FBI giúp Ukraina lấy lại hàng tỷ đôla chế độ cũ lấy cắp

KYIV, UKRAINE —  FBI và các nhân viên của Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã đến Kiev để giúp các nhà lãnh đạo lâm thời phát hiện những tội phạm tài chính của chính phủ của Tổng thống Viktor Yanukovych đã bị lật đổ trong nỗ lực đem hàng tỷ đôla trở về nước.

Chính phủ Ukraina quyết tâm lấy lại một phần trong hàng tỷ đôla mà chính phủ nói đã bị mất tích dưới chế độ của Tổng thống Viktor Yanukovych.

Và theo Ðại sứ Hoa Kỳ tại Ukraina Geoffrey Pyatt, thì Washington nóng lòng muốn hỗ trợ. Ông nói:

“Chúng tôi rất muốn hợp tác với chính phủ để hỗ trợ cho các cuộc điều tra về các tội phạm tài chính ấy, và chúng tôi đã có ngay tại hiện trường ở Ukraina này, các chuyên gia của FBI, Bộ Tư Pháp và Bộ Tài chính đang làm việc với các đối tác Ukraina để hỗ trợ cho cuộc điều tra của Ukraina.”

Theo các giới chức Ukraina, thì hơn 20 tỷ đôla vàng dự trữ có thể đã bị biển thủ và 37 tỷ đôla cho vay đã biến mất. Trong 3 năm vừa qua, hơn 70 tỷ đôla đã được chuyển từ hệ thống tài chính của Ukraina ra các tài khoản ở nước ngoài.

Nước này cần đến toàn bộ tiền mặt có thể lấy lại trong lúc đang chật vật với những món nợ lên tới 75 tỷ đôla. Chỉ tệ của Ukraina, đồng Hryvnia, đã mất giá hơn 20% trong năm nay. Với cuộc cách mạng và tình hình rối loạn chính trị, nền kinh tế đang khập khiễng.

Một toán công tác của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, IMF, đang có mặt tại Ukraina để thương nghị các chi tiết một kế hoạch 15 tỷ đôla cho nền kinh tế chật vật của nước này. Hoa Kỳ đang cung cấp 1 tỷ đôla bảo đảm các khoản nợ để góp phần phục hồi sự ổn định tài chính.

Ðại sứ Mỹ nói Hoa Kỳ không phải là quốc gia duy nhất tìm cách lấy lại các ngân khoản đã bị lấy cắp. Đại sứ Pyatt cho biết:

“Có nhiều chính phủ khác cũng đang muốn làm việc này qua các mạng lưới tài chính quốc tế để phát hiện những tội ác tài chính mà chính phủ cũ đã vi phạm và để xem có thể làm gì hòng thu hồi một phần các tài sản đó.”

Nhưng trong khi giới hữu trách Ukraina, với sự hỗ trợ từ bên ngoài, lùng sục sổ sách và phân tích các dữ liệu bằng số trong cố gắng lần dò ra manh mối, thì một số người Ukraina lo ngại rằng những kẻ đã góp phần hỗ trợ và khuyến khích việc bòn rút đất nước thì lại đang được giao cho các công việc trong chính phủ.

Chính phủ lâm thời đã bổ nhiệm một số trong những người chóp bu làm thống đốc khu vực. Nhà lập pháp và tranh đấu nhân quyền đối lập Lesya Orobets không vui mừng trước những chọn lựa này. Bà nói:

“Tôi thấy không thoải mái trước những vụ bổ nhiệm đó, nhưng tôi thấy được lý lẽ cho việc làm ấy. Chúng ta phải bổ nhiệm những người cùng làm việc với chính phủ lâm thời trước khi diễn ra cuộc bầu cử tổng thống để lấy lại quyền kiểm soát đất nước. Ðó là việc rất quan trọng.”

Bà Orobets tự an ủi khi biết rằng chẳng còn lại bao nhiêu để mà ăn cắp và hy vọng giới chóp bu sẽ nhân cơ hội này mà gánh vác trách nhiệm:

“Chế độ cũ đã ăn cắp hết rồi. Ðây là cơ hội lớn để chứng tỏ họ có thể hành xử khác đi.”

Nhưng một trong các nhà lãnh đạo quần chúng trong cuộc cách mạng Maidan, ông Sergey Poyarkov, cảnh báo rằng những khoản tiền do Hoa Kỳ hay các nước Âu châu nay cho vay cần phải được theo dõi sát:

“Nếu quý vị cho một khoản tiền nào, thì phải kiểm soát khoản tiền đó. Và phải đòi hỏi mọi sự thanh toán cho bất kỳ ai phải công khai rõ ràng trên trang web của bộ chủ quản. Ðó là cách duy nhất để tiền không bị lấy cắp.”

Chính phủ lâm thời đã bổ nhiệm bà Tetyana Chornovol, một ký giả điều tra bị đánh suýt chết hồi tháng 12 vì các bài tường thuật của bà, dẫn đầu nỗ lực thu hồi hàng tỷ đôla bị mất cắp.