là của chiếc máy bay mất tích.

Ngày thứ Sáu, truyền thông nhà nước trích lời các nhà khoa học Trung Quốc nói đã ghi nhận được điều họ gọi là sự kiện xảy ra dưới đáy biển tại vùng biển gần Việt Nam và Malaysia vào khoảng thời điểm chiếc máy bay mất tích. Bản tin này nói sự kiện này có thể là do một chiếc máy bay đâm xuống biển.

Ông David Zweig, một giáo sư khoa học chính trị tại trường đại học Khoa học và Công nghệ tại Hong Kong nói dù có những chỉ trích, sự kiện là chiếc máy bay biến mất khỏi mặt đất là một thách thức rất lớn cho bất cứ chính phủ nào. Ông nói:

“Tôi không nghĩ bất cứ người nào cũng có thể làm nhiều hơn những gì người Malaysia đang làm. Họ sẵn sàng chấp nhận nhiều sự hỗ trợ của quốc tế và cố gắng tìm kiếm máy bay, điều mà nhiều nước không muốn làm. Tôi không chắc Trung Quốc sẽ làm như thế nếu có một chiếc máy bay rơi xuống vùng biển Trung Quốc.”

Nhà cầm quyền Trung Quốc cũng thừa nhận một số sai sót trong khi cố gắng tìm ra những manh mối mới.

Hình ảnh vệ tinh về những mảnh vỡ do truyền thông Trung Quốc công bố sau đó bị xem là sai lầm. Các giới chức Trung Quốc nói các ảnh này là “sai lầm” và lẽ ra không nên công bố.

Trong khi Malaysia là quốc gia dẫn đạo trong cuộc tìm kiếm này, 12 nước khác đã gởi tàu chiến và máy bay rà tìm hàng ngàn kilômét vùng biển máy bay có thể rớt xuống.

Nhiều nước tham gia việc giúp đỡ là những thành viên của những tổ chức vùng như ASEAN. Những nước này tiếp tục trao đổi thường xuyên về thương mại và những vấn đề kinh tế nhưng các nhà phân tích nói họ thiếu khả năng làm việc với nhau để đáp ứng với những trường hợp khẩn cấp.

Ông Tạ Thao, giáo sư ngoại giao tại Trường đại học Nghiên cứu Nước ngoài Bắc Kinh nói thảm họa này ắt phải là một lời kêu gọi cảnh tỉnh cho tất cả các chính phủ trong khu vực.:

“Hôm nay là Malaysia, có thể sắp tới là Việt Nam, và có thể lần tới nữa là máy bay Trung Quốc. Sau việc này, những chính phủ liên hệ sẽ suy nghĩ về việc làm thế nào để cải thiện tốt hơn sự hợp tác ít nhất là về những vấn đề không có tranh cãi như tìm kiếm và cứu hộ và một số hợp tác và những vấn đề an ninh không có tính cách qui ước khác.”

Cho đến thời điểm này, hầu hết công cuộc tìm kiếm tập trung vào vùng Biển Đông, một vùng biển giàu tài nguyên thiên nhiên hiện đang trong vòng tranh chấp chủ quyền giữa Trung Quốc và một số nước trong vùng, kể cả Malaysia.