Các nước có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông phải triệt để tôn trọng các công ước quốc tế vì trật tự hàng hải là yếu tố hết sức quan trọng giúp duy trì bền vững sự phát triển ở Châu Á-Thái Bình Dương. Đó là lời kêu gọi của Thứ trưởng Ngoại giao Nhật Bản, Koji Tsuruoka, đưa ra tại Diễn đàn Hàng hải ASEAN Mở rộng hôm 5/10 ở Philippines.
Ông Tsuruoka đề nghị các nước liên quan trong tranh chấp Biển Đông nên tuân thủ Công ước Liên hiệp quốc về Luật biển UNCLOS và tránh các hành động đơn phương làm leo thang căng thẳng ở Biển Đông.
Thứ trưởng Ngoại giao Nhật nói UNCLOS đã quy định trật tự mới về vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mỗi quốc gia, cho nên tất cả các bên phải xác định tuyên bố chủ quyền của mình phù hợp với luật quốc tế.
Ông Tsuruoka cũng đồng thời kêu gọi các nước ngoài ASEAN tham dự Thượng đỉnh Đông Á trong đó có Mỹ, Trung Quốc, và Nga nên giữ cam kết ủng hộ một khối ASEAN tập trung và hội nhập kể cả việc tăng cường liên kết hàng hải trong khu vực.
Cùng ngày 5/10 tin AP cho hay Trung Quốc đồng ý cấp nguồn quỹ hợp tác hàng hải trị giá 474 triệu đô la với 10 nước ASEAN.
AP trích phát biểu của Thứ trưởng Ngoại giao Phạm Quang Vinh của Việt Nam cho biết Trung Quốc loan báo nguồn quỹ này hôm 5/10 tại Diễn đàn Hàng hải ASEAN Mở rộng quy tụ sự tham dự của giới chức Đông Nam Á và 8 nước đối tác trong đó có Mỹ, Nhật, Trung Quốc, và Nam Triều Tiên.
Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam nói ASEAN và Trung Quốc hiện đang thảo luận về các hoạt động có thể được nhận tài trợ từ nguồn quỹ này. Trong hợp tác hàng hải giữa đôi bên có lĩnh vực an toàn hàng hải, tìm kiếm cứu hộ, và đa dạng sinh học.