Đường dẫn truy cập

Virginia: Bài học cho Đảng Dân chủ


Glenn Youngkin thắng Terry McAuliffe đoạt chức thống đốc Virginia, dù năm ngoái ở tiểu bang này ông Joe Biden đã qua mặt ông Donald Trump với 10% số phiếu.

Glenn Youngkin thắng Terry McAuliffe đoạt chức thống đốc Virginia, dù năm ngoái ở tiểu bang này ông Joe Biden đã qua mặt ông Donald Trump với 10% số phiếu. Đây là bài học cho đảng Dân chủ trước cuộc bỏ phiếu bầu quốc hội năm tới: Chính trị là vô thường, thay đổi rất nhanh.

Lần sau cùng đảng Cộng Hòa làm thống đốc Virginia là năm 2009, khi ông Obama ngồi ở Tòa Bạch Ốc. Dân tiểu bang này thường bầu vị thống đốc không cùng đảng với vị tổng thống đương nhiệm – trừ năm 2014. Ông Youngkin, 54 tuổi là một nhà tài chánh lần đầu tiên tranh cử. Ông McAuliffe, 64, đã từng làm thống đốc Virginia từ 2014 đến 2018.

Đầu năm nay, ông McAuliffe vẫn thấy đầy hy vọng, nhưng cuối cùng vẫn thất bại. Một nhầm lẫn của McAuliffe là chọn nhấn mạnh vào một đề tài tranh cử. Ông tìm cách mô tả ông Youngkin là “người của Trump.” Mấy tuần trước, Tổng thống Joe Biden đã tới Virginia vận động cho McAuliff, cũng nói cùng một chuyện. Trong khi đó, ông Youngkin không nhờ cựu Tổng thống Trump đến giúp mình, dù ông Trump rất muốn được mời.

Đảng Dân chủ giờ mới biết: Ông Trump không còn là tổng thống, những cử tri chống ông năm 2020 chú ý đến cuộc sống hiện tại chứ không quan tâm chuyện quá khứ.

Ngược lại, Glenn Youngkin tấn công các chính sách của ông Biden và đảng Dân chủ, chọn đó làm đề tài tranh cử chính. Ông nhấn mạnh vào hai điểm quan trọng là chính sách giáo dục và đời sống kinh tế. Ông đã thu hút được những cử tri độc lập không theo đảng nào nhưng đang bất mãn về tình trạng nước Mỹ. Những người chống ông Trump năm ngoái bây giờ không còn bị khích động nữa; trong khi những người ủng hộ ông thuộc thành phần căn bản của đảng Cộng Hòa vẫn còn hăng hái đi bỏ phiếu cho Youngkin chỉ để chống Biden.

Đa số dân chúng đang bất mãn về tình trạng nước Mỹ, ông Youngkin đã chọn đúng đề tài tranh cử. Khi người dân không hài lòng, họ coi là đảng Dân chủ chịu trách nhiệm, vì đang nắm quyền hành pháp và kiểm soát quốc hội, dù chỉ chiếm đa số mong manh.

Những cử tri thuộc thành phần trung lưu và tốt nghiệp đại học đã ủng hộ đảng Dân chủ năm 2018 và bầu cho ông Biden năm ngoái bây giờ cũng không thấy cần nhắc đến ông Trump, họ bỏ rơi đảng Dân chủ. Tại các khu vực như các Quận Fairfax, Loudoun và miền Bắc tiểu bang, McAuliffe đã mất rất nhiều phiếu. Cũng vì ông McAuliffe chỉ chú trọng đến đề tài Trump cho nên ông Youngkin đã “thoát nạn.” Ông không cần nêu ý kiến về các vấn đề khác, như quyền tự do phá thai, hôn nhân đồng tính, mà nhiều cử tri có thể không đồng ý với ông.

Ngược lại, ông Youngkin lôi cuốn cử tri ủng hộ mình trên các vấn đề như quyền của phụ huynh trong việc giáo dục con cái. Tình trạng các trường học đóng cửa vì Covid-19 khiến nhiều người bất bình. Những cuộc tranh cãi về quyết định chích vaccine cho học sinh nhỏ tuổi hay không, có bắt con em đến trường phải đeo mạng hay không, đã chia rẽ dư luận phụ huynh. Những người chống đối cũng chống luôn ông Biden và đảng Dân chủ.

Ông Youngkin còn tấn công chủ trương dạy trẻ em các “lý thuyết màu da” (critical race theory - CRT). Đây là các lý luận coi tình trạng người Mỹ da đen bị thua kém là di sản do chế độ nô lệ để lại. Trong thực tế, các trường tiểu học ở Virginia không hề dạy lý thuyết CRT. Nhưng đó lại là một đề tài khích động đối với các cử tri da trắng ở khắp nước Mỹ. Virginia là thủ đô của Miền Nam nước Mỹ trong thời nội chiến Nam Bắc. Nhiều người da trắng, kể cả những người đã bỏ phiếu cho ông Biden, không chấp nhận những lời buộc tội ám chỉ rằng họ chịu trách nhiệm về một tình trạng hiện tại mà chỉ căn cứ vào quá khứ! Đảng Cộng Hòa sẽ dùng đề tài này để vận động tranh cử vào năm tới!

Nhưng yếu tố quyết định trong cuộc bỏ phiếu ở Virginia vừa qua là dân chúng bắt đầu chán ông Biden. Theo một cuộc nghiên cứu dư luận của nhật báo Washington Post và công ty Schar, có 53% dân chúng không hài lòng với chính quyền Biden, chỉ có 46% vẫn ủng hộ.

Người dân bất bình vì tình trạng bệnh dịch mới thuyên giảm hồi đầu năm lại tái phát nặng nề do biến thái vi khuẩn Delta. Kinh tế phục hồi quá chậm chạp vì bệnh dịch khiến các đường dây tiếp liệu ngưng trệ: Các hãng xe hơi không có “chíp” để ráp vào xe nên ngưng hoạt động, các cơ xưởng chưa thể mở cửa vì thiếu nguyên liệu và không tuyển được đủ công nhân. Vì thế, giá cả mọi thứ tăng lên, ai cũng lo lạm phát sẽ lên cao mãi mãi.

Cùng lúc đó, người ta thấy đảng Dân chủ đang chia rẽ nặng nề khiến các chương trình lập pháp bị ngưng trệ. Một dự luật về hạ tầng cơ sở đã được Thượng viện thông qua, nhưng bị kẹt tại Hạ viện, dù đảng Dân chủ chiếm đa số.

Dự luật chi hơn $1000 tỷ này có thể là một thành tích quan trọng của chính phủ Biden, với triển vọng kinh tế rất lớn. Nhưng các đại biểu Dân chủ thiên tả ở Hạ viện không chịu thông qua. Họ muốn “bắt chẹt” ông Biden, đòi trước hết phải bỏ phiếu cho một dự luật cải tổ cả hệ thống xã hội. Họ muốn thông qua dự luật tốn $3.5 ngàn tỷ mỹ kim, trước khi chấp nhận dự luật về hạ tầng cơ sở. Các đại biểu Dân chủ ôn hòa phản đối các chi phí xã hội rộng rãi, không chấp nhận con số $3.5 ngàn tỷ, cho nên hai bên tranh cãi và mặc cả với nhau. Con số đang được rút xuống còn khoảng $1.85 ngàn tỷ. Ông McAuliff đã yêu cầu Tòa Bạch Ốc và bà Nancy Pelosi, chủ tịch Hạ viện, hãy thúc đẩy thông qua dự luật hạ tầng cơ sở trước ngày Virginia bỏ phiếu; nhưng vô vọng. Tuần trước, ông Biden đã kêu gọi nội bộ đảng Dân chủ thỏa hiệp với nhau, nhưng không kết quả. Tình trạng chia rẽ nội bộ khiến đảng Dân chủ mất tín nhiệm.

Theo thông lệ ở nước Mỹ, trong các cuộc bỏ phiếu giữa nhiệm kỳ của một vị tổng thống, đảng đối lập thường dành được thắng lợi. Năm 2018 đảng Dân chủ đã chiếm được quyền kiểm soát Hạ viện vì Tổng thống Trump đã nắm quyền gần hai năm. Năm 2022, đảng Cộng Hòa sẽ được lợi thế vì ông tổng thống thuộc đảng Dân chủ.

Sang năm, muốn tránh thất bại như thường lệ, đảng Dân chủ sẽ phải rút kinh nghiệm Virginia tuần này. Họ sẽ không thể tranh cử với đề tài Donald Trump nữa, dù ông cựu tổng thống rất muốn xuất đầu lộ diện để mọi người tiếp tục bàn tán chuyện ông sẽ ra tranh cử tổng thống năm 2024 hay không. Khi dư luận còn quan tâm về chuyện đó, ông Trump sẽ còn tiếp tục gây quỹ và các đài ti vi ủng hộ ông còn thu hút khán giả với tiền thu nhờ quảng cáo.

Nhưng dù ông Trump có xuất hiện hay không, cử tri sẽ không căn cứ vào đó mà quyết định bỏ phiếu. Đảng Dân chủ đang bị thử thách. Ở Virginia năm 2020 ông Biden đã chiếm được 54% số phiếu; vậy mà năm nay ứng cử viên Dân chủ vẫn thua. Sang năm, các tiểu bang mà ông Biden được dưới 54% phiếu sẽ bầu cho đảng nào?

Trong cùng ngày dân Virginia bỏ phiếu, tiểu bang New Jersey cũng đi bầu. Đương kim thống đốc Phil Murphy, đảng Dân chủ, may mắn thắng phiếu ông Jack Ciattarelli, đảng Cộng Hòa. Nhưng kết quả ở Virginia vẫn là một tiếng chuông báo động cho đảng Dân chủ trong kỳ bầu quốc hội năm tới.

Dân Mỹ sẽ theo dõi tình trạng chính trị, kinh tế trong năm 2022 mà chọn lựa bầu cho đảng nào. Nếu bệnh dịch thuyên giảm rõ ràng, đời sống được bình thường hóa, kinh tế phát triển trở lại, thì đảng Dân chủ vẫn còn hy vọng.

Trong chế độ tự do dân chủ chính trị là một hiện tượng rất “vô thường.” Trong một năm, sẽ còn nhiều thay đổi!

Diễn đàn Facebook

VOA có ứng dụng mới

Xem tin tức VOA trực tiếp trên điện thoại và máy tính bảng! Ứng dụng tin tức miễn phí của VOA Tiếng Việt liên tục cập nhật thông tin trung thực, đa chiều về tình hình Việt Nam và thế giới; đặc biệt có thêm chức năng vượt tường lửa, phá chặn website.

Hãy tải ngay ứng dụng VOA Tiếng Việt trên iTunes StoreGoogle Play!

Lưu ý: Ứng dụng cũ của VOA đã bị xóa vào ngày 15/1/2020.

XS
SM
MD
LG