SHOUF CEDAR RESERVE, LEBANON — Rừng cây hương nam (hay còn gọi là cây tuyết tùng) thơm ngát tại Libăng được ghi chép đầu tiên trong thiên sử thi Gilgamesh của người Sumer, cách đây khoảng 4.500 năm.
Tuy nhiên những rừng cây hương nam một thời hùng vĩ của Libăng chỉ còn sống sót ngày nay từng cụm không đều đặn trên những sườn núi.
Hiện nay, có một dự án trồng lại rừng cây hương nam thời xưa. Chính phủ Libăng đưa ra một mục tiêu đầy tham vọng gia tăng rừng của nước này bao phủ 50% đất đai vào năm 2020.
Ông Hisham Salman điều hành Hiệp hội Rừng, Phát triển và Bảo tồn Libăng. Ông nói khẩu hiệu “Libăng màu xanh lá cây” của chính phủ được sự ủng hộ của các giới tôn giáo và phe phái tại đất nước này.
Trong một cuộc phỏng vấn tại một vườn ươm cây tại Núi Shouf, ông Salman nói “Người dân sống tại các thành phố thích ý tưởng Libăng là một xứ sở màu xanh lá cây, người dân muốn thấy Libăng trở lại xanh tươi, do đó họ thích ý tưởng - trồng cây.”
Cây hương nam là biểu tượng quốc gia của Libăng, trung tâm điểm của lá cờ quốc gia và chiếc khiên.
Người Ai Cập thời cổ đại dùng dầu cây hương nam để ướp xác chết.
Người Phê-ni-xi dùng cây hương nam để làm ván đóng các thương thuyền. Người Do Thái dùng những cây đà bằng gỗ cây hương nam để xây đền thờ của Vua Solomon.
Kinh Thánh đề cập đến cây hương nam của Libăng 75 lần, trong đó có Thi Thiên 92: “Những người nhân đức sẽ lớn mạnh như cây chà là, sẽ cao vút như cây hương nam ở Libăng.”
Vào năm 2005, những cuộc biểu tình rầm rộ chống lại sự chiếm đóng quân sự của Syria được biết dưới tên là “Cuộc Cách mạng cây Hương nam.”
Về mặt bảo tồn, Libăng tạo ra hình tượng con Sóc Sanjoub để dạy cho trẻ em và dân làng về việc ngăn ngừa cháy rừng.
Ông Salman nói biến đổi khí hậu làm cho mùa cháy rừng kéo dài.
“Chúng tôi ghi nhận biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến rừng vì, trước đây mùa cháy rừng bắt đầu vào tháng 6, tháng 7, giờ đây trong 20 năm qua, cháy rừng bắt đầu vào tháng 3. Chúng tôi có những đám cháy lớn vào tháng 3 và tháng 4. Chúng tôi nghĩ điều này là do trái đất ấm dần.”
Cây làm ổn định các sườn đồi và bảo vệ các dòng suối trên núi. Hiện nay, mục tiêu là trồng một triệu cây một năm. Với kỹ thuật của Hoa Kỳ, một chương trình do USAID tài trợ đã gia tăng gấp 2 và gấp 3 tỉ lệ sống của các cây hương nam con và những loại cây tùng khác.
Ông Heath Cosgrove điều hành các dự án môi trường cho USAID tại Libăng. Ông nói “Tại Libăng, USAID hợp tác với Cơ quan Phụ trách về Rừng của Hoa Kỳ, với một dự án 4 năm, trị giá 12 triệu đô la, để tái tạo rừng tại Libăng, khôi phục vẻ đẹp thiên nhiên của nước này, giúp hỗ trợ việc giới thiệu biểu tượng quốc gia, cây hương nam, được in trên cờ Libăng.”
Tại dãy núi Shouf, phía đông Beirut, một số cây cổ thụ, được trồng cách đây 2.000 năm, trong thời kỳ Đức Chúa Jesus. Hiện nay, những cây con mới là một phần của kế hoạch trồng lại cây hương nam huyền thoại của Libăng.