Thứ sáu, 25/07/2014
Xem

Blog / Nguyễn Hưng Quốc

Xã hội dân sự hay Xã hội công dân?

x
Lời tác giả: Trước, trên blog này, tôi đã viết một số bài về xã hội dân sự. Thường là những bài ngắn, chỉ tập trung vào từng khía cạnh nhỏ. Nay, tôi muốn bàn đến vấn đề này một cách sâu rộng hơn. Lý do: tôi tin đây là một trong những vấn đề lớn, quan trọng, cần thiết và đặc biệt, hữu ích nhất với người Việt Nam trong thời điểm hiện nay. Tính chất hữu ích ấy, theo David Lewis, trong bài “Civil Society in African Contexts: Reflections on the Usefulness of a Concept” (1), nằm ở hai khía cạnh: Một, hữu ích cho việc suy nghĩ nhằm xác lập ý nghĩa của hiện thực chính trị và xã hội; và hai, hữu ích cho tiến trình vận động cho một nền dân chủ đích thực. Cả hai khía cạnh ấy đều cần thiết cho các nhà hoạt động chính trị và xã hội, giới nghiên cứu cũng như tất cả những người quan tâm đến tình hình xã hội và chính trị Việt Nam nói chung.
 
Vì bài viết khá dài, tôi sẽ chia ra từng phần nhỏ, mỗi phần sẽ có nhan đề riêng. Tôi sẽ gửi đăng rải rác, xen kẽ với những bài có tính thời sự hơn.
 
***
 
Khái niệm “civil society” trong tiếng Anh được dịch sang tiếng Việt thành hai cách khác nhau: xã hội công dân và xã hội dân sự. Theo Joseph Hannah, trong luận án tiến sĩ, Local Non-government Organizations in Vietnam: Development, Civil Society, and State-Society Relations, đệ trình tại trường University of Washington vào năm 2007, dường như cách thứ nhất xuất hiện trước, khoảng đầu thập niên 1990, trong một bài viết đăng trên Tạp chí Cộng sản số tháng 4 năm 1994 và trong cuốn Từ điển Xã hội học do Nguyễn Khắc Viện làm đồng chủ biên, cũng được xuất bản vào năm 1994; tuy nhiên, sau đó, cách dịch thứ hai, vốn ra đời muộn hơn, có vẻ như dần dần được ưa chuộng hơn (2).
 
Có vẻ vậy thôi. Vào Google (ngày 27/12/2012), đánh chữ “xã hội công dân”, tôi thấy hiện lên 7.250.000 kết quả (trong 0.21 giây); đánh chữ “xã hội dân sự”, thấy 5.890.000 kết quả (trong 0.25 giây). Tần số xuất hiện của chữ “xã hội công dân”, như vậy, vẫn còn cao hơn chữ “xã hội dân sự”. Có điều, xin lưu ý là, hai chữ này có khi xuất hiện trong cùng một bài. Dường như hầu hết các tác giả đều sử dụng theo thói quen. Rất hiếm người cảm thấy có nhu cầu giải thích tại sao mình dùng chữ này thay vì dùng chữ kia.
 
Ở Nhật, người ta dùng chữ “thị dân xã hội” (shimin shakai), trong khi ở Trung Quốc, người ta dùng cả hai chữ “thị dân xã hội” (市民社会) và “công dân xã hội”(公民社会). Trong tiếng Việt, riêng tôi, tôi thích chữ “xã hội dân sự” hơn là “xã hội công dân”.
 
Thích vì bốn lý do chính:
 
Thứ nhất, chữ “dân sự” có vẻ gần với khái niệm “civil” trong tiếng Anh hơn. Đã đành chữ “civil”, với tư cách một tính từ, gắn liền với khái niệm công dân (citizen), nhưng trong việc sử dụng, lâu nay, về phương diện chính trị, nó thường mang hàm nghĩa đối lập với quân sự (và, trước đó, với giáo hội); về phương diện luật pháp, đối lập với hình sự; và về phương diện xã hội, đối lập với sự thô lậu và lạc hậu. Trong tiếng Việt, để chỉ sự đối lập thứ nhất, chúng ta có (chính phủ) quân sự / dân sự; để chỉ sự đối lập thứ hai, chúng ta có (luật) hình sự / (luật) dân sự. Riêng trường hợp thứ ba (như trong các trường hợp “civil reply” hay “civil tongue”), chúng ta phải dùng chữ khác, “lịch sự” hay, trầm trọng hơn, “văn minh”. Như vậy, dùng chữ “xã hội dân sự”, chúng ta, một mặt, giữ được tính chất nhất quán trong hệ thống từ vựng tiếng Việt; mặt khác, do tính chất liên văn bản (intertextual), giúp người đọc dễ hiểu hơn.
 
Thứ hai, chữ “công dân” thường có hàm ý chỉ từng cá nhân trong khi khái niệm “civil society” bao hàm các hoạt động vừa có tính cách cá nhân vừa có tính chất đoàn thể, vừa có tính tự phát vừa có tính thiết chế. Chữ “dân sự” có cả hai kích thước này.
 
Thứ ba, nội dung chính của khái niệm “civil society” không nhấn mạnh vào tính chủ thể của công dân mà tập trung chủ yếu vào quan hệ giữa các công dân, một quan hệ có tính chất tự nguyện, phi chính trị (để phân biệt với các hoạt động liên quan đến nhà nước), phi lợi nhuận (để phân biệt với các hoạt động vụ lợi, liên quan đến việc kinh doanh) và phi huyết thống (để phân biệt với các hoạt động liên quan đến gia đình và dòng họ). Chữ “dân sự” mang hàm nghĩa quan hệ ấy trong khi chữ “công dân” thì không. Không những vậy, chữ “công dân”, vốn chỉ đơn vị người (thoạt đầu, xưa, trong thành, sau đó, thành phố, và cuối cùng, thời hiện đại, trong một quốc gia) dưới góc độ luật pháp, gắn liền với những bổn phận và quyền lợi được ghi trong hiến pháp và luật pháp, dễ gợi liên tưởng đến quan hệ với nhà nước, thuộc phạm trù nhà nước, điều mà khái niệm “xã hội dân sự” - theo cách hiểu hiện nay - hoàn toàn loại trừ.
 
Thứ tư, trong lãnh vực khoa học xã hội, ý nghĩa của một thuật ngữ ít khi gắn liền với từ nguyên hoặc các từ tố tạo nên nó. Thuật ngữ, tự bản chất, là một khái niệm. Mà khái niệm nào cũng mang tính ý thức hệ: đó là một cách phạm trù hóa và hệ thống hóa một thực tại theo một khung lý thuyết nhất định. Khái niệm cũng mang tính lịch sử: Không có một nỗ lực phạm trù hóa và hệ thống hóa nào là đơn nhất và cô lập, không có quan hệ với các nỗ lực phạm trù hóa và hệ thống hóa của người khác, cùng thời hay trước đó. Cuối cùng, cũng giống mọi từ vựng khác, thuật ngữ nào cũng có tính liên văn bản qua những quan hệ chằng chịt với các thuật ngữ khác: trong mỗi thuật ngữ, do đó, bao giờ cũng có âm vang và phản quang của các thuật ngữ khác. Chính vì vậy, nội dung của các thuật ngữ thường thay đổi theo từng văn hóa và từng thời đại, đặc biệt, từng nhà tư tưởng lớn. Mỗi nhà tư tưởng, khi đưa ra một lý thuyết mới, thường làm lệch hẳn nội dung các thuật ngữ vốn có. Ngay cả một khái niệm phổ thông và đơn giản như “dân chủ”, chúng ta cũng khó tìm được sự thống nhất giữa các lý thuyết gia về chính trị học qua các thời đại và các ý thức hệ khác nhau: Tất cả những cái được các lý thuyết gia xã hội chủ nghĩa gọi là “dân chủ” đều bị những người theo khuynh hướng tự do xem là độc tài, hơn nữa, toàn trị.
 
Khái niệm xã hội dân sự ở Tây phương, cũng vậy. Chữ “xã hội công dân” (citizen society) chỉ thích hợp để dịch chữ koinonia politikhe / societas civilis theo cách hiểu của các nhà hiền triết thời cổ đại Hy Lạp và La Mã: Đó là một tập hợp của các công dân nam trưởng thành và tự do (tức không tính những người vị thành niên, ngụ cư, nữ phái và nô lệ), những người được xem là bình đẳng trước pháp luật. Tuy nhiên, kể từ thế kỷ 17, và đặc biệt, từ đầu thế kỷ 19, khi ý niệm societas civilis/civil society không còn bao gồm nhà nước và các hoạt động chính trị, nơi tư cách công dân được khẳng định một cách mạnh mẽ và cụ thể nhất, chữ “xã hội công dân” lại không còn thích hợp nữa. Đến các lý thuyết gia đương đại, đặc biệt từ lúc chế độ Cộng sản sụp đổ ở Nga và Đông Âu vào đầu thập niên 1990, khái niệm “civil society” lại càng thay đổi nhanh chóng. Và càng thay đổi, nó lại càng xa ý niệm “công dân” và càng gần ý niệm “dân sự”.
 
Bốn lý do trên, thật ra, chỉ có ý nghĩa tương đối. Khó có thể nói cách dịch nào là đúng nhất. Mỗi từ, trong từng ngôn ngữ, không những chỉ có ngữ nghĩa riêng mà còn có các hàm nghĩa (connotation), vốn có tính lịch sử và tính liên văn bản, gắn liền với văn hóa trong đó từ ấy được sử dụng. Vấn đề ở đây chỉ là sự lựa chọn, trước là sự lựa chọn của cá nhân người viết, sau, qua một thời gian thử nghiệm và sàng lọc - có khi khá dài, là sự lựa chọn của tập thể: Khi ấy, chúng ta sẽ có một từ ổn định.
 
Trong lãnh vực khoa học xã hội, chọn thuật ngữ là điều quan trọng. Nhưng quan trọng hơn là việc xác định nội dung của thuật ngữ ấy. Không phải xác định một cách chung chung. Mà phải cụ thể: với ai, khi nào và ở đâu.
 
Chỉ cần bước qua khỏi dãy Pyrénées, mọi sự đã khác hẳn. Huống gì chuyện xã hội dân sự.
 
***
(Đây là bài thứ nhất trong loạt bài về “Xã hội dân sự”. Kỳ tới: “Xã hội dân sự như một phạm trù nhận thức”)
 
***
Chú thích:
 
  1. Đăng trên tờ Development and Change số 33 năm 2002 (trang 569-586).
  2. Xem http://www.learningace.com/doc/2797531/0ffb6c8f20f91a52ec006fdd22ef153b/hannah-ch-4-vnese-ideas-of-cs-final

    * Blog của Tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Nguyễn Hưng Quốc

Nhà phê bình văn học, nguyên chủ bút tạp chí Việt (1998-2001) và đồng chủ bút tờ báo mạng Tiền Vệ (http://tienve.org). Hiện là chủ nhiệm Ban Việt Học tại trường Đại Học Victoria, Úc. Đã xuất bản trên mười cuốn sách về văn học Việt Nam.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Nhô từ: Hoa Kỳ
16.01.2013 04:51
Một bầy thằng ngọng đứng xem chuông
Chúng bảo nhau rằng ấy ái uông
Trả lời

bởi: Cái Hĩm Thành Hà từ: Xứ Xạo Hết chổ nói
20.01.2013 18:54
@ Nhô Hoa Kỳ
Một bầy thằng ngọng đứng xem chuông
Chúng bảo nhau rằng ấy ái uông
- - -
Khéo khéo đi đâu chú Cộng con?
Lại đây cho Mẹ dạy làm thơ.
Ong non ngứa nọc châm hoa rửa,
Dê cỏn buồn sừng húc dậu thưa.

bởi: BỐ Th...NHÔ(NPCN)Hoàng kỳ
15.01.2013 18:36
Ở VN ta hiện nay làm gì có "xã hội công dân",chỉ có "xã hội dân công".Phaỉ đọc hết mấy baì nưã cuả T/S QUỐC mới nắm trọn vẹn được.Baì naỳ "mô phạm" quá,chỉ nên chờ mà đọc thêm thì mới rõ được.

bởi: Bac: từ: USA
15.01.2013 14:29
"Đồng bào cả nước,

Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc".

Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ. Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.

Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 cũng nói: Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi.

Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được".
Đây là nguyên văn trich đoạn đầu Tuyên ngôn độc lập do chính Hồ Chí Minh đọc. Hiến pháp Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam ngay từ năm 1946 đến nay quyền căn bản của công dân cũng dựa vào tư tưởng trong tuyên ngôn trên.

Xã hội công dân hay xã hội dân sự cũng đều phải dựa vào Hiến Pháp là bộ luật tối cao của một quốc gia. Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và nay là Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam tuy có Hiến Pháp với đầy đủ quyền căn bản của công dân nhưng Đảng đã đứng trên Dân Tộc. Với điều 4 , Đảng đã mặc nhiên phủ quyết các quyền của công dân ngay từ ngày đầu tiên khi ông Hồ Chí Minh là Lãnh Tụ và Lãnh Đạo quốc gia. Chính ông Hồ là người đầu tiên nêu ra quyền căn bản con người trong tuyên ngôn độc lập và cũng chính ông Hồ chà đạp lên nhân quyền bằng những hành động không tôn trọng Hiến Pháp. Người như vậy có xứng đáng được tôn trọng chứ chưa nói đến tôn thờ như Đảng đã tung hô hay không?
Cho đến hiện tại , những hành động vi phạm quyền của công dân càng trắng trợn và thô bạo , thâm chí tàn bạo gây ra những cái chết oan khuất và thương tâm ngay giữa thanh thiên bạch nhật , trong các cơ quan an ninh....Thử hỏi đây có còn là một xã hội văn minh hay Đảng Cộng Sản Viêt Nam là đai diện cho thế lực phản động tàn bạo còn hơn Phát Xít , Thực Dân? !

bởi: ba Tam buon dua từ: dallas
15.01.2013 13:12
Cam on giao su Quoc ve bai khao cuu lam cho nhung hieu lam duoc ro.O Viet Nam phan dong dan chung it hieu biet ve xa hoi dan su ma chi duoc Dang nhoi nhet ve xa hoi cong dan va nhieu khi con hieu sai nghia.La cong dan cua xa hoi chu nghia Viet Nam la phai cong nhan su lanh dao cua dang va phai co bon phan tung ho dang,dang bao gi thi than dan phai co bon phan nghe va thi hanh nhung nghi quyet cua dang.Dang co ra lenh giai toa dat dai cho bon loi ich thi cung co can rang chui dung neu phan khang la nhung ke phan dong gay roi trat tu dang co quyen bo tu than dan cua minh.Con cac quan trong dang thi khong bi le uoc trong cac dieu khoan ma dang da ban hanh.Cu ngam nghi cac nghi quyet cua dang thi phan thiet thoi la than dan bi lanh du va nhung phan loi loc thi dang huong tron the moi thay dang tai tinh trong nhung danh tu ma dang sang tao.Mot nguoi dan chon thue thi lanh du,con mot quan lon da lam thiet hai ca nenb kinh te quoc gia cung vo toi va van ngoi vung tren ghe bong loc.Neu khui cai hu mam thoi ra ngui thi toan dang deu "thui"nen phai day lai .Su day lai hu mam la toan dang deu co loi chi kho cho nhung cong dan da tan tuy do xuong mau ra ma chang duoc huong mot ti loi loc ma co duoc huong thi chi duoc huong cai cong vi toi noi xau dang.

bởi: Chị Ba
15.01.2013 12:57
Trong bài này ở phần mở đầu đã thấy phân tích tỉ mỉ, rất đáng đọc. Cám ơn ông Quốc!
Thật đáng nguyền rủa dưới các chế độ độc tài, nhất là độc tài CS khi XH dân sự bị cai quản như một nhà tù trước họng súng.

bởi: Quyết
15.01.2013 10:05
Nếu dịch các chữ:" Xã hội dân sự" theo nghĩa:" Không có giai cấp khi giọt nước mắt người cùng mặn và dòng máu cùng đỏ", sẽ tìm thấy tình người và các giá trị bình đẳng. Cũng như khi đọc dòng chữ: " Ngày giờ dù đã qua hay sẽ đến, cứ thêm và thêm các nhà đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền kể cả đòi hỏi chủ quyền đất nước bị tù đày, ngày giờ ấy người cầm quyền nhà nước vẫn còn thiếu tư cách lãnh đạo." Nhà lãnh đạo biết đáp ứng các nguyện vọng của toàn dân là nhà lãnh đạo giỏi, ngược lại nên từ chức là tốt nhứt !

bởi: Tư Sang từ: VN
14.01.2013 21:40
Xã hội dân sự hay xã hội công dân không quan trọng, các quan chức cán bộ đảng viên thì thích "xã hội chủ nghĩa" hơn, vì nhờ nó mà có được tài sản (nhà đất, ruộng vườn, xe ô tô, ...) và nhất là có cái "sổ hưu". Còn dân thường thì thích xã hội tự do hơn khi nó không còn xã hội chủ nghĩa cộng sản phi nhân, tàn ác, gian manh gì hết.

bởi: Thái từ: Úc
14.01.2013 17:49
Trước năm 1975 tôi có người anh là quân nhân VNCH. Mỗi khi về phép đi chơi với bọn tôi thỉnh thoảng anh ta mặc áo sơ mi quần tây chứ không mặc đồ nhà binh. Khi mặc đồ như vậy anh ta nói là mặc đồ “xi vin”. Như vậy theo cách hiểu của người dân bình thường thì "civil" có nghĩa là "dân sự" ?

Tôi có tra tự điển thì cụm từ "civil society" có nghĩa là "the elements such as freedom of speech, an independent judiciary, etc., that make up a democratic society". Xin tạm dịch "những phần tử như sự tự do ngôn luận, nền tư pháp độc lập, v.v... để tạo thành một xã hội dân chủ". Như vậy "civil society" là tập hợp những phần tử cần phải có để tạo nên một xã hội dân chủ (dân chủ thực sự chứ không phải dân chủ tự xưng). Nếu hiểu theo nghĩa này thì “civil society” không hiện hữu trong xã hội VN hiện nay.

bởi: hotac từ: VN
14.01.2013 16:32
Tâm Chánh, Ngôn chân,Tài Đức hành xử bao dung, báo ân tình nghĩa đồng bào,bảo vệ lợi ích, &tài sản nhân dân tòan vẹn lảnh hải, là điều đáng được trân quí lãnh đạo đất nước. Chữ Tâm bằng 3 lần chữ Tài, mà chữ Tài đi với chữ Tai một vần, người không có Tâm tu dưỡng ù l̀i tham Tài, cứ mơ tuởng phù du tầm thường nên đã quay lưng lại với Tổ quốc, bắt tay với chính kẻ thù Trung Quốc đã từng chĩa súng vào thế hệ cha ông, thì làm sao lãnh đạo đất nước mình, hậu quả chỉ là những kẻ vong bản,nô lệ ngoại ban đang làm nghèo đất nước, làm khổ nhân dân. Đó là một điều rất tổn thương, vô liêm sĩ. “lời nói thẳng cho Đảng Cộng Sản nhà nước độc tài, không khác gì thọc tay vào ổ kiến lửa để đi tìm sự thật”!
Cám ơn bộ ngoại giao Hoa Kỳ đã cân nhắc không bỏ lệnh hạn chế bán vũ khí cho Việt Nam. Với điều kiện để Washington làm việc đó là Việt Nam phải cải thiện về tình hình nhân quyền nên câu hỏi là vì sao Hà Nội lại “tự làm hại mình” qua các vụ xử? 1.Điều kiện: Chứng minh rằng VN không lạm dụng vũ lực vũ khí của Mỹ sát hại người dân vô tội. 2.Điều kiện: Cũng không dùng vũ khí tối tân của Mỹ để tiếp tay với những thế lực thù địch (Trung Cộng, N Korea) chống lại nhân dân Hoa Kỳ.

Blog

Cuộc đấu tranh theo hai hướng

Giàn khoan HD-981 được kéo ra khỏi vùng biển Việt Nam vừa đúng khi bão Rammasun kéo đến
Thêm

'Mâm cỗ' có cao hơn 'tiếng chào'?

Ông bà ta có câu 'tiếng chào cao hơn mâm cỗ', ý nói lời ăn tiếng nói đáng trọng hơn là của cải vật chất
Thêm

Đào mỏ ngân sách

Muốn đào mỏ ngân sách thì mỏ ngân sách cũng phải đủ lớn để đào
Thêm

Về văn học miền Nam 1954-1975 (1)

Trong lịch sử văn học VN hiện đại, có lẽ không có giai đoạn nào chịu nhiều bất hạnh như từ 1954 đến 1975 ở miền Nam
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Việt Nam nên sớm khởi kiện Trung Quốc ra trước Tòa án Quốc tế

Việt Nam có đầy đủ hồ sơ, tài liệu lịch sử về chủ quyền, việc khởi kiện TQ ra trước Tòa án Quốc tế sẽ giúp cho VN chiếm được nhiều lợi thế
Thêm

Thư ngỏ gửi Quốc hội Hoa Kỳ và Chính phủ Việt Nam

Tôi là một nhà báo, nhà văn, viết kịch và nhà nghiên cứu độc lập chuyên nghiệp từ những năm 1990
Thêm

Huỳnh Tấn Mẫm, đảng viên cộng sản phản tỉnh muộn màng

Tôi thành tâm mong Huỳnh Tấn Mẫm sẽ có thêm nghị lực, quyết tâm để có được những hành động tiếp theo trong những ngày tới
Thêm

Formosa Hà Tĩnh đã trở thành đặc khu của Trung Quốc?

Trong khi dư luận trong và ngoài nước xôn xao và phản ứng mạnh mẽ trước sự kiện Cty Formosa Hà Tĩnh gửi công văn cho Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải
Thêm

Tầm quan trọng của kiều hối

Kiều hối là ngoại tệ chuyển về Việt Nam do những người sinh sống ở nước ngoài như những người tị nạn CS hay làm việc ở nước ngoài
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị đang đi thăm Hoa Kỳi
X
25.07.2014
Tin tức: http://www.voatiengviet.com, http://www.facebook.com/VOATiengViet Việt Nam và Singapore nên củng cố quan hệ hợp tác quốc phòng để đi đôi với quan hệ đối tác chiến lược. Đây là một đề nghị được đưa ra trong cuộc đối thoại quốc phòng song phương Việt Nam - Singapore tại Hà Nội hôm 22 tháng Bảy. Xem thêm: http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo Nếu không vào được VOA dù đã đổi DNS, xin các bạn hãy vào vn3000.com để vượt tường lửa vào VOA hay các trang bị chặn khác như Facebook!
Video

Video Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị đang đi thăm Hoa Kỳ

Việt Nam và Singapore nên củng cố quan hệ hợp tác quốc phòng để đi đôi với quan hệ đối tác chiến lược. Đây là một đề nghị được đưa ra trong cuộc đối thoại quốc phòng song phương Việt Nam - Singapore tại Hà Nội hôm 22 tháng Bảy
Video

Video Giao tranh tiếp diễn ở Dải Gaza

Quân đội Israel tiếp tục không kích và nã pháo vào Dải Gaza trong khi Hamas tiếp tục pháo kích Israel, giữa lúc đang có nỗ lực nhằm đạt một thỏa thuận ngừng bắn để chấm dứt giao tranh
Video

Video Việt Nam-Singapore thắt chặt quan hệ quốc phòng

'Việt Nam và Singapore nên củng cố quan hệ hợp tác quốc phòng để đi đôi với quan hệ đối tác chiến lược.' Ý kiến đó đã được đưa ra trong cuộc đối thoại quốc phòng song phương tại Hà Nội hôm 22/7
Video

Video Gần 50 người thiệt mạng trong vụ rơi máy bay ở Đài Loan

Ít nhất 48 người, trong đó có 2 sinh viên y khoa người Pháp, thiệt mạng trong một tai nạn máy bay giữa thời tiết mưa bão, trên một hòn đảo ngoài khơi bờ biển phía tây của Đài Loan
Video

Video VN giải thích vũ khí gửi sang Ukraine qua ngã Phần Lan là để bảo trì

Một số lượng vũ khí lớn từ Việt Nam gửi sang Ukraine đã bị các nhân viên thuế quan Phần Lan giữ lại tại phi trường Helsinki-Vantaa hồi tuần trước