Đường dẫn truy cập

Tổng thống Trump trình làng kế hoạch hòa bình Trung Đông


Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại cuộc họp báo chung về kế hoạch hòa bình Trung Đông của Tổng thống Trump tại Tòa Bạch Ốc ngày 28/1/2020.

Tổng thống Donald Trump ngày 28/1 đề nghị thành lập một quốc gia Palestine với thủ đô tại đông Jerusalem, trong một nỗ lực đạt được bước đột phá hòa bình với Israel nhưng sẽ khó thuyết phục người Palestine.

Theo kế hoạch hòa bình Trung Đông của ông Trump được loan báo trong một buổi lễ tại Tòa Bạch Ốc với sự tham dự của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, Hoa Kỳ sẽ công nhận các khu định cư của Israel tại Bờ Tây bị Israel chiếm đóng.

Để đáp lại, Israel sẽ đồng ý chấp nhận ngưng trong 4 năm các hoạt động định cư mới trong khi tư cách quốc gia của Palestine được thương thuyết.

“Ngày hôm nay, Israel đã bước một bước lớn về phía hòa bình,” ông Trump nói thêm là ông đã gởi thơ về đề nghị kế hoạch hòa bình đến Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas.

“Đây là một ngày lịch sử,” ông Netanyahu nói, so sánh kế hoạch hòa bình của ông Trump với việc cựu Tổng thống Harry Truman công nhận quốc gia Israel vào năm 1948.

Tuy nhiên các nhà lãnh đạo Palestine đã bác bỏ kế hoạch hòa bình ngay cả trước khi kế hoạch này được công bố, nói rằng chính quyền ông Trump thiên vị Israel.

Sự vắng mặt của Palestine khi ông Trump tuyên bố kế hoạch hòa bình chắc chắn sẽ gây nên chỉ trích là kế hoạch nghiêng về những nhu cầu của Israel hơn là của họ.

Những cuộc đàm phán Israel-Palestine đổ vỡ vào năm 2014 và hiện chưa rõ kế hoạch của ông Trump sẽ làm sống lại những cuộc thảo luận này hay không.

Người Palestine từ chối nói chuyện với chính quyền ông Trump để phản đối những chính sách thân Israel như là chuyển tòa đại sứ Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem.

Người Palestine muốn đông Jerusalem là thủ đô của một quốc gia tương lai của họ.

Các giới chức cao cấp trong chính quyền ông Trump nói họ dự kiến kế hoạch này thoạt đầu sẽ khơi mào những hoài nghi từ Palestine nhưng hy vọng là theo thời gian họ sẽ đồng ý thương thuyết. Kế hoạch đặt ra những rào cản người Palestine cần vượt qua để trở thành một quốc gia, mục tiêu họ đã tìm kiếm lâu nay.

Vẫn còn đợi xem Israel phản ứng như thế nào, vì có những áp lực mà Thủ tướng cánh hữu Netanyahu phải đối mặt trong nỗ lực tái cử lần thứ ba trong chưa đầy một năm.

Cả hai ông Trump và ông Netanyahu đều đang phải đối mặt với những thách thức trong nước. Ông Trump bị Hạ viện quyết định luận tội trong tháng trước và đang bị xử tại thượng viện về tội làm dụng quyền hành.

Còn ông Netanyahu hôm 28/1 chính thức bị truy tố về tội tham nhũng, sau khi ông rút lui nỗ lực để được quốc hội cho miễn trừ không bị xét xử. Cả hai ông đều tuyên bố không có làm điều gì sai trái.

Kế hoạch của Mỹ đưa ra những chi tiết nhằm phá vỡ bế tắc lịch sử giữa Israel và Palestine trong vài năm qua là kết quả từ nỗ lực 3 năm của những cố vấn cao cấp của ông Trump trong đó có con rể của ông là Jared Kushner.

Các giới chức Mỹ nói ông Trump ủng hộ một dự thảo bản đồ được đề nghị về hai quốc gia. Quốc gia Palestine sẽ lớn gấp đôi đất đai người Palestine hiện đang kiểm soát và sẽ được nối liền bằng đường sá, cầu cống và những đường hầm.

Các nhà lãnh đạo Israel đống ý thương thuyết trên căn bản kế hoạch của ông Trump và đồng ý bản đồ, các giới chức nói. Israel đồng ý về tình trạng quốc gia Palestine tùy thuộc vào những dàn xếp an ninh để bảo vệ người Israel, các giới chức cho hay.

Israel cũng có những bước để đảm bảo người Hồi Giáo được tiếp cận đền al-Aqsa ở Jerusalem và tôn trọng vai trò của Jordan đối với các địa điểm thiêng.

Một giới chức Mỹ nói câu hỏi đối với người Palestine là liệu họ sẽ “ngồi vào bàn và thương thuyết hay không?”

Tư cách quốc gia của Palestine sẽ tùy thuộc vào người Palestine có những bước tự quản trị như tôn trọng nhân quyền, tự do báo chí và có những định chế minh bạch và tin cậy được, các giới chức nói.

Kế hoạch của ông Trump kêu gọi người Palestine trở về quốc gia tương lai Palestine của họ và thành lập một “quỹ đền bù rộng rãi,” một trong những giới chức này nói.

Về việc Israel giữ lại các khu định cư, một giới chức Mỹ cho biết “Kế hoạch căn cứ vào một nguyên tắc là mọi người sẽ không phải chuyển dịch để hoàn tất hòa bình.. . Nhưng kế hoạch chấm dứt việc mở rộng những khu định cư trong tương lai được xem như thực tế nhất.”

Trước loan báo của ông Trump, hàng ngàn người biểu tình tại thành phố Gaza và quân đội Israel củng cố các vị trí gần một điểm nóng giữa thành phố Ramallah của Palestine và khu định cư Beit El của người Israel tại Bờ Tây.

Ngày 27/1, lãnh tụ Palestine, Abbas, nói ông sẽ không đồng ý bất cứ thỏa thuận nào không đảm bảo một giải pháp hai quốc gia. Công thức này là căn bản nhiều năm nỗ lực hòa bình của quốc tế, theo đó Israel chung sống với một quốc gia Palestine.

Diễn đàn Facebook

VOA có ứng dụng mới

Xem tin tức VOA trực tiếp trên điện thoại và máy tính bảng! Ứng dụng tin tức miễn phí của VOA Tiếng Việt liên tục cập nhật thông tin trung thực, đa chiều về tình hình Việt Nam và thế giới; đặc biệt có thêm chức năng vượt tường lửa, phá chặn website.

Hãy tải ngay ứng dụng VOA Tiếng Việt trên iTunes StoreGoogle Play!

Lưu ý: Ứng dụng cũ của VOA đã bị xóa vào ngày 15/1/2020.

XS
SM
MD
LG