Trung Quốc phủ nhận gây chia rẽ ASEAN về vấn đề Biển Đông

Trung Quốc tuyên bố họ không hề tìm cách tạo bất hòa trong khối ASEAN để gia tăng ảnh hưởng ở Biển Đông đang có tranh chấp.

Một số các nhà quan sát cho rằng Bắc Kinh không muốn tổ chức qui tụ 10 nước Đông Nam Á này đoàn kết với nhau về vấn đề Biển Đông vì Trung Quốc muốn giải quyết riêng với từng nước đòi chủ quyền, là những nước yếu hơn Trung Quốc rất nhiều.

Tuy nhiên, một bài bình luận của hãng thông tấn chính thức của Trung Quốc, Tân Hoa Xã, bác bỏ tố cáo đó, và nói rằng tố cáo đó là âm mưu của các nước phương Tây nhằm tạo ra “sự mất tin tưởng và hiềm thù giữa Trung Quốc với các nước láng giềng.”

Tố cáo nhắm vào Trung Quốc đã gia tăng cường độ hồi tháng trước, khi ASEAN không đạt được tiến bộ trong vấn đề Biển Đông tại hộïi nghị thượng đỉnh ở Campuchia.

Tổ chức này đã không thể đưa ra tuyên bố chung lần đầu tiên trong vòng 45 năm từ khi thành lập. Bế tắc này được nhiều người xem là phát xuất từ áp lực chính trị của Trung Quốc.

Hôm qua, Tân Hoa Xã đã phản pháo với gợi ý cho rằng sự chia rẽ đó là kết quả của điều mà họ gọi là “sự can thiệp của một số quốc gia Tây phương”, rõ ràng là nói tới chiến lược quay lại Á châu mà chính phủ của Tổng thống Barack Obama thực thi hồi gần đây.

Theo giáo sư Carl Thayer, một chuyên gia Đông Nam Á của Đại học New South Wales ở Australia, sẽ là một việc sai lầm nếu cho rằng những vụ tranh chấp lãnh thổ giữa Trung Quốc và 5 nước khác đòi chủ quyền ở Biển Đông là kết quả của những quyết định mới đây của Hoa Kỳ.

Ông Thayer nói: Tôi nghĩ rằng việc qui lỗi hoàn toàn cho Hoa Kỳ, hoặc nâng cao tầm quan trọng của Hoa Kỳ như một kẻ kích động, là hoàn toàn không đúng với sự thật. Những vụ tranh chấp này đã tồn tại rất lâu trước khi chính sách gọi là “trục xoáy Á châu” được loan báo."

Ông Thayer thừa nhận là Philippines và Việt Nam, hai thành viên ASEAN phản đối đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc mạnh mẽ nhất, đã có thái độ cứng rắn hơn hồi gần đây tiếp theo sau sự thay đổi chiến lược của Hoa Kỳ. Nhưng ông Thayer cho biết các giới chức Hoa Kỳ đã nhiều lần lên tiếng kêu gọi các bên liên hệ hãy tự chế.

Bình luận của Tân Hoa Xã được đăng tải trong lúc ngoại trưởng Trung Quốc Dương Khiết Trì kết thúc chuyến công du 5 ngày ở Đông Nam Á, nơi ông tuyên bố Trung Quốc sẵn sàng làm việc với các nhà lãnh đạo khu vực về việc hình thành một bộ qui tắc hành xử để giảm thiểu căng thẳng ở Biển Đông.

Giáo sư Thayer nói rằng chuyến đi của ông Dương Khiết Trì có phần chắc là nhằm hạn chế những hậu quả của sự thất bại của hội nghị thượng đỉnh ASEAN, một sự thất bại mà một số người cho là đã nêu bật những hành động mạnh tay của Trung Quốc để buộc ASEAN phục tòng Bắc Kinh.

Ông Thayer nói tiếp: "Tôi nghĩ rằng chuyến đi của Ngoại trưởng Dương Khiết Trì là một chuyến đi “hàn gắn đổ vỡ” với mục đích trấn an mọi người là ít ra thì những hành động có tính chất hợp tác về vấn đề Biển Đông, vốn đã thiếu vắng khá lâu, sắp sửa được thực hiện và cuộc thương thuyết bị bế tắc lâu nay về một bộ qui tắc hành xử sẽ được xúc tiến trở lại."

Sau cuộc họp với ông Dương Khiết Trì, Ngoại trưởng Malaysia Anifah Aman kêu gọi các nước ASEAN giải quyết những vụ tranh chấp với nhau trước khi ứng phó với Trung Quốc.

Trong thời gian gần đây, Trung Quốc đã có những hành động quả quyết hơn để đòi chủ quyền hầu như toàn bộ 3 triệu tưỡi cây vuông của Biển Đông, nơi được cho là có một trữ lượng dầu lửa và khí đốt rất lớn và là nơi có những tuyến đường hàng hải vô cùng quan trọng cho kinh tế toàn cầu. Philippines, Brunei, Malaysia, Đài Loan và Việt Nam cũng đòi chủ quyền một số khu vực của vùng biển này.