GENEVE — Liên hiệp quốc đánh dấu Ngày Thế giới Phòng chống Viêm phổi, vào ngày 12 tháng 11, với lời kêu gọi các nhà lãnh đạo các nước nhanh chóng hành động nhằm giảm số trẻ em chết vì bệnh này. Liên hiệp quốc và các cơ quan y tế khác nói rằng thế giới có phương tiện để cứu sống hàng trăm ngàn trẻ em thoát khỏi căn bệnh có thể ngăn ngừa được này.
Viêm phổi gây tử vong cho trẻ em trên thế giới nhiều hơn bất kỳ chứng bệnh nào khác. Theo phúc trình của Quỹ Nhi đồng Liên hiệp quốc, UNICEF, cứ mỗi 25 giây đồng hồ lại có một trẻ chết vì bệnh viêm phổi. Bệnh này giết 3.400 trẻ một ngày, tức là 1,3 triệu trẻ một năm. Như vậy trẻ em chết vì viêm phổi chiếm 18% trong 6,9 triệu trẻ em chết trong một năm.
Cũng như nhiều bệnh khác, các nạn nhân chính là những trẻ em thuộc thành phần nghèo nhất và chịu thiệt thòi nhất. Các bệnh nhân này không đủ tiền chạy chữa, và chích ngừa để cứu mạng sống.
Bà Marixie Mercado, phát ngôn viên UNICEF, nói rằng 90% trẻ em chết vì viêm phổi sống ở vùng cận Sahara của châu Phi và các nước Nam Á. Bà nói:
“Nhưng đây lại là bệnh dễ ngừa và dễ chữa. Trên cơ bản, chứng cớ cho thấy nếu các gia đình nghèo nhất được hưởng sự chăm sóc cơ bản như các gia đình giàu có nhất, hàng triệu trẻ em sẽ giữ được mạng sống thay vì chết do một chứng bệnh hoàn toàn có thể ngăn ngừa.”
Viêm phổi có thể tránh được nhờ vắc-xin – đây là một trong các bệnh có thể ngừa được như sởi và ho gà. Khoảng 85% trẻ em trên thế giới được tiêm các vắc-xin có thể cứu được mạng sống này. Nhưng các trẻ em nghèo nhất thì không được như vậy. UNICEF kêu gọi có chương trình tiêm vắc-xin phổ quát để tất cả trẻ em, dù nghèo nhất, cũng được bảo vệ.
2 loại vi khuẩn viêm phổi phổ biến gây viêm phổi là Streptococcus pneumonia và Haemophilus influenza loại b. Chúng có thể ngừa được bằng vắcxin PCV và Hib. Phần lớn các nước có lợi tức thấp dùng loại vắcxin influenza loại b Hib để phòng ngừa viêm phổi. Tuy nhiên theo phát ngôn viên Mercado thì việc đưa vắcxin PCV vào các nước có lợi tức thấp đang được tiến hành ở mức độ chậm hơn. Bà nói:
“Việc này cũng đúng với việc chữa trị. Hiện giờ chưa tới 1/3 trẻ em bị viêm phổi trong các nước đang phát triển được chữa bằng kháng sinh. Chỉ mới đây thôi, một phúc trình của Ủy ban đặc trách về các sản phẩm để cứu mạng sống, ước tính rằng trên 1,5 triệu trẻ em có thể được cứu sống nếu kháng sinh amoxicillin, một loại kháng sinh chỉ có 30 centime một liều điều trị, có được rộng rãi hơn.”
Trẻ em các nước nghèo đang chịu rủi ro bị viêm phổi, một chứng bệnh về đường hô hấp, cao hơn trẻ em các nước giàu hơn do sự ô nhiễm không khí bên trong nhà. Các gia đình lợi tức thấp dùng củi, phân súc vật và than làm chất đốt để nấu ăn hay sưởi ấm, với các lò thông hơi kém. Các nhà với nhiều người sống chen chúc cũng góp phần làm cho số trẻ bị viêm phổi nhiều hơn.
Các chuyên gia y tế nói ràng một số các biện pháp phòng ngừa khác hơn là tiêm vắc-xin và dùng kháng sinh cũng có hiệu quả trong việc ngăn chặn bệnh viêm phổi, chẳng hạn như nguồn nước uống an toàn, và cải thiện các điều kiện vệ sinh, quảng bá rộng rãi việc nuôi con bằng sữa mẹ, và dùng bếp nấu ăn sạch sẽ để không khí trong nhà bớt ô nhiễm.
Các chuyên gia này nói rằng rửa tay thường xuyên bằng xà phòng cũng giúp giảm tỷ lệ viêm phổi khoảng 23%. Nhưng các chuyên gia này nói rằng thực là không may rửa tay lại không phải là thói quen hàng ngày ở các nước đang phát triển, nhất là thành phần nghèo.