Chủ nhật, 20/04/2014
Xem

Tin tức / Việt Nam

Phỏng vấn Đại diện Đông Nam Á của CPJ về tự do báo chí Việt Nam

Ủy Ban Bảo vệ các Ký Giả (CPJ).
Ủy Ban Bảo vệ các Ký Giả (CPJ).
CỠ CHỮ - +
Nghe bài tường trình
Nghe bài tường trìnhi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
Thưa quý vị, vài ngày sau Ngày Nhân Quyền Quốc tế 10 tháng 12, 2012, Ủy Ban Bảo vệ các Ký Giả (CPJ) đã công bố một phúc trình về tình hình tự do báo chí trên thế giới, xếp hạng Việt Nam nằm trên danh sách các nước đàn áp mạnh bạo nhất các nhà báo và bloggers độc lập. Câu Chuyện Việt Nam do Hoài Hương phụ trách tuần này xin được dành để gửi đến quý vị phần đầu cuộc phỏng vấn với ông Shawn Crispin, Đại diện cấp cao của CPJ ở Đông Nam Á. Ông Crispin là tác giả của phúc trình nghiên cứu tình hình tự do báo chí ở Việt Nam, và bản thân từng là một nhà báo cộng tác với nhiều tạp chí quốc tế có uy tín. Mời quý vị theo dõi câu chuyện giữa ông Crispin và của Ban Việt Ngữ -VOA sau đây:

VOA: Thưa ông, Việt Nam xếp hạng thứ 6 trên danh sách của CPJ, liệt kê 10 nước bỏ tù nhiều nhà báo nhất thế giới. Ông từng sang Việt Nam nghiên cứu để soạn một phúc trình rất đầy đủ về tình hình báo chí tại đó. Vậy xin ông nhận định về tình hình tự do báo chí ở Việt Nam tại thời điểm này, và liệu có cải thiện nào trong năm qua?

Ông Shawn Crispin: Rõ rệt là tình hình tự do báo chí ở Việt Nam đang nhanh chóng tuột dốc. Cuộc nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, chính quyền Việt Nam đang tăng cường đàn áp các blogger độc lập, và các nhà báo viết bài đăng trên mạng. Điều đó chứng tỏ là chính quyền Việt Nam đã có một nỗ lực phối hợp để khép lại một thế giới mạng từng hoạt động tương đối cởi mở, cung cấp các quan điểm và tin tức đa dạng bên cạnh giới truyền thông chính thức bị nhà nước chi phối. Sự kiện Việt Nam xếp hạng thứ 6 trên danh sách của CPJ là một dấu hiệu cho thấy là giới thẩm quyền Việt Nam ngày càng ra tay trấn áp mạnh bạo hơn các quyền tự do trên mạng. Cuộc nghiên cứu do chúng tôi thực hiện cho thấy là trong 14 nhà báo hiện đang bị cầm tù ở Việt Nam, có tới 13 người là những nhà báo mạng. Thế cho nên đây là một trong những chiến dịch đàn áp tự do trên mạng tệ hại nhất so với bất cứ nơi nào trên thế giới, chiến dịch này vẫn đang tiếp diễn ở Việt Nam. Quan tâm của chúng tôi là tình hình chỉ có thể trở nên xấu hơn trong bối cảnh chính phủ Việt Nam đang gặp khó khăn kinh tế và khi những rạn nứt đã bắt đầu xuất hiện giữa các phe phái khác nhau trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam.

VOA: Nhưng có phải là một nghịch lý hay không khi có cả trăm tờ báo và cơ sở truyền thông khác ở Việt Nam, sinh hoạt báo chí lẽ ra phải nở rộ, nhưng lại có nhiều đề tài đươc coi là cấm kỵ, như các vụ bê bối tham nhũng, đường lối quản trị kinh tế, hoạt động của giới bất đồng chính kiến v..v… Còn đề tài cấm kỵ nào khác, và làm cách nào các nhà báo địa phương có thể tác nghiệp trong các điều kiện đó?

Ông Shawn Crispin: Như cô nói, có hàng trăm sản phẩm in ấn, nhưng tất cả đều có liên hệ, hay do nhà nước cho phối theo cách này hay cách khác. Điều mà chúng tôi nhận thấy trong phúc trình của chúng tôi là rất nhiều nhà báo làm việc cho các tờ báo ấy đã tìm cách tường thuật tin tức một cách độc lập, nhưng những bài viết của họ thường bị các biên tập viên cao cấp – thường là đảng viên trong Đảng Cộng sản, chặn lại, hay kiểm duyệt. Thế cho nên điều đã xảy ra trong mấy năm gần đây là các nhà báo này, vì không thể tường thuật sự thật trong công việc ban ngày của họ, thế cho nên vào ban đêm họ phát tán lên các trang mạng hay các trang blog độc lập một số tin tức mà họ không được phép phổ biến. Đó là yếu tố đã khiến các hoạt động truyền thông mạng của Việt Nam rất là năng động. Nhưng nhà nước Việt Nam đã chú ý tới hiện tượng này, và tăng cường các khả năng theo dõi. Một số nhà báo làm như thế, hoặc bị coi là hậu thuẫn các blogger đã bị bỏ tù, đã bị cảnh cáo, nhiều người từng hoạt động từ năm 2008, 2009, đã phải đóng cửa các trang blog của họ vì sợ đang bị theo dõi.

VOA: Một số nhà báo, cũng như các nhà đấu tranh cho dân chủ, các blogger, và cả một số vị lãnh đạo tôn giáo nói họ đã bị sách nhiễu, và đôi khi, bị đánh đập. Ông có từng chứng kiến những hành động ngược đãi đối với các nhà bất đồng chính kiến với Hà Nội, dưới tay một nhân viên cảnh sát, công an, dù là mặc sắc phục hay thường phục?
      
Ông Shawn Crispin: Tận mắt tôi chứng kiến thì không, nhưng trong cuộc nghiên cứu mà tôi thực hiện hồi đầu năm nay, tôi đã tiếp xúc với các blogger đã phải đối mặt với những hành động ngược đãi về thể chất và trấn áp về tinh thần. Tôi đã nói chuyện với họ về những gì mà họ đã phải trải qua. Nhưng cá nhân tôi chưa tận mắt chứng kiến một sự cố nào như vậy.

VOA: Thưa, ngoài những blogger nổi danh như Điếu Cày, Tạ Phong Tần, Anh Ba Saigon, là các nhà báo thuộc Câu Lạc bộ Báo chí Tự Do, còn có các trường hợp nào khác đáng cho chúng ta chú ý?
   
Ông Shawn Crispin: Tôi tin rằng một trường hợp không được biết đến nhiều là chiến dịch đàn áp các phóng viên của Dòng Chúa Cứu thế, một trang tin tức Công giáo trực tuyến đưa tin về các vấn đề tôn giáo và xã hội ở thành phố HCM. Trang tin tức này dựa phần lớn vào các nhà báo công dân nghiệp dư về nội dung của nó. Giới hữu trách đặc biệt đàn áp mạnh tay những nhà báo công dân này. Tôi không nhớ rõ là bao nhiêu người, hình như là 4 người, hiện vẫn đang mòn mỏi trong nhà tù.

VOA: Trong nhiều trường hợp, những người bất đồng, những người biểu tình, các bloggers, thuật lại rằng họ đã bị một nhóm côn đồ đánh đập, tài sản của họ bị phá hoại, công an có mặt, trông thấy nhưng không can thiệp. Có người tố cáo chính công an đã mướn nhóm người này, liệu có chứng cớ gì để hậu thuẫn lời tố cáo đó hay không?
 
Ông Shawn Crispin:
Một số người đề cập tới các sự cố khi có những người mặc thường phục, côn đồ, hành hung các nhà báo, nhưng khi các nhà báo này đi khiếu nại với cảnh sát, thì cảnh sát làm ngơ, không điều tra mà còn nói họ, có lẽ “đáng bị đối xử như thế.” Chúng tôi coi đây là một dấu hiệu là những kẻ mặc thường phục tấn công các nhà báo và blogger có thể có liên hệ với các lực lượng an ninh, bởi vì họ từ chối không điều tra các vụ hành hung đó.

VOA:  Một số người đề cập tới những tai nạn không giải thích được trong khi đang đi đường hay lái xe gắn máy, có chứng cớ nào cho thấy có bàn tay của ai đó trong các tai nạn ấy không?

Ông Shawn Crispin: Vâng, chúng tôi có thấy những trường hợp đó trong một số tài liệu thu thập được. Nhưng đây là điều mà chúng tôi chứng kiến xảy ra tại nhiều nơi trên thế giới, không chỉ ở Việt Nam. Đó là một trong những chiến thuật mà một số nhà cầm quyền sử dụng đối với một số nhà báo. Những người này bỗng dưng “gặp tai nạn.” Rất khó có thể nói một cách chắc chắn tai nạn như thế ở Việt Nam là cố ý, tuy nhiên do tai nạn xảy ra hơi thường xuyên đối với một số nhà báo bị nhà nước liệt vào thành phần nguy hiểm, thế cho nên nó đã làm nhiều người nghi ngờ, nhất là các nạn nhân của hành vi này.

-----------------------------------------

Thưa quý vị, vừa rồi là phần đầu cuộc phỏng vấn ông Shawn Crispin, đại diện cấp cao của CPJ ở Đông Nam Á về tình hình tự do báo chí ở Việt Nam. Chúng tôi xin dành phần Hai, đề cập tới và các điều kiện tác nghiệp của các nhà báo trong nước và của các nhà báo nước ngoài làm việc tại Việt Nam cho chương trình lần tới. Shawn Crispin là tác giả của Phúc trình về tình hình Tự do Báo chí ở Việt Nam, và bản thân ông từng là một nhà báo cộng tác với nhiều tạp chí quốc tế có uy tín, kể cả The International Herald Tribune, Asia Times Online, Far Eastern Economic Review, và tờ The Asian Wall Street Journal.

Câu chuyện Việt Nam do Hoài Hương phụ trách đến đây đã kết thúc, mời quý vị đón nghe chương trình này, được phát thanh trên làn sóng của Đài VOA vào lúc 10 giờ tối thứ Bảy mỗi tuần. Quý vị có thể bình luận về đề tài hôm nay, đọc các tin mới nhất, xem phóng sự video, bình luận, và trao đổi với các độc giả khác trên trang web của chúng tôi ở địa chỉ www.voatiengviet.com hoặc các trang web xã hội Facebook, Twitter. Hoài Hương xin hẹn gặp lại quý vị trong chương trình tuần sau.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Nhà báo Lê Phương Dung. từ: BAN BIÊN TẬP.
18.12.2012 02:21
Ngài Shawn Crispin có lẽ " quên " một điều sơ đẳng rằng: Quốc gia nào cũng phải có luật lệ riêng của mình, nhất là lại liên quan đến vấn đề rất " nhạy cảm " về vấn đề TỰ DO BÁO CHÍ tại Việt Nam.
Năm 2006, Thủ tướng CP Nguyễn Tấn Dũng ký chỉ thị 37 để thực hiện kết luận của Bộ Chính trị về biện pháp tăng cường lãnh đạo, quản lý báo chí. Theo chỉ thị này, Chính phủ Việt Nam kiên quyết không để tư nhân hoá báo chí dưới mọi hình thức. Không để bất cứ tổ chức, cá nhân nào lợi dụng, chi phối báo chí phục vụ lợi ích riêng. Thủ tướng Việt Nam còn ra chỉ thị bổ xung thêm những biện pháp để kiểm soát báo chí chặt chẽ hơn. Điển hình là Nhà nước không chấp thuận báo chí tư nhân. Cho đến thời điểm này, trong số hơn 700 tờ báo cùng gần 100 Đài phát thanh và Truyền hình trong cả nước, tất cả đều phụ thuộc vào những cơ quan nhà nước và chịu sự chỉ đạo của một cơ quan quản lý báo chí là Bộ Thông tin và truyền thông Việt Nam & Ban Tuyên Giáo Trung ương.
Mới đây, tháng 8 năm 2011, tại Hội nghị báo chí diễn ra tại Quảng Bình. Cục Báo chí ( Bộ Thông tin & Truyền thông ), cũng đã tái khẳng định rằng: Tất cả báo chí trong nước đều là cơ quan ngôn luận của Đảng, nên nhiệm vụ chủ yếu là " Tuyên truyền đường lối, chủ chương của Đảng, và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân ". Vì vậy, báo chí phải cảnh giác việc: " đưa tin không phù hợp với lợi ích quốc gia và nhân dân, cùng những nhận thức sai lệch về chính trị ". Chính vì các phương tiện truyền thông ngày càng được hiện đại hoá,cũng như TỰ DO BÁO CHÍ, hay tự do thông tin là một trong những quyền căn bản nhất của con người, được hầu hết các quốc gia công nhận bằng văn bản luật, thậm chí Hiến pháp. Trong bản " Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền " cũng đề cập và công nhận quyền tự do này của mỗi công dân. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền tự do báo chí ở mỗi quốc gia đều ở mức độ khác nhau. Ở Việt Nam hiện nay, với một thống kê mới nhất: 550 cơ quan báo chí, 19 nghìn hội viên Hội NBVN, hơn 700 Ấn phẩm báo chí, với các loại hình từ báo viết, báo nói, báo hình đến Internet, và hiện nay mỗi người dân được thụ hưởng tới 7,5 tờ báo. Sự phát triển các nhu cầu thông tin không gặp bất cứ một trở ngại nào, đó chính là biểu hiện sinh động của TỰ DO BÁO CHÍ ở Việt Nam.
Ngay tại nước Mỹ, nơi thường được mệnh danh là " Thiên đường tự do ", thì luật pháp của các tiểu bang cũng quy định rất rõ về vấn đề này, và đã không ít người bị bắt và sử lý, mặc dù ở Hoa Kỳ không có một Bộ Thông tin. Các hệ thống truyền thông và truyền hình tư nhân chủ động làm việc trên căn bản tự do ngôn luận, tự do tư tưởng, theo mức độ tự kiểm soát và lương tâm nghề nghiệp. Người làm báo, truyền thông và truyền hình tại Hoa kỳ và nhiều nước trên thế giới khi có nhiều quyền hành và lợi thế, đồng nghĩa họ sẽ có nhiều trách nhiệm và bổn phận.
Mặc dù, báo Chí được mệnh danh là " đệ tứ quyền ",( đứng sau lập pháp, hành pháp, tư pháp), song dù hoạt động dưới bất cứ hình thức nào, bất cứ ở đâu, do bất cứ lực lượng nào đảm trách, thì " đệ tứ quyền " vẫn cần tôn trọng những tiêu chuẩn căn bản về tự do ngôn luận, phẩm giá nhân bản, công lý và nhân ái.
Việc phóng viên đưa tin sai sự thật, có hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm Luật Báo chí, thì phải chịu hình phạt của luật pháp. Đó là thể hiện tính nghiêm minh của nhà nước pháp quyền, và sự quản lý báo chí bằng pháp luật ở Việt Nam. Điều đó hoàn toàn không phải là cản trở hoạt động báo chí ở Việt Nam. Những lời " cáo buộc " của MR. Shawn Crispin, đại diện cấp cao của CPJ là đi ngược lại tiêu chí " khách quan, tôn trọng sự thật ", vì sự phát triển của báo chí Việt Nam, cũng như của các nước trên thế giới.
Trả lời

bởi: Vô danh
21.12.2012 23:24
Tác giả cũng giống số đông trí thức XHCN khác, không hiểu bản chất của Hiến pháp là: khuôn khổ cho phép chính quyền ban hành các văn bản pháp luật chỉ được trong giới hạn của Hiến pháp cho phép. Điều 69 Hiến pháp về Quyền tự do của công dân, trong đó có quyền tự do báo chí. Nghĩa là các văn bản luật, hay pháp quy dưới luật có quyền quy định các khuôn khổ cho công dân thực hiện quyền tự do báo chí và tự do ngôn luận các kiểu... nhưng không có quyền CẤM hay kiên quyết không để tư nhân hoá báo chí dưới mọi hình thức. Khi chính quyền CẤM đương nhiên là vi phạm Hiến pháp, đồng nghĩa với sự Vi Hiến.

Việt nam là thành viên của Công ước quốc tế về Nhân quyền, do đó buộc VN phải tuân thủ và tôn trọng triệt để. Nhưng cái lối nói một đằng, nhưng làm một nẻo trở thành chuyện đương nhiên, thì đó chính là biểu hiện của sự thiếu tôn trọng pháp luật trong một nhà nước pháp quyền.
Trả lời

bởi: Trần Kim Lan từ: www.trankimlan.de
21.12.2012 07:00
Đồng ý với quan điểm của nhà báo Lê Phương Dung. Sống ở đâu thì phải tuân thủ luật pháp ở nơi đó. Chúa Giê-su đã từng nói "Của Cessar trả lại cho Ceasar"

bởi: Vô danh
16.12.2012 11:28
- Ngày 15 tháng 12 năm 1956, HCM ký một "Sắc lệnh" tước hết quyền Tự do Ngôn luận của báo chí được gọi là "Sắc lệnh Báo chí". Kể từ đấy, báo chí bắt buộc phải phục vụ chính quyền chuyên chính vô sản. Mọi cá nhân vi phạm sẽ bị phạt tù từ 5 năm tới chung thân khổ sai, và tài sản, nếu có, sẽ bị tịch thu. Ngày "Sắc lệnh Báo chí" của HCM được ban hành là ngày các báo "Đất Mới", "Trăm Hoa", "Nhân Văn Giai Phẩm" đồng loạt chết không cần cáo phó. Sau khi ban hành "Sắc lệnh" tước đoạt quyền tự do ngôn luận của người dân VN, HCM ra lệnh cho các cán bộ đảng CSVN bắt đầu phát động chiến dịch "đấu tố văn nghệ sĩ".

Noi gương và thực hiện tư tưởng HCM, đến tận hôm nay, năm 2012, Luật Báo Chí của CSVN qui định Điều 1 và 11 như sau : Điều 1/: "... Báo chí là cơ quan ngôn luận của các tổ chức của đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, là diễn đàn của nhân dân... ". Điều 11/: "... Cơ quan chủ quản báo chí là tổ chức của đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, đứng tên xin phép thành lập cơ quan báo chí... " “?”. Tính chất phi dân chủ đã lộ rõ qua hai điều luật ghi trên. Đồng thời, người ta cũng thấy quá rõ độc quyền thông tin và độc quyền ngôn luận của đảng. Noi gương và thực hiện tư tưởng HCM, thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, trong thế kỷ 21 này cũng ra lệnh cấm tự do báo chí, cấm báo chí tư nhân. “?”

- Tại một trại cải tạo ở Lào Cai, sát ranh giới với tỉnh Vân Nam, một cán bộ tư tưởng của đảng CSVN đã nói với ký giả Dương Tử trong một cuộc phỏng vấn: "Ngòi bút của các anh còn nguy hiểm hơn cả một sư đoàn". Thế nên, người ta không còn lấy làm lạ tại sao HCM đã đòi hỏi tự do báo chí lúc chưa cầm quyền nhưng không dám ban bố tự do ngôn luận cho người dân VN khi ông ta đã nắm quyền hành trong tay.

bởi: dan Viet từ: nha trang
16.12.2012 01:09
Có nơi nào trên trái đất này còn độc tài, áp bức hơn trên dải đất hình chữ S này chăng? Còn những nơi nào nhân quyền bị chà đạp, bị rẻ rúng hợn nơi này chăng? Co lẽ CPJ nhầm rồi. Tôi tin rằng nêu các vị hãy thử làm người VN trong 1 thời gian ngắn thôi các vị sẽ thay đổi lại bảng tông sắp hiện nay ngay.

bởi: Bac: từ: USA
14.12.2012 18:21
Sao lai xếp vị trí thứ 6 à ta? Có xếp lộn vị thứ không đấy? Thôi thì đã lỡ rồi. Đành chịu vậy ! Nhưng mà các Bác ở Bộ Chính Trị và đặc biệt là đồng chí ÍCH SỜ nhớ chỉ thị đàn em phấn đấu làm sao để tương lai đạt cho bằng được vị trí dẫn đầu Top Ten nhá ! Sẽ được Liên Hiệp Quốc tặng bằng khen đấy !