Thứ bảy, 23/05/2015
Xem

Blog / Nguyễn Xuân Hoàng

Mạc Ngôn và Giải Nobel Văn chương 2012

Nhà văn Mạc Ngôn được xem là một trong các tác giả đương đại hàng đầu của Trung Quốc
Nhà văn Mạc Ngôn được xem là một trong các tác giả đương đại hàng đầu của Trung Quốc
Đào Đạo
Không phải là hội viên “Hội Đọc Sách những nhà văn nhà thơ được trao giải Nobel Văn chương” gồm những kẻ sẵn sàng chờ dịp vỗ tay ca ngợi khi một nhà văn được trao giải, hạnh phúc ra mặt và có thể kiêu hãnh ngầm vì đã đọc những nhà văn nhà thơ được lãnh giải Văn Chương Nobel cho nên tôi thường không mấy quan tâm tới việc hàng năm cứ vào tháng 10 Hàn Lâm Viện Thụy Điển công bố tên tuổi nhà văn được trao giải. Thế nhưng năm nay khi Mạc Ngôn nhà văn Trung Quốc được nhận giải Nobel Văn chương khi theo dõi các luồng ý kiến về Mạc Ngôn tôi nhận thấy những phán xét về mặt chính trị có phần phủ lấp những nhận định nghiêm túc về giá trị văn chương nên tôi không khỏi đưa ra một vài nhận xét ngoài văn chương. Trên hết thảy yếu tố chính trị phủ lấp yếu tố văn chương này là một sự kiện không bình thường. Và sự không bình thường này lại chỉ xảy ra mỗi khi một nhà văn hiện đang sống trong chế độ cộng sản hay độc tài được trao giải Văn chương Nobel trong khi một nhà văn sống ở các nước tự do dân chủ thì các luồng ý kiến phê bình thường dành cho giá trị văn chương của các tác phẩm của nhà văn được trao giải. Solzhenitsyn, Joseph Brodsky, và Cao Hành Kiện trước đây là những thí dụ.
  
Hẳn ý thức được sự không bình thường này nên ngay khi được tin mình được trao giải Mạc Ngôn đã lập tức tuyên bố với thế giới Âu-Mỹ đề nghị nhà cầm quyền Trung Quốc trả tự do cho đồng hương của ông là nhà văn Lưu Hiểu Ba khôi nguyên Nobel Hòa Bình 2010. Và còn có thêm một sự kiện không bình thường khác cộng với sự không bình thường kể trên là hầu như các báo đài luồng chính của cả Trung Quốc lẫn Việt Nam đều không nhắc đến tuyên bố của Mạc Ngôn đòi trả tự do cho Lưu Hiểu Ba!
  
Trước hết hãy thử tìm hiểu việc tại sao Mạc Ngôn lại lên tiếng đòi trả tự do cho Lưu Hiểu Ba. Có hai lý do: Thứ nhất, về quan điểm chính trị Mạc Ngôn bị các nhà văn ly khai, “lề trái” ở Trung Quốc đả kích cho rằng Mạc Ngôn là một thứ “phê phán vinh thân”. Nhất là mới đây Mạc Ngôn tham gia vào việc chép lại bài nói của Mao Trạch Đông trong Hội Nghị Diên An năm 1942 đặt ra cương lĩnh chỉ đạo văn học nghệ thuật nhằm kiểm soát, “đặt vòng kim cô”, “trói tay” giới văn học nghệ thuật trong nhiều thập niên và việc kiểm soát này hiện cũng còn kéo dài cho tới ngày nay tuy có kém phần lộ liễu, gay gắt hơn trước đây. Giới truyền thông Âu-Mỹ cũng biết rõ Mạc Ngôn là một đảng viên cộng sản trung thành chứ không phải là một người bất đồng chính kiến. Để bênh vực thái độ của mình Mạc Ngôn có lần đã tuyên bố: “Một nhà văn phải bày tỏ sự phê phán và nổi giận cái mặt đen tối của xã hội và sự xấu xa của nhân tính, nhưng chúng ta không nên dùng cùng một cách bày tỏ giống nhau. Một số nhà văn muốn hét toáng lên ở ngoài đường phố, nhưng chúng ta cũng phải dung thứ những nhà văn ẩn kín trong phòng và dùng văn chương để nói lên ý kiến của họ.”
 
Vào năm 2009 Mạc Ngôn cũng bị chỉ trích vì đã đến dự Hội chợ Sách Frankfurt trong khi chính quyền Trung Quốc đã cấm một số nhà văn ly khai khác không được tham dự. Thêm nữa, vào đầu năm 2012 khi cùng với một nhóm nhà văn Trung Quốc sang Anh dự Hội chợ Sách London khi được tạp chí Granta phỏng vấn về kiểm duyệt ở Trung Quốc Mạc Ngôn đã tuyên bố: “Rất nhiều cách tiếp cận tới văn chương mang màu sắc chính trị, chẳng hạn trong đời sống thực của chúng ta có thể có nhưng vấn đề nhạy cảm họ [chính quyền] không muốn chúng ta động chạm tới. Trong tình cảnh này một nhà văn có thể truyền trí tưởng tượng của mình vào tác phẩm để tách rời những vấn đề này ra khỏi cuộc sống thực hoặc cũng có thể cường điệu hoàn cảnh lên …” và tiếp theo nhấn mạnh thêm: “Do đó tôi tin tưởng rằng những giới hạn hay kiểm duyệt là rất quan trọng cho sáng tạo văn chương.” Lời tuyên bố này rõ ràng là của một nhà văn phục vụ Đảng, một nhà văn phê phán nhưng trung thành. Thứ nhì, Mạc Ngôn hiểu rằng muốn “câu thêm” độc giả (tiếp tay làm PR cho những nhà xuất bản Âu-Mỹ) cho sách dịch của mình thì không gì bằng sử dụng lá bài nhân quyền, lên tiếng bênh vực một nhà văn đồng hương nổi tiếng đang bị cầm tù. Và chắc hẳn việc đưa ra lời tuyên bố này của Mạc Ngôn là có tính toán, làm theo chỉ thị của Đảng hoặc đã được “ngã giá” (chúng tôi nói “ngã giá” vì chính quyền Trung Quốc hiện đang muốn được thế giới nhìn nhận như một siêu cường – như nhận xét của Kenneth G. Lieberthal một chuyên gia về Trung Quốc ở Viện Brookings ở Washington: “Việc trao giải này được coi như một dấu chỉ rằng Trung Quốc đã đi ra thế giới”). Vì vây chính quyền cọng sản đã dùng giải Nobel Văn chương được trao cho Mạc Ngôn nhằm làm tăng uy thế của Trung Quốc. Thế nhưng, việc ngã giá nằm ở chỗ lời tuyên bố này chỉ được phổ biến ở ngoài nước (quá lắm là ở Hương Cảng) chứ không thể ở trong nước, nhất là Mạc Ngôn hiện đang giữ chức Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Trung Quốc! Và truyền thông báo chí luồng chính tuyệt đối không được nhắc tới lời tuyên bố của Mạc Ngôn đòi chính quyền trả tự do cho Lưu Hiểu Ba.
  
Chúng ta hẳn còn nhớ hai năm trước đây khi nhà văn bất đồng chính kiến hiện đang bị cầm tù Lưu Hiểu Ba được nhận giải Nobel Hòa Bình chính quyền Trung Quốc đã lồng lộn phản đối, ra lệnh xóa bỏ thông tin này trên Internet, ngăn chặn dân chúng trong nước truy cập thông tin này bằng bức tường lửa, lên án việc trao giải của Hàm Lâm Viện Thụy Điển là một sự xúc phạm, cho rằng hành vi này phục vụ cho bộ máy tuyên truyền của Tây phương với ý đồ làm nhục và gây bất ổn cho việc cai trị của Đảng Cọng sản Trung quốc. Ngoài ra giới thẩm quyền Trung quốc còn trả đũa Thụy Điển bằng cách từ chối cấp chiếu khán nhập cảnh cho các quan chức nước này, cố tình trì hoãn việc bốc rỡ cá hồi nhập vào Trung Quốc của các tàu Thụy Điển mục đích để cho cá ươn thối. Nay chính quyền Trung Quốc lại hết lời ca ngợi giải Nobel Văn chương dành cho Mạc Ngôn, rầm rộ ăn mừng như ăn mừng một sự kiện có tính cách quốc gia, ra lệnh cho đài truyền hình quốc gia CCTV ngưng chương trình quan trọng thường lệ để báo tin Mạc Ngôn được trao Nobel Văn chương, tờ Hoàn Cầu Thời Báo bản trên mạng dán lên cả một mảng “Tường trình đặc biệt” về Mạc Ngôn và giải Nobel Văn chương 2012, tờ Nhân Dân Nhật báo vội vã đưa ra nhận định giải thưởng này là một “sự chứng nhận và cũng là một sự khẳng định – hơn thế nữa đó còn là một bước khởi đầu mới (của Trung Quốc).”  Sự kiện vừa nêu chứng tỏ quả thực người cộng sản không có ký ức. Vì ký ức gắn liền với liêm sỉ cho nên họ là những kẻ không còn liêm sỉ.
  
Nhưng những ông Hàn Thụy Điển khi quyết định trao giải Nobel Văn chương cho Mạc Ngôn lại có ký ức khá tốt. Trước hết họ muốn “xí xóa’ với chính quyền Trung Quốc về việc trước đây đã trao Nobel Hòa Bình cho Lưu Hiểu Ba. Sau đó còn là mục tiêu kinh tế để tránh sự trả thù như đã xảy ra. Sau hết là làm một động thái có tên gọi là “cân bằng”.  Vì vậy khi bị phê phán việc trao giải cho Mạc Ngôn là một động thái chính trị thì Peter Englund thư ký thường trực của Ủy ban Nobel đã chống chế: “Về căn bản việc này cũng giản dị thôi. Khi chúng tôi tặng giải thưởng văn chương là căn cứ trên giá trị văn chương. Những ảnh hưởng và hậu quả chính trị không ăn nhập gì tới việc quyết định trao giải.”

Thực ra ở các nước Âu-Mỹ người ta biết đến Mạc Ngôn nhiều hơn qua cuốn phim “Red Sorghum” do Trương Nghệ Mưu thực hiện năm 1987 được biên kịch từ cuốn tiểu thuyết Hồng Cao Lương Gia Tộc của ông hơn là đọc sách của Mạc Ngôn. Người đọc truyện Mạc Ngôn cũng như một số nhà văn ngoại quốc hiện đang sống ở những xứ chế độ cộng sản hay độc tài cai trị trước hết là vì sự hiếu kỳ muốn biết những gì đã xảy ra ở những xứ này. Còn về giá trị văn chương thì xem ra những nhà văn này ít được chú ý. Thật chua chát khi đọc những đánh giá văn chương của giới điểm sách Âu-Mỹ khi họ viết về những nhà văn của các xứ không phải là Âu-Mỹ theo như: nhà văn X này có thể so sánh với Dickens, nhà văn Y kia có thể so sánh với Faulkner v.v…[ĐTĐ]
* Blog 'Nguyễn Xuân Hoàng và Bạn hữu' là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Choi Chung Lon từ: S. Korea
17.10.2012 21:47
@CBD: Anh Sáu Búa (Lê Đức Thọ) từ chối giải Nobel Hòa Bình là do đảng chỉ thị,vì lúc đó đảng chủ trương chiếm miền nam bằng vũ lực : một mặt thẳng tay chém giết người VN,mặt khác nếu anh Sáu Búa lại lãnh tiền...hòa bình thì cả thế giới nó chửi cho...ê mặt !

bởi: Biển Đông
15.10.2012 21:10
Tôi có hai câu hỏi. Câu hỏi thứ nhất là tại sao MN không đòi trả tự do cho LHB trước khi biết tin nhận được giải Nobel. Câu hỏi thứ hai liệu TQ sẽ có giải Khổng Tử về văn học không.
Trả lời

bởi: Chùa Bà Đanh
15.10.2012 23:35
Xin lỗi Biển Đông, CBĐ nhầm lẫn câu hỏi của Biển Đông. Cứ tưởng rằng câu hỏi của BĐ là :
TQ sẽ có giải Khổng Tử về hòa bình hay không ? Nhầm lẩn không có tội...
Trả lời

bởi: Chùa Bà Đanh
15.10.2012 23:30
Cái đó nên hỏi trực tiếp Mạc Ngôn, bởi vì chỉ có ông ta mới trả lời cho Biển Đông được. Tuy nhiên dù lên tiếng trước hay sau, theo CBĐ đó là một thái độ can đảm...

Còn chuyện TQ sẽ có giải Khổng tử về Hòa Bình hay không ? Theo CBĐ thì TQ sẽ có giải này, vì TQ rất muốn có, tuy nhiên có thì dể nhưng muốn làm cho nó cao quý thì rất khó, nếu TQ là một nước yêu chuộng hòa bình thì sợ gì mà không lo rằng nó sẽ có giá trị toàn cầu. V/Đ là nằm ở thái độ TQ đối với thế giới còn lại...

Chùa Bà Đanh
Trả lời

bởi: Vô danh
16.10.2012 23:18
Giải hòa bình của TQ sẽ dùng để chống lại giải Nobel. Một khi đã khống chế được một phần thế giới thì Nobel sẽ luôn luôn trở thành cái gai trong mắt của TQ...

bởi: Kiểm Điểm
15.10.2012 20:13
Ở góc độ của sử liệu việc tặng giải Nobel Văn Chương cho Mạc Ngôn là cần thiết. Cũng giống như nhà văn Nga M. Sholokhov "Đất vỡ hoang",đã từng đoạt giải này. Sự kiện mà chế độ CS ở xứ sở đó được ghi chép như thế nào để nghìn sau người ta có thể biết qua sử liệu văn chương. Khi mà dân tộc Tàu tiến bộ hơn sẽ nhận diện mặt mũi của CS Tàu ở thời kỳ như thế. Phải nói Thụy Điển thật sâu sắc khi quyết định trao giải cho Mạc Ngôn.

bởi: Thanh Hiên từ: Norway
15.10.2012 02:14
Xin lỗi tác giả nhưng giải Nobel Văn học và các lĩnh vực khác là do Viện hàn lâm Thụy Điển, Viện khoa học hoàng gia Thụy Điển, Viện Karolinska trao giải tại Stockholm, Thụy Điển. Chỉ riêng giải Nobel Hòa Bình là do Hội đồng Nobel Na Uy trao tại Oslo. Vì vậy, chi tiết nhà cầm quyền TQ trả đũa về việc trao giải Nobel Hòa Bình năm 2011 cho Lưu Hiểu Ba là trả đũa Na Uy chứ không phải Thụy Điển.

bởi: Chùa Bà Đanh
15.10.2012 00:55
Phê bình một giải văn chương mà cứ đem chính trị ra bàn, mà chẳng thấy nói gì về văn chương.

Ở đây điều quan trọng nhất là phải biết đánh giá Mạc Ngôn về lãnh vực văn chương để xem ông ta có tầm cở như thế nào trong lãnh vực này và sự nghiệp văn chương của ông ta có xứng đáng được lãnh giải này không.

Chính trị đối với một giải văn chương thì nó gần như hai lãnh vực khác hẳn. Nếu văn chương của Mạc Ngôn là loại văn chương tuyền truyền cho CS thì không thể nào được đề cử giải Nobel chứ đừng nói trở thành khôi nguyên của giải.

Những điều mà các ông chỉ trích Mạc Ngôn về chính trị là làm những chuyện vô duyên vô nghĩa. Khuynh hướng chính trị của Mạc Ngôn dù thế nào đi nữa thì rất là vô duyên nếu ta dùng nó để cho rằng ông ta không xứng đáng được giải Nobel văn chương. Làm vậy có khác gì ta ta phủ nhận những giải Nobel khác như Nobel về Vật lý, Y học, Kinh tế v.v...Của những người cộng sản ?

Vấn đề chính trị đáng bàn ở đây là chỉ có một v/đ duy nhất : Có phải giải này là một phương thức của tổ chức giải thưởng Thụy Điển này dùng để xoa dịu TQ về giải Nobel Hòa Bình đã trao cho Lưu Hiểu Ba ? V/đ đáng bàn này không nghe các ông nói đến !

Theo CBĐ nếu thật sự đây là một sự nhượng bộ của Thụy điển nói chung và hội đồng Na-Uy nói riêng để xoa dịu TQ về giải Nobel Hòa Bình đã trao cho Lưu Hiểu Ba, thì giải Nobel gì cũng vô nghĩa, dù đó là Hòa Bình hay Văn Chương. Và như vậy thì chúng ta thấy rõ là : sự từ khước giải Nobel Hòa bình của ông Lê Đức Thọ ngày xưa là một hành động khôn ngoan, sáng suốt của một trong những nhà chính trị tuyệt vời của một VN cộng sản ?

Chùa Bà Đanh

bởi: Thầy Chín Củi từ: Chắc Cà Đao VN
15.10.2012 00:49
Hình như ở đây tác giả có chút xíu nhầm lẫn, Thụy điển (Sweden) phát giải Nobel văn chương còn Na uy (Norway) phát giải Nobel hòa bình.
Trả lời

bởi: Chùa Bà Đanh
15.10.2012 22:55
Không có hình như, nhầm lẩn là cái chắc. Nhầm lẩn không phải là tội. Không biết mà cứ viết mới là tội...

Chùa Bà Đanh
Trả lời

bởi: Quét Rác từ: Chùa Bà Đanh
16.10.2012 08:42
Chùa Bà Đanh hãy răn dạy chính bà đi là không biết mà cứ viết bừa là một cái tội. Biết mình có tội mà vẫn viết bừa chính là Chùa Bà Đanh.

bởi: Truong Khoa từ: Hoa Ky
15.10.2012 00:10
Doi voi CONG SAN LA THE DAY.HO LAM sai nguoi DAN cung phai cam MIENG khong duoc dong toi DANG CONG SAN .Do la ly do tai sao nguoi dan lai BO NOI QUE CHA DAT ME ma ra di .

bởi: TỪ VŨ từ: PHÁP
14.10.2012 22:17
Đàm Trung Đạo có cái nhìn khá nghiêm chỉnh khi viết về tên tầu phù văn chương này để không quảng cáo cho hắn và cầm quyền trung công như nhiều bài viết của rất nhiều người gọi là cầm bút Việt Nam khác

TỪ VŨ
http://newvietart.com

bởi: Ba Nghi
14.10.2012 22:15
CS o dau cung the, cai gi co loi cho su cai tri cua ho thi duoc ho
tung ho

Blog

Lương hưu: 'Các bác muốn tôi sống sao?'

Mấy hôm nay mạng xã hội đua nhau bình luận chuyện 'lương hưu'. Rộn ràng nhất là trường hợp của bà Nguyễn Thị Thỏa, 57 tuổi
Thêm

Những làn gió lành trên đất Ukraine

Ukraine đang đứng trước nguy cơ nội chiến do sự can thiệp của Nga dưới quyền Tổng thống 'nửa Stalin, nửa Sa hoàng' Putin
Thêm

Văn học không ngừng vận động và tự hủy

Khi đánh giá một tác phẩm văn học mới, nhiều người đứng từ góc nhìn của nền văn học cũ để phê phán
Thêm

Tiếc cho những tài năng

VN được xếp thứ 12 dựa trên kết quả kiểm tra toán học và khoa học ở tuổi 15. Cư dân mạng tỏ ra bất ngờ trước thứ hạng 'khủng' này
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Về lại Camp Pendleton

Đối với người Mỹ gốc Việt, đặc biệt với nhiều người ở Quận Cam, Camp Pendleton là một cái tên gợi nhớ
Thêm

Tâm tình 30/4 với ông HO Nguyễn Phú

30/4 nhắc đến đau lắm. Lúc đó tôi đang ở sân vận động Cộng Hòa. Trước đó, gia đình chúng tôi trong đoàn người triệt thoái khỏi cao nguyên từ Pleiku về hướng Phú Bổn
Thêm

30/4/2015: Nhà cầm quyền TP. HCM lại vi phạm thô bạo quyền tự do đi lại của công dân

Lần vi phạm quyền tự do đi lại của tôi vào ngày 30/4/2015 là tiếp nối một chuỗi vi phạm vi phạm quyền tự do đi lại đối với tôi từ nhiều tháng qua
Thêm

Tâm tình 30/4 với ca sĩ Ái Vân

Ca sĩ Ái Vân: 'Trước đây cứ nghe nói đồng bào miền Nam cần sự giúp đỡ từ miền Bắc. Cho nên khi mình vào rất ngỡ ngàng'
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
‘Tổng thư ký LHQ phải thúc đẩy nhân quyền Việt Nam’i
X
22.05.2015
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Liên đoàn đại diện hàng trăm tổ chức bảo vệ nhân quyền trên thế giới kêu gọi Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc thúc đẩy chính phủ Hà Nội cải thiện nhân quyền nhân chuyến thăm của giới chức đứng đầu UN tới Việt Nam trong hai ngày 22 và 23/5. Giám đốc phụ trách khu vực Châu Á của Liên đoàn Quốc tế Nhân quyền FIDH hôm nay cho VOA Việt ngữ biết FIDH đã gửi thỉnh nguyện thư tới Tổng thư ký Ban Ki-moon trước khi ông đặt chân tới Hà Nội. Trong thông cáo báo chí phổ biến một ngày trước chuyến thăm của ông Ban, Liên đoàn Quốc tế Nhân quyền đặc biệt bày tỏ quan ngại trước nạn công an bạo hành và tình trạng đàn áp-vi phạm quyền tự do tôn giáo tại Việt Nam.
Video

Video ‘Tổng thư ký LHQ phải thúc đẩy nhân quyền Việt Nam’

Liên đoàn đại diện hàng trăm tổ chức bảo vệ nhân quyền trên thế giới kêu gọi Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc thúc đẩy chính phủ Hà Nội cải thiện nhân quyền nhân chuyến thăm của giới chức đứng đầu UN tới Việt Nam trong hai ngày 22 và 23/5.
Video

Video Amazon đi đầu với hình thức giao hàng bằng máy bay không người lái

Amazon.com - website bán lẻ trực tuyến lớn nhất ở Mỹ - đã nhận được bằng sáng chế cho hệ thống giao hàng đã được lên kế hoạch - đưa hàng hóa tới cho khách hàng bằng máy bay không người lái. Hồi tháng 3, cơ quan quản lý liên bang đã chấp thuận cho Amazon bắt đầu thử nghiệm công nghệ mới.
Video

Video Ảnh chiến trường đưa người Mỹ trở lại Chiến tranh Việt Nam

Bảo tàng Truyền thông Newseum ở thủ đô Washington DC vừa chính thức mở buổi triển lãm với hơn 100 tấm ảnh đã trở thành biểu tượng của Chiến tranh Việt Nam cùng hàng chục đồ vật khác, nhằm tái hiện lại một trong những thời kỳ sóng gió nhất trong lịch sử Hoa Kỳ những năm 60 và 70.
Video

Video Mỹ cân nhắc tiến vào vùng 12 hải lý quanh các đảo tranh chấp ở Biển Đông

Giới chức Mỹ loan báo đang cân nhắc gửi tàu chiến và máy bay do thám vào phạm vi 12 hải lý quanh các đảo nhân tạo mà Trung Quốc đang xây dựng ở Biển Đông, sau vụ máy bay do thám của Mỹ mới đây bay bên trên những hòn đảo này, khiến Trung Quốc liên tục phát cảnh báo.
Video

Video Mỹ: Muốn vào TPP, Việt Nam phải cải thiện nhân quyền trước

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách Dân chủ-Nhân quyền-Lao động, Tom Malinowski, quan chức hàng đầu của Mỹ về nhân quyền khẳng định phải có một số bước cải thiện nhân quyền trước từ phía chính phủ Việt Nam mới nói đến chuyện Hà Nội có thể gia nhập Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương TPP.