Phát biểu của một vị dân cử Hoa Kỳ trong tuần này, nói rằng “cưỡng dâm hợp pháp” ít khi đưa đến việc mang thai, đã đẩy cuộc tranh luận về phá thai ra tiền trường cuộc tranh cử tổng thống. Thông tín viên VOA Alex Villareal xem xét hậu quả của các nhận định do dân biểu Todd Akin đưa ra và nguyên do khiến phe Cộng hòa, kể cả người có thể sẽ là ứng cử viên tổng thống Mitt Romney đang cố hết sức tránh xa cuộc tranh cãi này.
Lời giải thích của ông Akin về lý do ông chống đối phá thai, ngay cả trong trường hợp bị cưỡng hiếp, đã gây phẫn nộ tràn lan từ cả phía Dân chủ lẫn Cộng hòa, và nhiều người đã mô tả các nhận định của ông Akin là “thiếu tế nhị” và “ngu dốt.”
Tổng thống Barack Obama và đối thủ phía Cộng hòa Mitt Romney đã mau chóng lên án các nhận định vừa kể.
Tổng thống Obama nói các quan điểm như được bầy tỏ là mang tính xúc phạm. Cưỡng hiếp là cưỡng hiếp.
Ông Romney cũng cho rằng các nhận định của ông Akin cũng mang tính cách rất xúc phạm. Ông nói ông không thể bênh vực ông Akin cũng như những gì ông Akin đã tuyên bố.
Ông Akin đã xin lỗi, và thậm chí còn công bố một quảng cáo chính trị yêu cầu tha thứ.
Ông Akin nói: “Cưỡng hiếp là một hành vi xấu xa. Tôi đã sử dụng ngôn từ không đúng một cái sai trái, và tôi xin lỗi về việc đó.”
Nhưng các chuyên gia phân tích cho rằng lời xin lỗi của ông Akin có phần chắc không đảo ngược được những lời kêu gọi của giới lãnh đạo đảng Cộng hòa đề nghị ông rút lui khỏi cuộc chạy đua vào Thượng viện ở tiểu bang Missouri.
Chuyên gia phân tích chính trị Rhodes Cook nói vụ tranh cãi này là một thí dụ khác về vấn đề mà các ứng cử viên Cộng hòa thường vấp phải đối với các nữ cử tri. Ông Cook cho rằng đảng Cộng hòa không muốn sự cách biệt giới tính tăng thêm.
Ông Cook nói: “Phe Cộng hòa coi đây là một lời bình luận tệ hại, một lời bình luận khiến cho họ có vẻ như thiếu tế nhị đối với phụ nữ và vấn nạn của họ, nhất là trong tư cách các nạn nhân của những tội ác khủng khiếp như cưỡng hiếp. Họ vốn đã đứng về phía gây tranh cãi về nhiều vấn đề có liên quan đến phụ nữ, vì thế mà họ không muốn làm cho tình hình trở nên trầm trọng thêm.”
Ông Cook và các chuyên gia phân tích khác nói rằng các nhận định của ông Akin có thể đổ châm ngòi thêm cho những lời khẳng định của phe Dân chủ rằng phe Cộng hòa đang mở một cuộc chiến nhắm vào nữ giới. Các thành viên của đảng Cộng hòa vốn dĩ đã bị các tổ chức nữ quyền chỉ trích vì chống đối phá thai và chống việc trả tiền bảo hiểm cho thuốc ngừa thai.
Hôm qua, các đại biểu Cộng hòa đã đồng ý ủng hộ một lời kêu gọi hiến pháp quy định cấm phá thai trong khuôn khổ cương lĩnh của đảng, và không ngoại trừ các trường hợp bị cưỡng hiếp hay loạn luân. Trong khi đó, cương lĩnh của đảng Dân chủ “dứt khoát” ủng hộ quyền lựa chọn của người phụ nữ.
Ông Larry Sabato, giám đốc Trung tâm Chính trị của trường đại học tiểu bang Virginia, nói các vấn đề xã hội, như phá thai, có khuynh hướng đóng một vai trò chủ chốt trong sự ủng hộ của cử tri.
Ông Sabato nói: “Dân chúng có những cảm nghĩ rất mạnh ở cả hai phía, và đó là một vấn đề duy nhất đối với nhiều người. Một khi họ biết được lập trường của bạn về vấn đề ấy, ủng hộ hay chống đối, ủng hộ sự chọn lựa hay ủng hộ quyền được sống, họ sẽ quyết định sẽ bỏ phiếu ra sao. Trên thực tế họ làm ngơ trước các vấn đề kinh tế và các vấn đề đối ngoại cùng một loạt các đề tài khác.”
Ông Cook và ông Sabata nói chưa rõ liệu các nhận định của ông Akin có sẽ mang một ảnh hưởng kéo dài trong thời gian sắp diễn ra cuộc bầu cử vào tháng 11 hay không.
Họ cho rằng có phần chắc các nhận định đó sẽ còn sống động trong những quảng cáo chính trị của đảng Dân chủ, và nếu ông Akin tiếp tục chống lại những lời kêu gọi rút lui khỏi cuộc chạy đua thì hậu quả có thể đáng kể.
Các cuộc thăm dò công luận cho thấy ông Akin gần như ngang ngửa với bà Claire McCaskill, là thượng nghị sĩ đương nhiệm của đảng Dân chủ, trong một cuộc chạy đua được coi là tối ư quan trọng đối với các nỗ lực của đảng Cộng hòa nhằm chiếm quyền kiểm soát Thượng viện Hoa Kỳ.