Thứ hai, 01/09/2014
Xem

Blog / Nguyễn Xuân Hoàng

Tản mạn Mùa Giáng sinh

Nguyễn Mạnh Trinh
Sau lễ Tạ Ơn, và sau ngày “Black Friday”, là mùa Giáng sinh, mùa mua sắm của người dân Mỹ. Các trung tâm thương mại đã bắt đầu tấp nập dù năm nay tình hình kinh tế không có gì sáng sủa lắm. Đối với người Việt tị nạn chúng ta lại thêm một Giáng sinh trên xứ người. Và mỗi chúng ta không thể quên những Giáng sinh đã đi qua trong đời. Giáng sinh của thời tuổi trẻ. Giáng sinh của thuở thanh bình và chiến tranh. Giáng sinh của những ngày thê thảm nhất sau 30 tháng Tư 75 khiến cả triệu người phải thách đố với định mệnh vượt biển tìm tự do. Giáng sinh của đời tị nạn, từ những bước khởi đầu lập lại cuộc đời với hai bàn tay trắng để có được một cộng đồng tiến triển hôm nay.
 
***
    
Tôi có một kỷ niệm khó quên. Khi học ở trường Chu văn An, trong giờ Pháp văn khi giáo sư Nguyễn Văn Mùi đọc truyện ngắn “Conte de Noel” [Les Trois Messes Basses] trong Lettres de mon Moulin của nhà văn Alphonse Daudet*. Lúc thầy Mùi đọc truyện ấy vào giờ thứ tư của buổi sáng nghĩa là gần đúng ngọ lúc mà bao tử của cả thầy lẫn trò đều rỗng ruột. Đó là chuyện ông cha Thomas Arnoton làm thánh lễ nửa đêm nhưng vì bị các món ăn thịnh soạn hành hạ trong trí óc theo các hồi chuông lễ dồn dập thúc đẩy nên đọc thánh kinh ngắn đi để mau dự buổi tiệc nên bị tội. Trong truyện mô tả toàn những sơn hào hải vị và tiếng nuốt nước miếng ừng ực của ông cha đang giảng đạo làm cả thầy lẫn trò của lớp buổi trưa cũng nuốt nước miếng theo và đọc Pháp ngữ bằng cái miệng đầy nước bọt chứ không phải bằng giọng mũi nữa.
 
Đó là một kỷ niệm Giáng sinh của tôi về thời đi học. Nhưng còn có nhiều kỷ niệm khác nữa. Xin kể về một bài thơ Giáng sinh mà khi viết tôi đã ở trong một hoàn cảnh đặc biệt trong đời mình. Lúc ấy là năm 1979, khi tôi vừa mới ra tù «cải tạo» được mấy ngày. Bài thơ mang tên “Giáng sinh ở Sài Gòn»:”
“
Hãy xuống đường và mặc áo mới.
Chiếc áo ngày chúa bị đóng đinh
Còn khô vệt máu
                                        Hãy xuống đường và xưng tội
Thân phận Việt Nam.
Âm như dao sắc
Thánh ca xoáy tròn
 cấu da nỗi đau có thực.
Giáng sinh ở Sài Gòn
Con phố không còn gió
Ngọn cờ ủ ê.
Lặng lẽ.
Giáng sinh ở Sài Gòn
Thắp trong mắt mỗi người ngọn nến nửa đêm
Đầu mang vòng  gai  buốt
Hân hoan hành xác mình
Giáng sinh ở Sài Gòn.
Mọi người đi ra đường
 Cầm trái tim
Làm vũ khí.
Lời đồng dao của quỉ
Bắt đầu chuông báo tử mùa xuân.
Hát cho rõ tiếng guốc nàng.
Hai mươi năm trẻ dại
Hát và thở ký ức chàng
Thác reo lũng gió
Hát và vỗ tay thế kỷ chúng ta.
Khúc hoan ca thinh lặng
Hát và long lanh hạt lệ
Giáng sinh ba  mươi năm trí nhớ.
Bây giờ nửa đêm
phơi khô dây hạnh  phúc
ngọn nắng phai phai
ru tôi tóc sợi.
Bây giờ ở Sài Gòn
Tôi trốn vào đám đông
Mặt nạ che tông tích
Tự hỏi có phải là dòng sông
Trôi qua những ấu thơ tinh nghịch
Cánh cửa khuya đóng lại bình minh.
Giáng sinh ở Sài Gòn
 nhớ ly cà phê gạo rang đắng chát.
Cho cũ một ngày.
Ngọn đèn dầu nhỏ tăm tối
 Sao không thắp hỏa châu
 Sân ga không tàu đợi
Giáng sinh ở Sài Gòn.
Ngực khan đám đông đau
Than vừa ngún
Bếp đỏ lửa rồi bè bạn ta ơi
Giáng sinh ở Sài Gòn
Sống lại chính chúng ta
Hàng hàng lớp lớp
Tôi phục sinh. Anh phục sinh
Từ dòng máu giọt…”
 
Giáng sinh năm đó không hiểu sao mà đường phố đông đảo đến như vậy. Một sự trùng hợp nào đó, hình ảnh của Hồ Chí Minh treo trên mặt tiền của Ủy ban Nhân dân Thành phố bị hạ xuống để sửa chữa và tiếp theo là có tin đồn có đảo chính và thay đổi chính trị. Lúc đó đời sống dân chúng cả nước thật là cực kỳ khó khăn, nghèo đói, ngoài đường đầy những người không nhà bị đánh tư sản hoặc ở vùng kinh tế mới trở về, hàng hóa thiếu thốn, chính sách ngăn sông cấm chợ, rồi hậu quả của việc đổi tiền, trại tù đầy ắp người… tất cả trong tình trạng bi đát. Thế mà, ngày Giáng sinh vẫn đông người, dân chúng tin tưởng vào một niềm tin mơ hồ nào đó về một biến cố chính trị. Các buổi giảng đạo trong nhà thờ đầy ắp người và Giáng sinh là một dịp để tôn giáo nói lên ước vọng của người dân.
…
Và một bài thơ khác, viết trong một thời điểm khác khi tôi bắt đầu làm lại cuộc đời ở xứ người. Một bài thơ lục bát với âm hưởng bâng khuâng của một người chưa biết đôi chân mình sẽ về đâu:…
                                     “
Vào thương xá giọt nhạc rơi
Giờ thánh tẩy, chợt cõi đời bù hao
Từ khi gươm súng vẫy chào
Ngẩn ngơ  tiền kiếp lao đao bóng hình
Soi gương  mù mịt nhân sinh
ngọn thông đèn thắp nỗi mình ở đâu?
                                          Đứng bên hang đá u sầu
Thấy cây thập giá nỗi đau hình thành
Tượng  Mẹ giọt lệ long lanh
Hồng ân  thiên cổ trên cành còn treo
                                        Chiếc xe đò cũ qua đèo
Nghe sương  khói chạnh  cuối chiều  bâng khuâng
                                           Đứng trên đỉnh dốc phong trần
Áo cơ hàn cũ thế thân vẫn vừa
nhạc rơi ẩm sáng lạnh trưa
giáng sinh tôi, quạnh đêm mưa ngang đầu.
        
Tâm tư khi vừa qua Mỹ định cư ai cũng giống nhau. Vào ngày Noel trong không khí lễ hội tưng bừng nhưng trong lòng thì bâng khuâng, quá khứ thì vẫn còn những tha thiết sót lại, hiện tại thì ngơ ngác và tương lai thì chưa biết ra sao. Tôi nghe nhạc Giáng sinh trong tâm cảm ấy.…
 
Về âm nhạc có một bản nhạc Giáng sinh nhiều liên hệ quan trọng đến thời sự Việt Nam. Nhắc đến bài hát ấy là nhắc đến những ngày tháng không thể nào quên của cuộc chiến Việt Nam. Tôi muốn nói đến bản White Christmas của nhạc sĩ Irving Berlin được phát trên hệ thống truyền thanh Hoa Kỳ ngày 30 tháng Tư năm 1975 như một mật hiệu để bắt đầu cho chiến dịch Frequent Wind để di tản bằng không vận tất cả những người Mỹ ra khỏi Việt Nam. Sau khi đại sứ Martin tỏ ý muốn dời lại thời giờ di tản thì Bộ trưởng Ngoại giao Henry Kissinger ba phút sau ra lệnh phải thực hiện ngay và bản nhạc như một mật hiệu khởi đầu. Lời nhạc có những câu như:
“
The sun is shining, the grass is green
The Orange and palm trees sway
 There's never been such a day
In Bervely Hills, L.A.
But it's December the twenty-fourth-
And I am longing to be up North”
 
Và bản tạm dịch như sau:
mặt trời rực rỡ, đồng cỏ xanh non
những cây cam và cây cọ đong đưa
Không bao giờ là ngày đó
ở Bervely Hills, Los Angeles
Nhưng là ngày 24 tháng Mười hai
Và tôi ước ao ngược lên phương Bắc..”
 
Nhạc sĩ Irving Berlin đã viết bản nhạc này như thế nào?
 
Có rất nhiều tài liệu nói về thời gian và nơi chốn mà nhạc sĩ đã sáng tác ra bản nhạc này. Một tài liệu thì nói rằng ông đã sáng tác ca khúc này trong một đêm bên hồ tắm của khách sạn Baltimore ở thành phố Phoenix tiểu bang Arizona năm 1940. Với chúng ta, những người tị nạn Việt nam, phải chăng chính bản nhạc này đã đánh dấu những ngày bi thảm nhất của cuộc chiến không? [NMT]
 
* Alphonse Daudet (1840-1897) chào đời ở thành phố Nimes, Pháp. Ông thường được gọi là «The French Dickens» bởi vì có nhiều điểm giống với nhà văn Charles Dickens của văn chương Anh. Ông cũng là tác giả của tập thơ “Les Amoureuses», và các tác phẩm “Le Petit Chose», «Aventures prodigieuses de Tartarin De Tarascon», bản kịch ba hồi «L'Arlésienne» và tập truyện ngắn “Lettres de mon moulin». Tập truyện này, gồm một loạt những lá thư và truyện ngắn lấy đề tài từ vùng Provence. «Lettres de mon moulin» được quay thành phim do Marcel Pagnol đạo diễn với các tài tử Roger Crouzet, Henri Cremieux, Edouard Delmont, Henri Vilbert, Fernand Sardou.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: đonphuongnguyen từ: camranhkhanh hoa
20.12.2012 00:32
những cảm xúc của bạn là hok sai....nhưng cuộc sống cũng hok nên cứ mãi hoài niệm về quá khứ....bởi vì cái gì đã qua thì trở thành lịch sử,mà ai có thể thay đổi lịch sử đươc cơ chứ?.....thôi thì....thời thế ....thế thời phải thế....đời người nào có bao lâu?hảy sống sao cho không hổ thẹn với lương tâm,cho mình 1 niềm vui...không phải là an phận,mà.....vì.....lực bất tong tâm....

Blog

Thân phận lưu vong: Sống ở giữa

Trong bài trước, tôi đề cập đến thân phận lưu vong như những người sống trên cái dấu gạch nối giữa hai quốc gia
Thêm

Tất cả chỉ là phương tiện

Dư luận trong ngoài nước đang xôn xao bàn tán về lá Thư ngỏ của 61 đảng viên CS, phần lớn là trí thức
Thêm

Mạng người rẻ bèo

Có người nói với tôi rằng, mối quan hệ giữa người với người là một mối quan hệ phức tạp và nguy hiểm
Thêm

Hãy cám ơn Trung Quốc

Cám ơn Trung Quốc còn vì lý do này nữa: Việc gây hấn ấy dập tắt ảo tưởng về người bạn '4 tốt' với '16 chữ vàng'
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

May mà còn nước Mỹ để đến

Điều lý thú ở đây là nhiều công dân ưu tú của các nước xã hội chủ nghĩa đã bỏ nước ra đi, và vùng đất lý tưởng mà họ đến luôn luôn là nước Mỹ
Thêm

Quan hệ đối tác toàn diện Mỹ-Việt đang ở đâu?

Theo tôi nghĩ, thật khó lượng định quan hệ đối tác toàn diện giữa Hoa Kỳ và Việt Nam hiện nay đang ở đâu
Thêm

Thông điệp McCain: 5 Sẵn sàng, 3 Nên và 1 Hy vọng

Trong chuyến thăm Việt Nam vừa qua, các Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đã tái khẳng định cam kết của Mỹ
Thêm

Ðảng viên CS Nguyễn Ðăng Trừng bị khai trừ, một bài học cho những đảng viên CS phản tỉnh nửa vời

Luật sư Nguyễn Đăng Trừng sinh năm 1942 tại Quảng Ngãi, học luật tại Đại học Luật khoa Sài Gòn
Thêm

Thực trạng Việt Nam: Vấn đề và Giải pháp

Thực trạng Việt Nam là chủ đề của vô số bài viết của các tác giả trong và ngoài nước
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Cao su có thể chế tạo từ cây bồ công anhi
X
01.09.2014
Là nguồn gốc cung cấp cao su thiên nhiên, cây cao su dễ mắc bệnh và có thể bị ảnh hưởng bởi thời tiết xấu. Vì vậy, các nhà khoa học đang tìm kiếm những chất liệu thay thế. Và có thể họ đã tìm thấy một chất liệu như vậy trong một loài cỏ dại mọc ở khắp nơi.
Video

Video Cao su có thể chế tạo từ cây bồ công anh

Là nguồn gốc cung cấp cao su thiên nhiên, cây cao su dễ mắc bệnh và có thể bị ảnh hưởng bởi thời tiết xấu. Vì vậy, các nhà khoa học đang tìm kiếm những chất liệu thay thế. Và có thể họ đã tìm thấy một chất liệu như vậy trong một loài cỏ dại mọc ở khắp nơi.
Video

Video Tàu du lịch bị đắm ở Vịnh Hạ Long

Một tàu du lịch trên đó có 12 người nước ngoài và một hướng dẫn viên du lịch người Việt, đã chìm trong Vịnh Hạ Long vào chiều thứ Năm, nhưng theo nhà chức trách địa phương, tất cả đều được giải cứu
Video

Video Tư Lệnh Mỹ kêu gọi TQ hành động tương xứng vai trò lãnh đạo khu vực

Đô Đốc Samuel Locklear nói Trung Quốc nên hành động như một lãnh đạo khu vực và tiếp tay giải quyết các cuộc tranh chấp lãnh thổ trong Biển Đông
Video

Video Liên Hiệp Quốc: Số người tị nạn Syria đã lên tới 3 triệu

Liên Hiệp Quốc cho biết hơn 3 triệu người đã chạy để tránh cuộc nội chiến ở Syria, tạo nên một tình trạng mà cơ quan này mô tả là 'tình trạng khẩn cấp về nhân đạo lớn nhất trong kỷ nguyên của chúng ta'
Video

Video Malaysia Airlines cắt giảm nhân viên và đường bay

Malaysia Airlines, công ty hàng không hàng đầu của Malaysia đang bị thua lỗ, sẽ cắt giảm hàng ngàn nhân viên, tuyến bay và thay thế Tổng giám đốc theo kế hoạch nhằm giúp công ty có lời trở lại trong vòng 3 năm