Thứ bảy, 20/12/2014
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Đề án tái cấu trúc kinh tế - khả thi hay không?

Ðường dẫn

Mỗi nội dung trong chương trình tái cơ cấu là một bài toán khác biệt. Và cũng giống như mọi bài toán khác, nó thường có nhiều lời giải và những thứ giống như lời giải (giả lời giải).

Khác biệt giữa chúng là lời giải (thật) thì xử lý được vấn đề đưa ra, còn giả lời giải thì không làm được.Nhiều ý kiến góp ý cho bản đề án này đã nói đến vấn đề chi phí như là một rào cản mà đề án này hoàn toàn không đề cập.Thí dụ ông Nguyễn Văn Giàu, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội, cho rằng bản đề án này còn chưa đánh giá chi phí cần thiết để thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế. Theo ông cần việc tính toán chi phí sẽ góp phần xác định những nội dung cần ưu tiên thực hiện, tránh dàn trải, lãng phí.

Vấn đề chi phí ông Nguyễn Văn Giàu (và nhiều chuyên gia khác) nhấn mạnh là một điểm hết sức quan trọng. Mặc dù một số quan chức  Bộ Kế hoạch và Đầu tư như Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung cho rằng tái cơ cấu không làm tiêu hao nguồn lực, mà chỉ là phân bổ lại nguồn lực nhưng cách nói này chỉ là một cách nói khéo trên quan niệm cân bằng tổng thể: nguồn lực toàn xã hội chỉ có bao nhiêu đó, chỉ phân bổ lại chứ không mất đi. Trên thực tế, tái cơ cấu sẽ cần đến chi phí, ít nhất là chi phí từ góc độ nhà nước. Bất kỳ một chính sách cải tổ kinh tế nào của nhà nước muốn đi vào thực tế cũng cần có nguồn lực ngân sách đi kèm. Nếu không thì nó chỉ nằm trên giấy. Thí dụ, nhà nước muốn hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng hiện nay, và chi phí mà chính phủ dự kiến cho việc này là 29 nghìn tỷ Đồng.

Việc phân tích rõ chi phí và lợi ích của các chính sách khác nhau sẽ cho phép xác định chính sách nào là hiệu quả nhất và nên thực hiện nhất. Vì thiếu phân tích này nên có vẻ như đề án của Bộ KH và ĐT được viết trên cơ sở cái gì cũng muốn làm, hay nói theo cách nói của Chủ nhiệm UB Pháp luật QH Phan Trung Lý là “dàn hàng ngang”.

Thế nhưng chi phí cũng chỉ là một yếu tố trong số nhiều yếu tố quan trọng xác định các giải pháp đưa ra là thật hay là giả. Khác với một nền kinh tế chỉ huy, trong đó nhà nước chỉ cần ra lệnh và các đơn vị sản xuất phải thực hiện, trong một nền kinh tế thị trường thì nhà nước không thể ra lệnh, ra chỉ tiêu, ra quyết định. Kinh tế thị trường có nghĩa là các chủ thể kinh tế, bao gồm cả cá nhân và doanh nghiệp, có quyền, và luôn luôn, thực hiện các lựa chọn có lợi ích tốt nhất đối với họ, trong khuôn khổ luật chơi mà nhà nước quy định. Nhà nước không có quyền áp đặt hoặc yêu cầu các chủ thể kinh tế này phải lựa chọn theo cách mà nhà nước muốn.

Để một giải pháp tái cấu trúc là giải pháp thật thì ngoài câu chuyện nguồn lực nó phải xuất phát từ nguyên tắc thiết kế cơ chế. Tức là phải tạo ra một cơ chế theo đó các luật chơi và cơ chế khuyến khích vừa rõ ràng, đơn giản dễ thực hiện, vừa hướng được các bên tham gia (cơ quan nhà nước, cá nhân, tổ chức, nhóm lợi ích) tới việc thực hiện được mục tiêu đặt ra. Nếu không dựa trên nguyên tắc này, các giải pháp đề ra sẽ là các giả lời giải, tức là đưa ra nhưng không thể áp dụng để giải quyết bài toán tái cơ cấu được. Cách tiếp cận này là bản lề, là cột trụ không thể thiếu cho một hệ thống giải pháp tái cơ cấu khả thi.

Đề án đưa ra một số nội dung tái cơ cấu cơ bản. Đó là tái cơ cấu (1) các tổ chức tín dụng (chủ yếu là các ngân hàng thương mại), (2) thị trường chứng khoán và các định chế tài chính, (3) hệ thống doanh nghiệp nhà nước, (4) đầu tư (chủ yếu là đầu tư công), và (5) kinh tế ngành và kinh tế vùng. Có một số giải pháp trong đề án đưa ra dựa theo nguyên tắc thiết kế thể chế. Thí dụ, một giải pháp rất nhỏ trong báo cáo này liên quan đến việc nâng cao chất lượng của các trường đại học (trong gói các giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực).

Theo đề án, cần hình thành hệ thống chấm điểm chất lượng và xếp hạng chất lượng của các trường đại học công, từ đó đưa ra quyết định phân bổ ngân sách nhà nước cho các trường này trên cơ sở trường nào xếp hạng cao hơn sẽ được nhận nhiều ngân sách hơn. Đây là một giải pháp hay - mặc dù còn phải tiếp tục cụ thể hoá hơn nữa về việc triển khai như thế nào. Nó hay ở chỗ việc xếp hạng uy tín các trường đại học không khó, và thế giới đã thực hiện nhiều, kể cả bằng nhiều đơn vị xếp hạng tư nhân độc lập. Nếu việc phân bổ ngân sách dựa trên chỉ tiêu này, các trường công sẽ buộc phải tham gia vào một cuộc chạy đua “lên hạng”, trong đó càng có thứ hạng cao thì càng nhận được nhiều tiền. Cơ chế này cũng có nhiều khả năng để có thể minh bạch: mặc dù vấn đề hối lộ để được xếp hạng cao hơn là có, nhưng các đơn vị xếp hạng chắc chắn phải chịu búa rìu dư luận nặng nề nếu thao túng quá trình xếp hạng này một cách thái quá.

* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Nguyen Mai
20.05.2012 07:03
Muốn tái cấu trúc một nền kinh tế trước hết phải giải thể các xí nghiệp quốc doanh.Đó thực chất chỉ là những nhà máy xay tiền thuế của dân, ngốn ngân sách quốc gia. Đ1o là những bọn cướp ngày. Còn bọn đó thì không có phương pháp tái cấu trúc nào mà có hiệu quả. Lấy rổ đựng nước ư? Chỉ bõ công.

bởi: Listener 8
19.05.2012 18:10
Tóm lại, muốn tái cấu trúc nền kinh tế và giáo dục của Việt Nam (và các nước Cộng Sản còn lại) thì phải cho các ông chủ trang trại của “Trại thú vật” (“Animal Farm” by George Orwell) trở lại vị trí cai quản trại của họ và đem các con thú trở về chuồng trại của chúng, xóa sạch cái gọi là “cuộc cách mạng vô sản chuyên chính” của chúng thì mới thành công được.

bởi: Listener 7
19.05.2012 18:09
Việc nâng cao chất lượng của các trường đại học không phải chỉ là vấn đề của Việt Nam. Nó cũng là vấn đề kinh niên của Âu, Mỹ, Nhật. Vấn đề của các nước Cộng Sản còn lại trên thế giới là phải bãi bỏ chế độ giáo dục nhồi sọ, tẩy não, “chuyên chính vô sản” (nay là chuyên chính tư bản đỏ) để các nhà giáo dục, các nhà khoa học, trí thức thực sự đứng ra tổ chức việc giáo dục như tại các nước tự do, dân chủ thực sự.

bởi: Listener 7
19.05.2012 18:09
Việc nâng cao chất lượng của các trường đại học không phải chỉ là vấn đề của Việt Nam. Nó cũng là vấn đề kinh niên của Âu, Mỹ, Nhật. Vấn đề của các nước Cộng Sản còn lại trên thế giới là phải bãi bỏ chế độ giáo dục nhồi sọ, tẩy não, “chuyên chính vô sản” (nay là chuyên chính tư bản đỏ) để các nhà giáo dục, các nhà khoa học, trí thức thực sự đứng ra tổ chức việc giáo dục như tại các nước tự do, dân chủ thực sự.

bởi: Listener 6
19.05.2012 18:08
Đúng là các chính sách của nhà nước Cộng Sản đưa ra chỉ là các “giả lời giải”: Tái cơ cấu (1) các tổ chức tín dụng (chủ yếu là các ngân hàng thương mại), (2) thị trường chứng khoán và các định chế tài chính, (3) hệ thống doanh nghiệp nhà nước, (4) đầu tư (chủ yếu là đầu tư công), và (5) kinh tế ngành và kinh tế vùng.

bởi: Listener 5
19.05.2012 18:07
Tái cấu trúc lần này nhất thiết phải ở mức độ cao nhất, tức mức độ đường lối chiến lược, chứ không phải chỉ “xác định chính sách nào là hiệu quả nhất và nên thực hiện nhất”. Cái “luật chơi mà nhà nước quy định” phải là cái luật chơi của cả cộng đồng thế giới trong thế kỷ 21 này chứ không phải của riêng vài nước Cộng Sản còn lại như Trung Cộng, Việt Cộng, Hàn Cộng và Cu-Ba Cộng.

bởi: Listener 4
19.05.2012 18:06
Đồng thời cũng phải tinh giản bộ máy chính quyền, công an, quân đội. Muốn làm vậy trước hết phải giải trừ chế độ Cộng Sản và phục hồi các quyền làm người, tự do, dân chủ trong một hệ thống đa đảng, dân sự.

bởi: Listener 3
19.05.2012 18:05
Tiến sỹ Nguyễn Đình Cung cho rằng tái cơ cấu không làm tiêu hao nguồn lực, mà chỉ là phân bổ lại nguồn lực ư? Sai rồi. Phải làm tiêu hao cái nguồn lực gọi là “đảng Cộng Sản”, chứ không chỉ tái phân bố. Không thể tiếp tục nuôi dưỡng, phụ cấp hoặc trả lương cho một bộ máy cai trị áp bức (mà họ gọi là “lãnh đạo”) cồng kềnh, nhũng lạm.

bởi: Listener 2
19.05.2012 18:05
Còn Việt Nam thì, trước hết phải giải thoát con kiến kinh tế của Việt Nam khỏi cái miệng chén “thị trường định hướng XNCH dưới sự lãnh đạo độc quyền, độc tôn, nhũng lạm của đảng Cộng Sản” thì mới mong tái cấu trúc thành công được. Thật ra đây mới là nội dung tái cơ cấu chủ yếu.

bởi: Listener 1
19.05.2012 18:04
Đề án tái cấu trúc kinh tế - khả thi hay không? Xin thưa: hoàn toàn không! Vô ích mà thôi, vì nội dung trong chương trình tái cấu trúc là hoàn toàn phù phiếm.Vấn đề không phải là chi phí, vì chi phí chỉ là vấn đề của các nền kinh tế đã đi đúng đường, như các nền kinh tế của Âu Mỹ, Nhật...đang bị khủng hoảng.Họ cũng phải tái cơ cấu thường xuyên để tiếp tục phát triển. Hy lạp hiện nay là một ví dụ.

bởi: giai quyet tan goc phai ton trong tu do.
16.05.2012 04:24
Toi va anh lay gi chung de quyet dinh. Anh tu do lam viec anh toi tu do lam viec toi . Gap kho khan tranh chap lan chiem gian tra toi va anh dem ra phap luat . Luat phap duoc toi va anh cung lam trong tu do . toi sai pham luat tri anh dung phap luat benh . toi va anh deu sai phap luat loan. Nen tang thai hoa an vui vung ben deu hoa huu hieu cai tien . toi anh thanh cong tat ca deu loi.

Blog

Sự thành công của Uber và kinh doanh ứng dụng peer-to-peer

Chưa đầy nửa năm sau khi xuất hiện tại Việt Nam (chủ yếu tại Sài Gòn), Uber đã tạo ra một cơn bão truyền thông
Thêm

Bạn trẻ và du lịch khám phá

Du lịch trải nghiệm và khám phá, trong đó “phượt” là một hình thức điển hình và trào lưu nhất hiện nay
Thêm

Đài Loan: Hai khuôn mặt sáng

Đài Loan vừa trải qua một cuộc thay đổi chính trị khá sâu sắc. Bắc Kinh không hề dự kiến một cuộc đảo lộn tệ hại cho họ đến vậy
Thêm

Huyền thoại về sứ mệnh của các nhà thơ

Ở Việt Nam, người ta hay nói về sứ mệnh cao cả của nhà thơ. Tôi cho vấn đề sứ mệnh ấy chỉ là một huyền thoại
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Để có một hiến pháp dân chủ

Việt Nam đang đứng trước khủng hoảng nghiêm trọng trong quan hệ với nước láng giềng khổng lồ Trung Quốc
Thêm

Cái bắt tay

Bạn tôi, một người Thái, sống ở Thái Lan, có nói với tôi: “Sao thủ tướng mày coi khinh thủ tướng tao thế?”
Thêm

Giá trị phổ quát và vĩnh cửu của bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền

Việc trả tự do trước thời hạn mãn án tù chắc chắn không phải là vì lý do nhân đạo của nhà cầm quyền Việt Nam, mà vì áp lực quốc tế nói chung
Thêm

Hồi hộp chờ đếm phiếu

Trong các kỳ bầu cử ở Mỹ, ngay đêm đếm phiếu hay qua sáng ngày hôm sau các ứng cử viên thường đã biết mình thắng hay thua
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Trung Quốc tiếp tục tăng cường sức mạnh hàng hảii
X
20.12.2014
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Trung Quốc sẽ thiết lập một hệ thống giám sát ngoài khơi bao gồm các trạm vệ tinh-radar nhằm tăng cường sức mạnh hàng hải quốc gia, một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng tranh chấp Biển Đông. Reuters dẫn nguồn tin từ China Daily hôm nay cho biết mạng lưới 'cơ sở' để bảo vệ lợi ích hàng hải của Trung Quốc, theo mô tả của một quan chức Cục Hải Dương nước này, dự kiến sẽ hoàn thành trước cuối năm 2020.
Video

Video Trung Quốc tiếp tục tăng cường sức mạnh hàng hải

Trung Quốc sẽ thiết lập một hệ thống giám sát ngoài khơi bao gồm các trạm vệ tinh-radar nhằm tăng cường sức mạnh hàng hải quốc gia, một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng tranh chấp Biển Đông
Video

Video Việt Nam giải cứu 12 công nhân trong vụ sập hầm thủy điện

12 người bị mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện ở Lâm Đồng được cứu sống hôm 19/12 sau 4 ngày nỗ lực giải cứu
Video

Video Việt Nam sắp mua tàu chiến của Ấn Độ

Ấn Độ sắp cung cấp các tàu chiến cho Việt Nam trong lúc Hà Nội đang tìm cách hiện đại hóa quân sự và tăng cường khả năng quốc phòng trước các động thái lấn lướt của Trung Quốc ở Biển Đông
Video

Video Nghiên cứu: Người dân toàn cầu sống thọ thêm được 6 năm kể từ năm 1990

Tuổi thọ toàn cầu đã tăng thêm sáu năm kể từ năm 1990 nhờ tỉ lệ tử vong vì ung thư và bệnh tim ở các nước giàu giảm xuống và tỉ lệ sống sót những bệnh tiêu chảy, bệnh lao và sốt rét cao hơn ở những nước nghèo
Video

Video Liên Hiệp Quốc lên án tình trạng nhân quyền tại Bắc Triều Tiên

Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc đã thông qua một nghị quyết kêu gọi đưa Bắc Triều Tiên ra Tòa án Hình sự Quốc tế vì tình trạng nhân quyền của nước này