Thứ năm, 27/11/2014
Xem

Blog / Nguyễn Xuân Hoàng

Viết về người thầy hơn năm chục năm không gặp

x
Nguyễn Sâm
Lúc tôi còn nhỏ, cha mẹ tôi, vì sinh kế, xách tôi đi trường nầy trường kia hoài cho nên thằng bé vô Đệ Thất hơi trễ. Năm 1954, lúc vô trường Petrus Ký thì đã 14 tuổi rồi. Hai năm sau, thấy mình đã trộng mà còn lẹt đẹt ở các lớp đệ nhất cấp, tôi quyết định học nhảy ở trường tư. Và từ đó tôi được học với nhiều thầy danh tiếng, trong đó có thầy Nguyễn Văn Phú... chỉ có mấy tháng của năm học, như với tất cả các thầy khác, vậy mà Thầy Phú đã tạo dấu ấn trong tôi suốt cả đời.
 
Thuở đó Trung học tư thục Văn Lang của Giáo sư Ngô Duy Cầu là trường lớn, nằm ở đầu đường Cô Bắc Sài Gòn chuyên mở lớp thi tú tài I, trường có nhiều thầy danh tiếng như Vũ Hoàng Chương, Nghiêm Toản, Hoàng Cung, Vũ Huy Chấn, Nguyễn Khang, Nguyễn Văn Phú, Phạm Văn Vận....
 
Tôi thích môn hình học không gian nên say mê giờ của thầy Phú, Thầy dáng người mập mạnh, to lớn, khoảng mới ngoài ba mươi, vui tánh, pha trò rất có duyên nên giờ toán của thầy luôn luôn hào hứng với những tràng cười rộ lên của lũ học trò trong khi mặt thầy thì nghiêm, khiến đứa nào cũng ráng chú ý bài giảng, không dám ỷ y. Tôi nhớ thầy hay khuyên tụi tôi nên chăm vào hai môn toán - lý hóa vì có hệ số cao của ban B, kết quả thi đậu rớt tùy thuộc vào hai môn này, Thầy còn nhấn mạnh đến bí quyết nắm vững bài học bằng cách tự trình bày miệng cho mỗi bài đã học qua, vì khi đi thi trả lời đúng các câu hỏi giáo khoa là đã nắm hơn phân nữa chìa khóa mở cửa lên lớp đệ nhất thi tú tài II.

Những phân tích thực tế đó chẳng những giúp cho học trò thi đậu mà còn giúp tôi có cái nhìn vào những vấn đề khác để phân tích sự việc, biết sắp xếp trước sau hợp lý hơn. Tôi nhớ như in gần ngày thi, thầy cứ dặn tới dặn lui là nên xin hai tờ giấy nháp, mở to ra trên bàn cho trống trải, để khi viết bài cho từng câu hỏi thì dễ tìm để kiểm chứng, dễ đặt vấn đề...
 
Tuy dạy toán nhưng thầy cũng nhấn mạnh môn Việt văn, khuyên học sinh nên làm phần nhập đề và phần kết luận trên cùng một mặt của tờ giấy nháp, mặt kia là những điểm chánh của bài luận với càng nhiều câu thơ dẫn chứng càng làm phong phú thêm bài luận văn, cứ nhớ câu nào thì viết ngay ra nháp rồi sau đó tùy cơ mà sử dụng... Tôi đã áp dụng cách đó của thầy, không phải chỉ trong bài thi tú tài năm đó, mà sau này dài dài trong cuộc đời mình, dạy học, viết lách hay làm những công việc trên bàn giấy...
 
Có thể những điều thầy nói hơn nữa thế kỷ trước không có nhiều học trò lưu ý. Điều đó cũng dễ hiểu, Thầy truyền đạt, trò tiếp nhận, tùy theo căn cơ của từng trò, tùy theo tâm trạng của từng trò khi nghe giảng mà sự thấu đáo hay lơ đảng đến mức độ nào. Chừng mươi năm sau, khi đứng trên bục giảng, đã từng làm trò trước khi làm thầy, tôi bình tâm trước những khen chê của học trò, không trách móc hay hãnh diện vì biết rằng có một khoảng cách giữa lời mình giảng và sự thu nhận kiến thức của người học trò.

Thời gian qua đi, người học trò trường Văn Lang ngày ấy và ông thầy toán Nguyễn Văn Phú không có cơ duyên gặp lại nhau trong dòng đời xuôi ngược. Vậy mà gần chục năm trở lại đây tôi vô cùng xúc động và cảm phục khi đọc những bài viết về đạo Phật của thầy, văn phong trong những bài nầy giản dị, sử dụng những ngôn từ gần gũi chúng ta, bài giảng của thầy luôn thực tế, thấm lòng người, thể hiện cái tâm Phật đạo của thầy trong từng trang chữ, giống như ngày xưa thầy viết sách toán, lối trình bày dễ hiểu, biến đổi một môn học khó khăn thành bài học dễ dàng khiến bộ sách của thầy luôn là kim chỉ nam trong ngăn cặp học trò thời trước. Ngoài bộ sách toán nổi tiếng, “Những bức thư cho con” của thầy cũng làm xao xuyến lòng nhiều thế hệ, nói là viết cho con cháu mình, nhưng thật ra thầy viết cho lớp trẻ sau này, cho thế hệ 2 và 3,4 của đời “Việt dân di tản”. Cho dù các cháu nhỏ cách thầy tuổi đời non thế kỷ cũng sẽ thấy như gần với thầy hơn trong bài học mới mẻ này, học để biết cội nguồn của mình, và sẽ hỏi tại ai, vì sao mà có những người Việt lưu vong? Các lớp con cháu này sẽ biết hành động thế nào cho đúng khi ở xứ người mà không quên gốc gác của mình, có cái nhìn đúng đắn về đất nước Việt Nam, không bị hướng dẫn sai lệch do những quyển sách lịch sử cận đại bị bóp méo, thiếu trung thực, tuyên truyền...
 
Thầy Nguyễn Văn Phú thời trai trẻ dạy học, khi xế bóng giảng về Phật pháp cho bá gia bá tánh khắp nơi ngộ ra chơn lý thiện căn. Nói về Phật pháp là vấn đề văn hóa, là sự chuyển mạch của đời sống tâm linh, để người nói người nghe đều thân tâm an lạc, nhưng khi thầy viết “Những bức thư cho con” hướng dẫn thế hệ trẻ hải ngoại biết nhận ra hoàn cảnh hiện hữu của mình và xác định vị trí đứng cũng như lý giải nguyên nhân phân hóa của cộng đồng người Việt thì chắc chắn rằng thầy đã lựa chọn một thái độ chính trị rõ ràng và một cách nhìn đúng đắn của người đi trước. Tôi nghĩ thầy đã không vui khi phải cân nhắc từng câu từng lời, sự an lạc thảnh thơi của người thầy gần tám mươi tuổi chắc khó mà đạt được khi thời cuộc nhiểu nhương còn lởn vởn trong bóng xế tà của đời mình.
 
Thầy Nguyễn Văn Phú đã thể hiện tấm lòng ái quốc ưu dân tột độ suốt đời. Thầy đã sống một đời đáng sống trong niềm hãnh diện quý trọng của học trò. Tôi tự hào trong cuộc đời mình đã từng làm trò của thầy Phú.
 
Khi tôi viết những dòng này thì thầy đã ra đi bên kia bờ thăm thẳm, mượn lời thay nén hương kính dâng lên thầy với tấm lòng kính yêu ngưỡng mộ cách sống, cách làm việc của thầy thuở sanh tiền, ngoài tình thầy-trò hằng có bấy lâu nay.
 
Mong thầy ra đi thanh thản vì đời thầy có ích cho nhiều thế hệ, không bỏ một kiếp làm người...
 
Học trò Nguyễn Văn Sâm.
Rằm tháng giêng Quý Tỵ 2013
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Hải Tú từ: Quảng Nam
04.03.2013 20:32
Viết về thầy cũng như Trò tôi muốn viêt nhiều vì:
* Học thì học nhiều cấp học, nhiều thầy dạy, thầy nào tôi cũng yêu quý tôn trọng - bạn đừng nghĩ tôi nói cho được lòng; bây giờ kể không hết kỷ niệm.
** Trò (học sinh) tôi cũng rất nhiều kỷ niệm để để lòng; tôi mong các bạn học trò cũ nếu gặp lại THẦY cũ nhớ gọi một tiếng- vì trò nhớ thầy chứ thầy không nhớ hết trò, vì qua bao nhiêu khóa bao nhiêu học sinh, bao nhiêu kỷ niệm,... "kể cả vui và buồn".
Đời học trò là thế: Vui, buồn, Ngây ngô, khờ dại, điểm tốt, điểm xấu, khi hơn khi thua bạn; Khi thích thầy ta học giỏi môn thầy dạy , và ngược lại,...
Tôi biết nhiều bạn gái cũng thích thầy; Nhiều thầy cũng yêu bạn gái mình.
Thế còn kiến thức?...

bởi: Huu Minh từ: Australia
04.03.2013 16:41
Nửa chữ cũng là thầy. Ngày xửa ngày xưa, ngoài những trường công lập và tư thục nổi tiếng và không nổi tiếng, Saigon còn có thêm 2 trường trung học rất đặc biệt. Có lẽ không mấy ai được nghe hoặc biết đến 2 trường nầy vì tính cách đặc biệt hay nói đúng hơn tội nghiệp của nó. Quy vị đã đoán được ra chưa? Đó là trường Quốc Gia Nghĩa Tử và trường Văn Hóa Quân Đội. Trường thứ nhất dành cho học sinh là con cháu thuộc thành phần tử sĩ nhưng cũng có một số ít chỗ cho con của quân đội VNCH. Riêng trường Văn Hóa Quân Đội thì tôi rất rành,vì tôi xuất thân từ đó ! Trường VHQD nằm khiêm nhường trên đường Thống Nhất ở giữa công ty Shell và rạp hát Thống Nhất chuyên tổ chức xổ số kiến thiết quốc gia. Thoạt đầu, trường là bãi đất trống cỏ mọc um tùm, chỉ có vài lớp học dành cho con cái theo cha là quân nhân, di chuyển từ vùng chiến thuật nầy sang chỗ nọ. Họ không có khả năng hoặc điều kiện tài chánh để theo học ở những trường công hay tư danh tiếng nên do đó trường VHQD được thành lập bởi Cục Chiến Tranh Chính Trị và Bộ Xã Hội để đáp ứng nhu cầu học vấn cho con em quân nhân. Vì là trường con lính nên tất cả đều là dã chiến ! Ngân sách quân đội không dồi dào, lớp học phòng ốc sơ sài, học phí tượng trưng và có giảm giá cho gia đình đông anh em , vì thế chi thu không đủ sở hụi, thành ra... thành phần giáo sư cũng đa số là nghiệp dư , nhưng đầy tinh thần bác ái và... nhân ái ! Nhân ái, vì rất ít thầy cô nào nở trừng phạt hay la rầy học trò! Đa số thầy cô là những giáo sư quân nhân, công chức tòng sự tại Saigon, cũng có một số ít thầy làm trong Trung Tâm Học Liệu, hoặc bộ nầy bộ nọ hoặc dạy ở những trường công lập hay tư thục. Tôi có một ông thầy là công chức Viện Khảo Cổ. Nhưng cũng có những thầy, cô là những sinh viên đang theo học Đại học Dược khoa hoặc Văn khoa bên kia đường. Sau giờ học họ rỗi rãnh chạy sang trường VHQD xin dạy thêm vài giờ mỗi tuần kiếm thêm tiền tiêu vặt. Rồi chúng tôi lại cũng có cô thầy là những sinh viên đi du học ở nước ngoài về chạy đến trường để xin dạy anh văn với thù lao chỉ đủ đổ xăng! Vì ngân sách trường quá eo hẹp không đủ tiền trả lương giáo sư nỗi tiếng, nhưng không hiểu bằng cách nào mà trường rất thành công trong việc lôi kéo được một số thiện nguyện viên đến dạy giúp. Nhưng phải nói một điều ở đây là, tất cả các thầy cô của trường VHQD ngày xưa ,có người già thật già, có người trẻ thật trẻ , hầu như đều có tinh thần xã hội nên dạy học trò con lính với tính cách như làm từ thiện vô vụ lợi và cư xử đầy tình nhân ái, vị tha. Hồi còn bé tôi cũng ngờ ngợ điều nầy, nhưng càng lớn tôi càng cảm phục sự thương yêu vô bờ bến của các cô thầy dành cho đám học sinh chúng tôi, những đứa trẻ lưu động, theo cha anh nổi trôi theo theo vận nước. Tôi sẽ mãi luôn cảm ơn những thầy cô đã một thời hy sinh một phần kinh tế gia đình để khai sáng cho những đứa con trong gia đình quân đội chúng tôi. Cám ơn tác giả đã gợi nhớ cho tôi về những người thầy cũ.

bởi: người SG
28.02.2013 22:01
Học sinh Miền Nam ngày xưa ai mà không biết thầy Nguyễn Văn Phú thầy dạy toán đồng thời là tác giả các bộ sách toán từ lớp 6- lớp 12. Thầy còn làm hiệu trưởng của trường trung học hưng Đạo Sài Gòn nữa. Tôi không trực tiếp được học thầy nhưng học toán qua sách của thầy. Nghe tin thầy mất ở đây tôi dành 1 phút để tưởng niệm người thầy quá cố.

bởi: Tai trau nghe dan
28.02.2013 19:37
Cám ơn tác giả và bài viét. Đây là những lý do để người Việt trong nước và hải ngoại còn vững tin về tiền đồ dân tộc. Dân Việt chúng ta từ ngàn xưa luôn đươc giáo huấn bởi những câu

“Đem đạo nghĩa để thắng hung tàn, lấy chí nhân mà thay cường bạo" hay "Một chữ cũng là thẫy, nửa chử cũng là thầy"

Tôi không bao giờ quên được Cô giáo tiểu học của chúng tôi trước năm 75. Cô rất hiền va thương học trò, nhất là các bạn nhà nghèo, vì gia cảnh, hoc không đươc giỏi. Cô luon kiên nhẫn đễ dạy trong lớp cho từng học sinh.

Dù rất nghèo, ngoài giờ hoc ở trường, Cô còn mở lớp dạy thêm miễn phí cho chúng tôi o nha cua Co. Cô đã cảm hoá đươc nhiều bạn rất ngỗ ngáo trong lớp tôi bằng tình thương cùa người Mẹ, người Chi.

Chuyện này có thể khó tin ở xa hoi VN bây giờ, nhưng đó là Cô giáo có thật của tôi trước năm 1975.

Tôi không bao giờ quên Cô giáo nghèo tiền bạc, nhưng rất giàu trong lòng nhân và tình thương. Va tôi vẫn luôn kể cho con tôi về Cô giáo của tôi. Toi vẫn kể về những tấm gương nhân ái khác.

Cùng với Ba, Má, anh, chị tôi; Cô giáo tôi cũng dạy tôi nên người. Và nền tảng giáo dục này giúp tôi tự tin, hảnh diện khi tôi làm việc với người ngoại quốc trên năm châu, kể cả Mỹ, Đức, Anh, Nhật, Ấn, Do Thái, Đai Hàn va TH.

Tôi biết có rất nhiều người Việt giỏi và đầy lòng yêu nước. Họ đã và đang làm rạng danh dòng giống Lac, Hồng. Vận nước sẽ tươi sáng khi có thêm nhiều người Việt thật sự biết thương nước.

bởi: TBA
28.02.2013 04:43
Hay quá, thật cảm động...

bởi: thầy giáo quèn từ: VN
28.02.2013 04:39
Cảm ơn người viết bài này đã cho tôi biết được ít thông tin về GS NGUYỄN VĂN PHÚ, đồng tác giả của bộ sách Toán Trung học trước 4/1975 với GS NGUYỄN TÁ , bộ sách Toán mà tôi chỉ được may mắn học gần hết lớp 8 (vì hồi đó bọn tôi phải nghỉ học sớm vào khoảng tháng 3/1975 để nhường Trường Trung học Võ Tánh Nha trang cho những người dân chạy giặc vào ở). Bây giờ, tôi chỉ còn lại vài cuốn gần rách hết rồi , phải dán lại nhiều trang.Nghĩ lại ngày ấy, có biết quý giá gì đâu? Vì chỉ cần ra hiệu sách mua là có ngay.Bây giờ, chỉ ước gì có đủ cả bộ để làm vốn trong đời dạy học của mình, rồi photo lại để cho con cháu.Xin thành kính dâng lên THẦY nén hương tưởng nhớ và biết ơn chân thành nhất, vì con chỉ là đám học trò út ét nhất của THẦY, mà bây giờ biết làm sao để lưu lại được bộ sách Toán quý giá của HAI THẦY !

Blog

Muộn còn hơn không: Hội thảo về văn học miền Nam 1954-1975

Tháng bảy năm ngoái, tôi sang California dự cuộc hội thảo về Tự Lực văn đoàn. Phải nói ngay là cuộc hội thảo rất thành công
Thêm

Sét đánh nóc nhà

Gần đây bỗng thấy Công Lý xuất hiện khá kỳ lạ, trong bức ảnh lắp ghép trên bìa một cuốn sách
Thêm

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước - phiên chợ ế ẩm

Thị trường chứng khoán trong 2 năm 2013 và 2014 đã tốt lên rất nhiều, đặc biệt là năm 2014
Thêm

Văn hóa xe máy ở Việt Nam

Đa số những người mới đến Việt Nam lần đầu đều sẽ ngạc nhiên vì đất nước này có nhiều xe máy quá
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Hồi hộp chờ đếm phiếu

Trong các kỳ bầu cử ở Mỹ, ngay đêm đếm phiếu hay qua sáng ngày hôm sau các ứng cử viên thường đã biết mình thắng hay thua
Thêm

Bầu cử tại đơn vị 149 thành phố Houston

Tại thành phố Houston, tại đơn vị 149 chỉ có hai ứng cử viên người Mỹ gốc Việt cùng ra tranh ghế dân biểu Quốc hội Tiểu bang Texas
Thêm

Thắng lợi của Đảng Cộng hòa, của ứng viên gốc Việt

Kết quả bầu cử 4/11 là chiến thắng lớn cho Đảng Cộng hòa và cũng là tiếng nói không tán đồng của dân Mỹ đối với chính sách của Tổng thống Obama
Thêm

Vàng chống đỏ, kẻ thua không ưa người thắng

Thứ Ba 4/11 là ngày bầu cử ở Hoa Kỳ. Tại Quận Cam California mấy tuần qua sôi nổi với vận động tranh cử
Thêm

Ý nghĩa của việc nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do cho Blogger Điếu Cày

Việc trả tự do trước thời hạn mãn án tù chắc chắn không phải là vì lý do nhân đạo của nhà cầm quyền Việt Nam, mà vì áp lực quốc tế nói chung
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Cháy mỏ than ở Trung Quốc, 24 công nhân thiệt mạngi
X
26.11.2014
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Truyền thông nhà nước Trung Quốc cho hay ít nhất 24 công nhân thiệt mạng trong một vụ cháy mỏ than ở miền đông bắc nước này. Tân Hoa Xã hôm thứ Tư loan tin rằng vụ cháy mỏ than ở tỉnh Liêu Ninh còn làm bị thương ít nhất 52 công nhân khác. Tai nạn xảy ra tại hầm mỏ do Công ty Than Phụ Tân do nhà nước quản lý.
Video

Video Cháy mỏ than ở Trung Quốc, 24 công nhân thiệt mạng

Truyền thông nhà nước Trung Quốc cho hay ít nhất 24 công nhân thiệt mạng trong một vụ cháy mỏ than ở miền đông bắc nước này
Video

Video Thị trưởng người Mỹ gốc Việt ghi nhớ sự hy sinh của cha mẹ

Một người Mỹ gốc Việt mới đánh bại một ứng cử viên kỳ cựu trong cuộc chạy đua vào vị trí thị trưởng thành phố Garden Grove thuộc khu Little Sài Gòn, nơi nhiều người Việt cư ngụ, ở California
Video

Video Tòa nhà của người Việt ‘bị đốt cháy’ trong vụ bạo loạn ở Mỹ

Một cơ sở kinh doanh của người Mỹ gốc Việt đã bị thiêu rụi trong vụ bạo động ở thị trấn Ferguson thuộc tiểu bang Missouri, và thông tin cho biết thiệt hại lên tới hàng trăm nghìn đôla
Video

Video Xảy ra xô xát khi chính quyền Hồng Kông giải tán biểu tình

Giới hữu trách Hồng Kông đã dẹp một khu trại chính của người biểu tình hôm thứ Tư và bắt giữ ít nhất hai thủ lĩnh của Phong trào Chiếm Trung
Video

Video Việt Nam thu hồi tài sản của quan chức, quyết diệt trừ tham nhũng

Việt Nam mới ra quyết định thu hồi nhà đất của một giới chức từng làm tổng tranh tra của chính phủ, sau khi công chúng đặt nghi vấn về tài sản lên tới nhiều triệu đôla của ông này