Thứ bảy, 19/04/2014
Xem

Blog / Nguyễn Xuân Hoàng

Mười lăm năm Mai Thảo

CỠ CHỮ - +
Trần Tú
Sáng nay khi trở dậy, đứng nhìn ra ngoài cửa kính, tôi không thấy gì cả. Không trùng trùng núi tuyết trên cao, không chen chúc phong tùng lưng chừng, không ẩn hiện nhà cửa dưới thấp, không lau lách, không bến bờ; cái hồ quanh co trước nhà cũng mất tăm, mất vết, chỉ có một dòng sông sương như sữa đặc chảy lênh láng vào tận thềm nhà. Tháng Một dương lịch ở miền Tây Bắc Mỹ là mùa đông, tháng của sương mù, sương muối, tháng hàn thử biểu ở 25-30 F vào ban ngày. Tuyết chưa xuống là may rồi, chỉ lạnh thôi. Lạnh se lòng, lạnh làm trí nhớ quay giật lùi, lạnh làm nỗi buồn lăn về phía trước. Tôi mặc áo ấm, sửa soạn đi nhà thờ dự lễ sáng ngày thường. Nào khăn, nào mũ, áo ấm, găng tay, tôi lái xe đi giữa sương mù, đi chầm chậm, đi tới đâu nhìn tới đó. Đầu óc bềnh bồng như sương trước mỗi đoạn xe qua. Vừa lái xe vừa nghĩ đến tối hôm qua nói chuyện với Nguyễn-Xuân Hoàng. Hoàng nói: Tú ơi tháng này là tháng anh Mai Thảo đi đấy. Giật mình nhìn lịch, tháng Một rồi, tháng Một của năm 2013, anh Mai Thảo mất được mười lăm (15) năm.
 
Mai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá KhanhMai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá Khanh
x
Mai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá Khanh
Mai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá Khanh
Mười lăm năm ngắn và buồn như một tiếng thở dài. Tôi nghĩ đến anh, một người để suốt một đời cho đam mê chữ nghĩa. Theo tôi, đam mê văn chương là một đam mê đẹp nhất, vì văn chương là một nghệ thuật người đam mê nó thấy mình như được chúc phúc, được lượng trời rót xuống cho riêng mình, rồi mình mang ra tặng cho những người chung quanh. Đam mê văn chương cũng như đi trong sương mù mùa đông, đẹp và run rẩy. Đi bước nào biết bước đó, mắt mở căng ra cũng không nhìn được xa hơn.Thế giới văn chương như dòng sông sương đặc quánh, phía trước lấp lánh nhưng chẳng hứa hẹn chắc chắn một điều gì. Người làm văn chương cứ thả nổi hồn mình cho gió cuốn đi mất vào trong vũng sương không đáy. Con người nghệ sĩ thật sự, không kỳ vọng một điều gì ở người đời tặng lại cho những sáng tác của mình.
 
(Thủ bút của Mai Thảo gửi cho Trần Mộng Tú, nhắc bài cho VĂN)



Xương thịt Mai Thảo bây giờ, sau mười lăm năm đã thành phân bón cho phần đất anh nằm bên dưới, mặt đất trên mộ anh, cỏ đã xanh hơn, sức vươn lên của cọng cỏ khỏe mạnh hơn, con sóc con thỏ hoang nào đi qua chắc cũng dừng lại, nhấm nháp vài cọng cỏ non xanh đó. Tôi mỗi lần xuống Cali, đều có ghé nghĩa trang thăm anh, chuyện trò đôi câu, đặt tay lên hàng chữ có tên Mai Thảo, xoa xao lên mặt cỏ như xoa lên vầng trán của một người thân đang nằm ngủ.
 
Những cuốn sách của anh, có cuốn trong thư viện, trong hiệu sách ở Việt Nam, ở Úc, ở Pháp, ở Mỹ, ở Canada  hay ở bất cứ nơi nào có người Việt cư ngụ, có văn hóa ngôn ngữ Việt được sử dụng.
 
Trong cái gia tài văn chương  phong phú của anh (10 tập truyện ngắn, 2 tập tùy bút và 33 truyện dài) Mai Thảo còn làm thơ nữa. Không ai biết anh làm thơ từ bao giờ.
 
Mai Thảo làm thơ. Chao ơi! Thơ.
 
Thơ của anh cũng lừng khừng, từ tốn, ngắn gọn, gióng một, thâm trầm như khi anh nói chuyện với các bạn văn của anh. Mỗi chữ thơ của anh viết xuống có khẩu khí riêng của anh, không lẫn vào với thơ của bất cứ ai.
 
Đây là ba bài thơ gia đình của anh trở lại Việt Nam sau hơn 20 năm (kể từ 1975) đã tìm được ở nhà người thân, nơi anh từng trú ẩn.
 
Hình Tượng

Từ trong cửa tối nhìn ra
Thấy gần: bóng lá, thấy xa: biển trời
Lá lay, bóng cách ngăn đời
Biển im, hình tượng cõi người không ta.
 
Thủy Tinh

Trở mình chăn chiếu mênh mông
Giấc mơ chật hẹp vẫn trong cuộc đời
Mộng ta không xóa nổi người
Đáy đêm còn đọng tiếng cười thủy tinh.
 
Kim

Miếng da bịt mắt thành đêm
Cây kim khâu miệng thành im lặng mồ
Tay chân, giây trói bao giờ
Da, kim, giây ấy bây giờ là ta.
 
Làm sao người đọc có thể nhầm lẫn ngôn ngữ này, khẩu khí này với một nhà thơ khác được. Những bài thơ tìm được này cũng cho ta thấy Mai Thảo đã làm thơ từ lâu, trước khi tập Ta Thấy Hình Ta Những Miếu Đền xuất bản ở Mỹ.(1989)
 
Đọc thơ Mai Thảo tôi thấy anh rất cao ngạo. Anh cao ngạo thấy anh chính là mặt trời (nhật) chính là mặt trăng (nguyệt) nhưng lại chua xót cho cái thân nghiệp (Karma)  của chính mình , tự nhìn ra “nhật nguyệt đều tăm tối”
Một cái cao ngạo rất đáng cảm thương vì anh cao ngạo với chính mình, với định mệnh, với cái thân nghiệp của riêng mình.
 
Ta thấy ta đêm giữa sáng ngày
Ta ngày giữa tối thẳm đêm dài
Sao không, nhật nguyệt đều tăm tối
Tự thuở chim hồng rét mướt bay.
 
Có phải khi những người làm văn chương rơi vào cô đơn thì họ cô đơn đến cùng cực và có thể tìm cái chết để đi tới cái đích cuối của cô đơn như nhà văn Nhật Kawabata và nhà văn Mỹ Hemmingway chẳng hạn.
 
Mang cái thân của một người đàn ông độc thân, cái tâm của một văn-thi-sĩ. Mai Thảo là một trong nhưng người cô đơn cùng cực đó. Nhưng ông không tự hủy, ông viết văn, làm thơ và rót rượu mỗi ngày, thế thôi.
 
Một Mình

Ngồi tượng hình riêng một góc quầy
Tiếng người: kia, uống cái gì đây?
Uống ư? một ngụm chiều rơi lệ
Và một bình đêm rót rất đầy
 
“Một ngụm chiều rơi lệ” Còn câu thơ nào nói lên được sự cô đơn hơn thế không?
 
Anh Mai Thảo, mười lăm năm rồi đấy, những người bạn khi anh sống, anh thân quý họ, khi  anh mất đi họ chẳng thể nào quên anh được. Đối với Tú (và Nguyễn- Xuân Hoàng nữa), anh Mai Thảo vẫn đâu đó quanh đây; dù đời sống có tất bật, nắng có lóa mắt mùa hạ, sương có che mờ lối mùa đông, vẫn có đôi lúc Tú thảng thốt nhớ đến anh khi bất chợt tìm thấy một chai rượu mạnh để quên lâu ngày trong tủ, hay một buổi sáng nào đó nhìn thấy cỏ bỗng xanh biếc trên ngọn đồi sương.
 
Nhắc đến anh chính là nhắc đến thời gian, đến vó câu qua cửa, nhắc đến một cõi không rồi ai cũng đến. Ta có gặp nhau ở cõi đó hay không? Nào ai biết được.
 
Cõi không là thơ. Không còn gì nữa hết là thơ. Nơi không còn gì nữa hết khởi đầu là thơ. Một xóa bỏ tận cùng. Từ xóa bỏ chính nó. Tôi xóa bỏ xong tôi. Không còn gì nữa hết. Tôi thơ. (Bờ Cõi Khởi Đầu- trong TTHTNMĐ)
 
Ngủ yên đi nhé, thơ.
 
Trần Mộng Tú
Tháng 1/2013
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Duc Nguyen từ: cary , north carolina
25.01.2013 11:21
Toi rat thich truyen cua nha van Mai Thao , khong biet co don vi hay ca nhan nao co the in lai tat ca cac cuon truyen cua Ong khong va ca mot so nha van khac nhu Duyen Anh , Nguyen manh Con , Hien Le .... Day cung la cach de cho the he ke tiep duoc doc nhung tac pham hay va de giu lai nhung ky niem . Mong duoc co nguoi giup do . Vo cung cam on

bởi: Tra Dao từ: Australia
24.01.2013 06:05
Mai Thảo nổi tiếng ở lối đặt tên sách nên làm người đọc nhớ mãi tác phẩm của ông. Để Tưởng Nhớ Mùi Hương, là một, Lối Đi Dưới Lá, là hai...Và còn nhiều nữa...Nghe ra rất đơn giản, dễ dàng nhưng ít ai nghĩ đến. Riêng bút hiệu của ông cũng đã lạ và đẹp rồi, nhưng lại dễ nhớ. Những điều nầy, cộng thêm cách hành văn trau chuốt,bóng mượt, chữ nghĩa êm ả đẹp như hoa gấm, và nhân vật nào trong truyện của ông cũng có lối sống rất...thời thượng, giống như ông chăng?
Đọc Trần Mộng Tú, lần nào cũng như lần nấy, dù TMT tả cảnh ngôi nhà bên Seatle nhưng sao tôi vẫn mường tượng ra ngôi nhà cũ của TMT ở phía sau lưng ngôi nhà thờ Thị Nghè. Có lẽ bởi Thị Nghè cũng nổi tiếng bởi nhiều thứ. Nhưng có một thứ quan trọng nhất là... Thị Nghè hình như là nơi đất lành chim đậu nên đã là tổ ấm cho rất nhiều văn nhân, thi sĩ, nhạc sĩ, nghệ sĩ, ca sĩ, hoa hậu, á hậu, trước 1975 trong nước. Sau 1975 ở nước ngoài rất nhiều người Thị Nghè xa xứ đã nhắc đến Thị Nghè qua văn chương, thi phú lẫn trong âm nhạc...Oops ! Tôi lạc đề rồi!
Bây giờ là tháng giêng, mùa nầy nơi TMT ở có một giòng sông như sữa đặc chảy lênh láng vào tận thềm nhà. Vì vậy nên văn TMT êm ả như giòng sông sương và du dương như như đồng cỏ non rập rền trong gió lốc đầu xuân?
Mai Thảo yêu và tận tụy với chữ nghĩa, Trần Mộng Tú là người trôi trong dòng sông sương mù để tìm nhặt những dị thảo làm đẹp thêm cho khuynh đất văn học vốn rất mầu mở tự lâu đời. Tháng giêng rất dễ nhớ ! Tháng giêng cỏ non xanh tận chân trời !

bởi: dpa từ: canada
23.01.2013 10:41
Mười lăm năm...Phải chi thiên hạ được đọc một bài về 'nhân cách' của Mai Thảo viết bởi Nguyễn Xuân Hoàng nhỉ. Mà NXH phải viết kiểu vừa chân tình, vừa không cần khách sáo kìa thì mới hay! Tức là viết lên những thứ mà chưa ai đọc hay biết về MT...Cũng chỉ nói ...chơi chớ cái đó phải tùy vào anh NXH.

bởi: TBA
22.01.2013 21:01
Nhắc đến nhà văn Mai Thảo thì dù chỉ biết ông qua báo chí, qua văn thơ cũng cảm thấy luyến tiếc và buồn vời vợi; nhớ mãi từng giọng văn của ông viết lời bình cho hai bộ video mà Thuý Nga Paris xuất bản năm nào như Mùa Xuân Nào Ta Về, Giọt Nước Mắt Cho Quê Hương Việt Nam...Lời văn của ông làm cho người xem dù ở tuổi nào cũng có cảm tưởng rằng mình đang chịu ảnh hưởng của thời cuộc, của lịch sử đất nước...Nó thấm đậm tình người, tình quê hương dân tộc...

Blog

Bản chất của chế độ qua việc bắt và thả người

Thời gian gần đây, chính quyền Việt Nam trả tự do cho khá nhiều người bị xem là bất đồng chính kiến
Thêm

Lại chuyện kích cầu

Câu chuyện kích cầu là câu chuyện muôn thủa ở Việt Nam
Thêm

Dù việc đánh tráo có hay không…

Sau blog 'Cuộc đánh tráo không thể có', tôi nhận được một số ý kiến tán đồng, một số phản đối
Thêm

Chào đón Luật sư Cù Huy Hà Vũ

Thế là Luật sư Cù Huy Hà Vũ đã được tự do. Anh đã được sang Hoa Kỳ để chữa bệnh
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Đầu tư vào rác ở Việt Nam

Nhiều người Việt ở thành phố Oakland, California còn nhớ câu chuyện về một cựu thuyền nhân vượt biển tên Trung
Thêm

Trục đường cửa ngõ chiến lược Móng Cái-Hạ Long sẽ rơi vào vòng kiểm soát của Trung Quốc?

Móng Cái xưa nay vốn là cửa ngõ thông thương giữa Việt Nam và Trung Quốc. Hiện tại, Móng Cái là 1 trong 3 cửa khẩu quốc tế đường bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc
Thêm

Trung Quốc bất ổn kinh tế: trục Bắc Kinh-Hà Nội sẽ ra sao?

Sự chao đảo của nền kinh tế Trung Quốc trong thời gian gần đây cũng phác ra một viễn cảnh không mấy xa xôi
Thêm

Quyết liệt trừng phạt Nga có thể có tác dụng ngược

Với khủng hoảng Ukraine còn kéo dài, liệu chiến tranh có bùng nổ? Giới quan sát dự đoán là không
Thêm

Crimea nên là quốc gia độc lập

Theo đánh giá của các nhà bình luận quốc tế, cuộc trưng cầu dân ý Crimea được thực hiện dưới họng súng đe dọa của quân đội Nga
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Văn hào Gabriel García Márquez qua đờii
X
19.04.2014
Tin tức: http://www.voatiengviet.com, http://www.facebook.com/VOATiengViet Gabriel García Márquez, nhà văn Colombia trứ danh từng đoạt Giải Nobel đã qua đời ở tuổi 87. Colombia sẽ cử hành 3 ngày quốc tang để tưởng nhớ văn hào này. Ông ra đi hôm thứ Năm tại nhà riêng ở Mexico City, Mexico. Ông được coi là đại diện xuất sắc của phong cách văn học hiện thực huyền ảo, một thể loại pha trộn đời sống hàng ngày với những yếu tố siêu nhiên, kỳ ảo. Xem thêm: http://www.voatiengviet.com/ và http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo Nếu không vào được VOA dù đã đổi DNS, xin các bạn hãy vào vn3000.com để vượt tường lửa vào VOA hay các trang bị chặn khác như Facebook!
Video

Video Văn hào Gabriel García Márquez qua đời

Gabriel García Márquez, nhà văn Colombia trứ danh từng đoạt Giải Nobel đã qua đời ở tuổi 87. Colombia sẽ cử hành 3 ngày quốc tang để tưởng nhớ văn hào này
Video

Video Tổng thống Obama nghi ngờ cam kết của Nga ở Ukraine

Tổng thống Mỹ Barack Obama bày tỏ nghi ngờ rằng thỏa thuận mới nhằm giảm bớt căng thẳng ngày càng tăng ở Ukraina - do Nga, Ukraina, Liên minh châu Âu và Mỹ đạt được - sẽ bền vững
Video

Video Hàn Quốc nỗ lực tìm kiếm hàng trăm người mất tích trong vụ đắm phà

Thợ lặn cứu hộ hôm thứ Sáu tiếp tục bơi qua dòng nước mạnh để chui vào chiếc phà bị đắm với 268 người còn mất tích ngoài khơi bờ biển phía nam của Nam Triều Tiên
Video

Video Các nhà hoạt động VN tới Mỹ vận động cho tự do báo chí

Một nhóm các nhà hoạt động mạng bao gồm ký giả và blogger từ Việt Nam tới Hoa Kỳ vận động cho tự do báo chí trong nước nhân Ngày Tự Do Báo Chí Thế Giới 3/5
Video

Video Nổ súng ở biên giới Việt-Trung, 7 người chết

Chính phủ Việt Nam loan báo 7 người thiệt mạng trong vụ nổ súng giữa các di dân Trung Quốc và bộ đội biên phòng tại cửa khẩu Bắc Phong Sinh, tỉnh Quảng Ninh