SYDNEY — Quyết định của Australia đặt một đài radar mạnh của Hoa Kỳ và một kính viễn vọng không gian tại Úc đã gây quan ngại trong giới quan sát khu vực cho rằng nó có thể làm tăng thêm căng thẳng với Trung Quốc. Kế hoạch được loan báo hôm qua tại các cuộc đàm phán thường niên về chiến lược giữa hai đồng minh ở thủ phủ bang Perth miền tây Australia.
Việc thiết đặt một kính viễn vọng không gian và một đài radar ở Australia nằm trong khuôn khổ một hoạt động tình báo tinh vi của Hoa Kỳ bao gồm Pine Gap, một cơ sở theo dõi vệ tinh ở gần Alice Springs. Các vệ tinh mà cơ sở này kiểm soát được cho là bao trùm 1/3 hành tinh và gồm cả nhiều nơi của Trung Quốc, Nga và Trung Ðông.
Ông Michael McGinley, một giảng viên kỳ cựu về quan hệ quốc tế và nghiên cứu sách luợc tại trường Ðại học Quốc gia Australia, tin rằng đài radar mới và kính viễn vọng không gian có thể làm Trung Quốc bất bình:
“Phần lớn trọng tâm xoay quanh Alice Springs ở Pine Gap, nhưng nó là một phần của sự hiện diện gần như thường trực của Hoa Kỳ bên trong Australia, theo dõi nhiều nơi của châu Á Thái Bình Dương. Vậy là nó cơ bản không có điểm gì mới, nhưng có tiềm năng là một điểm gây xung đột trong quan hệ với Trung Quốc.”
Các căn cứ hải quân và sân bay của Australia mang tính cách thiết yếu đối với các kế hoạch của Washington, đã được loan báo năm ngoái, nhằm chuyển trọng tâm chiến lược qua khu vực châu Á Thái Bình Dương vào lúc sự phát triển về quân sự và kinh tế của Trung Quốc tiếp tục gia tăng.
Trung Quốc đã lập luận rằng các động thái của Hoa Kỳ nhằm tăng cường sự hiện diện ở vùng Ðông Á Thái Bình Dương nhắm mục tiêu kiềm chế ảnh hưởng của Bắc Kinh ngày càng tăng trong khu vực.
Các vị bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao của Australia và Hoa Kỳ đã kết thúc hai ngày đàm phán ở Perth hôm thứ tư. Họ thảo luận việc để phía Mỹ nay mai tiếp cận các căn cứ không quân ở bắc bộ Australia, cũng như các cảng hải quân.
Một thông cáo chung nói rằng bất cứ sự tăng cường hiện diện quân sự nào của Hoa Kỳ ở Australia “đều đòi hỏi việc khảo cứu thêm đáng kể và các quyết định bổ sung của cả hai thủ đô.”
Quan hệ an ninh chính thức của Australia với Hoa Kỳ đã có từ hơn 60 năm.
Hiệp ước ANZUS gồm Australia, Hoa Kỳ và New Zealand được ký kết ở San Francisco hồi tháng 9 năm 1951 vào cao điểm của cuộc Chiến tranh Lạnh.
Các chính phủ kế tiếp ở Canberra đã nhấn mạnh rằng liên minh quân sự với Washington là nền tảng cho an ninh lâu dài của Australia.