Thứ bảy, 28/03/2015
Xem

Blog / Nguyễn Xuân Hoàng

Mười lăm năm Mai Thảo

Trần Tú
Sáng nay khi trở dậy, đứng nhìn ra ngoài cửa kính, tôi không thấy gì cả. Không trùng trùng núi tuyết trên cao, không chen chúc phong tùng lưng chừng, không ẩn hiện nhà cửa dưới thấp, không lau lách, không bến bờ; cái hồ quanh co trước nhà cũng mất tăm, mất vết, chỉ có một dòng sông sương như sữa đặc chảy lênh láng vào tận thềm nhà. Tháng Một dương lịch ở miền Tây Bắc Mỹ là mùa đông, tháng của sương mù, sương muối, tháng hàn thử biểu ở 25-30 F vào ban ngày. Tuyết chưa xuống là may rồi, chỉ lạnh thôi. Lạnh se lòng, lạnh làm trí nhớ quay giật lùi, lạnh làm nỗi buồn lăn về phía trước. Tôi mặc áo ấm, sửa soạn đi nhà thờ dự lễ sáng ngày thường. Nào khăn, nào mũ, áo ấm, găng tay, tôi lái xe đi giữa sương mù, đi chầm chậm, đi tới đâu nhìn tới đó. Đầu óc bềnh bồng như sương trước mỗi đoạn xe qua. Vừa lái xe vừa nghĩ đến tối hôm qua nói chuyện với Nguyễn-Xuân Hoàng. Hoàng nói: Tú ơi tháng này là tháng anh Mai Thảo đi đấy. Giật mình nhìn lịch, tháng Một rồi, tháng Một của năm 2013, anh Mai Thảo mất được mười lăm (15) năm.
 
Mai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá KhanhMai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá Khanh
x
Mai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá Khanh
Mai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá Khanh
Mười lăm năm ngắn và buồn như một tiếng thở dài. Tôi nghĩ đến anh, một người để suốt một đời cho đam mê chữ nghĩa. Theo tôi, đam mê văn chương là một đam mê đẹp nhất, vì văn chương là một nghệ thuật người đam mê nó thấy mình như được chúc phúc, được lượng trời rót xuống cho riêng mình, rồi mình mang ra tặng cho những người chung quanh. Đam mê văn chương cũng như đi trong sương mù mùa đông, đẹp và run rẩy. Đi bước nào biết bước đó, mắt mở căng ra cũng không nhìn được xa hơn.Thế giới văn chương như dòng sông sương đặc quánh, phía trước lấp lánh nhưng chẳng hứa hẹn chắc chắn một điều gì. Người làm văn chương cứ thả nổi hồn mình cho gió cuốn đi mất vào trong vũng sương không đáy. Con người nghệ sĩ thật sự, không kỳ vọng một điều gì ở người đời tặng lại cho những sáng tác của mình.
 
(Thủ bút của Mai Thảo gửi cho Trần Mộng Tú, nhắc bài cho VĂN)



Xương thịt Mai Thảo bây giờ, sau mười lăm năm đã thành phân bón cho phần đất anh nằm bên dưới, mặt đất trên mộ anh, cỏ đã xanh hơn, sức vươn lên của cọng cỏ khỏe mạnh hơn, con sóc con thỏ hoang nào đi qua chắc cũng dừng lại, nhấm nháp vài cọng cỏ non xanh đó. Tôi mỗi lần xuống Cali, đều có ghé nghĩa trang thăm anh, chuyện trò đôi câu, đặt tay lên hàng chữ có tên Mai Thảo, xoa xao lên mặt cỏ như xoa lên vầng trán của một người thân đang nằm ngủ.
 
Những cuốn sách của anh, có cuốn trong thư viện, trong hiệu sách ở Việt Nam, ở Úc, ở Pháp, ở Mỹ, ở Canada  hay ở bất cứ nơi nào có người Việt cư ngụ, có văn hóa ngôn ngữ Việt được sử dụng.
 
Trong cái gia tài văn chương  phong phú của anh (10 tập truyện ngắn, 2 tập tùy bút và 33 truyện dài) Mai Thảo còn làm thơ nữa. Không ai biết anh làm thơ từ bao giờ.
 
Mai Thảo làm thơ. Chao ơi! Thơ.
 
Thơ của anh cũng lừng khừng, từ tốn, ngắn gọn, gióng một, thâm trầm như khi anh nói chuyện với các bạn văn của anh. Mỗi chữ thơ của anh viết xuống có khẩu khí riêng của anh, không lẫn vào với thơ của bất cứ ai.
 
Đây là ba bài thơ gia đình của anh trở lại Việt Nam sau hơn 20 năm (kể từ 1975) đã tìm được ở nhà người thân, nơi anh từng trú ẩn.
 
Hình Tượng

Từ trong cửa tối nhìn ra
Thấy gần: bóng lá, thấy xa: biển trời
Lá lay, bóng cách ngăn đời
Biển im, hình tượng cõi người không ta.
 
Thủy Tinh

Trở mình chăn chiếu mênh mông
Giấc mơ chật hẹp vẫn trong cuộc đời
Mộng ta không xóa nổi người
Đáy đêm còn đọng tiếng cười thủy tinh.
 
Kim

Miếng da bịt mắt thành đêm
Cây kim khâu miệng thành im lặng mồ
Tay chân, giây trói bao giờ
Da, kim, giây ấy bây giờ là ta.
 
Làm sao người đọc có thể nhầm lẫn ngôn ngữ này, khẩu khí này với một nhà thơ khác được. Những bài thơ tìm được này cũng cho ta thấy Mai Thảo đã làm thơ từ lâu, trước khi tập Ta Thấy Hình Ta Những Miếu Đền xuất bản ở Mỹ.(1989)
 
Đọc thơ Mai Thảo tôi thấy anh rất cao ngạo. Anh cao ngạo thấy anh chính là mặt trời (nhật) chính là mặt trăng (nguyệt) nhưng lại chua xót cho cái thân nghiệp (Karma)  của chính mình , tự nhìn ra “nhật nguyệt đều tăm tối”
Một cái cao ngạo rất đáng cảm thương vì anh cao ngạo với chính mình, với định mệnh, với cái thân nghiệp của riêng mình.
 
Ta thấy ta đêm giữa sáng ngày
Ta ngày giữa tối thẳm đêm dài
Sao không, nhật nguyệt đều tăm tối
Tự thuở chim hồng rét mướt bay.
 
Có phải khi những người làm văn chương rơi vào cô đơn thì họ cô đơn đến cùng cực và có thể tìm cái chết để đi tới cái đích cuối của cô đơn như nhà văn Nhật Kawabata và nhà văn Mỹ Hemmingway chẳng hạn.
 
Mang cái thân của một người đàn ông độc thân, cái tâm của một văn-thi-sĩ. Mai Thảo là một trong nhưng người cô đơn cùng cực đó. Nhưng ông không tự hủy, ông viết văn, làm thơ và rót rượu mỗi ngày, thế thôi.
 
Một Mình

Ngồi tượng hình riêng một góc quầy
Tiếng người: kia, uống cái gì đây?
Uống ư? một ngụm chiều rơi lệ
Và một bình đêm rót rất đầy
 
“Một ngụm chiều rơi lệ” Còn câu thơ nào nói lên được sự cô đơn hơn thế không?
 
Anh Mai Thảo, mười lăm năm rồi đấy, những người bạn khi anh sống, anh thân quý họ, khi  anh mất đi họ chẳng thể nào quên anh được. Đối với Tú (và Nguyễn- Xuân Hoàng nữa), anh Mai Thảo vẫn đâu đó quanh đây; dù đời sống có tất bật, nắng có lóa mắt mùa hạ, sương có che mờ lối mùa đông, vẫn có đôi lúc Tú thảng thốt nhớ đến anh khi bất chợt tìm thấy một chai rượu mạnh để quên lâu ngày trong tủ, hay một buổi sáng nào đó nhìn thấy cỏ bỗng xanh biếc trên ngọn đồi sương.
 
Nhắc đến anh chính là nhắc đến thời gian, đến vó câu qua cửa, nhắc đến một cõi không rồi ai cũng đến. Ta có gặp nhau ở cõi đó hay không? Nào ai biết được.
 
Cõi không là thơ. Không còn gì nữa hết là thơ. Nơi không còn gì nữa hết khởi đầu là thơ. Một xóa bỏ tận cùng. Từ xóa bỏ chính nó. Tôi xóa bỏ xong tôi. Không còn gì nữa hết. Tôi thơ. (Bờ Cõi Khởi Đầu- trong TTHTNMĐ)
 
Ngủ yên đi nhé, thơ.
 
Trần Mộng Tú
Tháng 1/2013
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Duc Nguyen từ: cary , north carolina
25.01.2013 23:21
Toi rat thich truyen cua nha van Mai Thao , khong biet co don vi hay ca nhan nao co the in lai tat ca cac cuon truyen cua Ong khong va ca mot so nha van khac nhu Duyen Anh , Nguyen manh Con , Hien Le .... Day cung la cach de cho the he ke tiep duoc doc nhung tac pham hay va de giu lai nhung ky niem . Mong duoc co nguoi giup do . Vo cung cam on

bởi: Tra Dao từ: Australia
24.01.2013 18:05
Mai Thảo nổi tiếng ở lối đặt tên sách nên làm người đọc nhớ mãi tác phẩm của ông. Để Tưởng Nhớ Mùi Hương, là một, Lối Đi Dưới Lá, là hai...Và còn nhiều nữa...Nghe ra rất đơn giản, dễ dàng nhưng ít ai nghĩ đến. Riêng bút hiệu của ông cũng đã lạ và đẹp rồi, nhưng lại dễ nhớ. Những điều nầy, cộng thêm cách hành văn trau chuốt,bóng mượt, chữ nghĩa êm ả đẹp như hoa gấm, và nhân vật nào trong truyện của ông cũng có lối sống rất...thời thượng, giống như ông chăng?
Đọc Trần Mộng Tú, lần nào cũng như lần nấy, dù TMT tả cảnh ngôi nhà bên Seatle nhưng sao tôi vẫn mường tượng ra ngôi nhà cũ của TMT ở phía sau lưng ngôi nhà thờ Thị Nghè. Có lẽ bởi Thị Nghè cũng nổi tiếng bởi nhiều thứ. Nhưng có một thứ quan trọng nhất là... Thị Nghè hình như là nơi đất lành chim đậu nên đã là tổ ấm cho rất nhiều văn nhân, thi sĩ, nhạc sĩ, nghệ sĩ, ca sĩ, hoa hậu, á hậu, trước 1975 trong nước. Sau 1975 ở nước ngoài rất nhiều người Thị Nghè xa xứ đã nhắc đến Thị Nghè qua văn chương, thi phú lẫn trong âm nhạc...Oops ! Tôi lạc đề rồi!
Bây giờ là tháng giêng, mùa nầy nơi TMT ở có một giòng sông như sữa đặc chảy lênh láng vào tận thềm nhà. Vì vậy nên văn TMT êm ả như giòng sông sương và du dương như như đồng cỏ non rập rền trong gió lốc đầu xuân?
Mai Thảo yêu và tận tụy với chữ nghĩa, Trần Mộng Tú là người trôi trong dòng sông sương mù để tìm nhặt những dị thảo làm đẹp thêm cho khuynh đất văn học vốn rất mầu mở tự lâu đời. Tháng giêng rất dễ nhớ ! Tháng giêng cỏ non xanh tận chân trời !

bởi: dpa từ: canada
23.01.2013 22:41
Mười lăm năm...Phải chi thiên hạ được đọc một bài về 'nhân cách' của Mai Thảo viết bởi Nguyễn Xuân Hoàng nhỉ. Mà NXH phải viết kiểu vừa chân tình, vừa không cần khách sáo kìa thì mới hay! Tức là viết lên những thứ mà chưa ai đọc hay biết về MT...Cũng chỉ nói ...chơi chớ cái đó phải tùy vào anh NXH.

bởi: TBA
23.01.2013 09:01
Nhắc đến nhà văn Mai Thảo thì dù chỉ biết ông qua báo chí, qua văn thơ cũng cảm thấy luyến tiếc và buồn vời vợi; nhớ mãi từng giọng văn của ông viết lời bình cho hai bộ video mà Thuý Nga Paris xuất bản năm nào như Mùa Xuân Nào Ta Về, Giọt Nước Mắt Cho Quê Hương Việt Nam...Lời văn của ông làm cho người xem dù ở tuổi nào cũng có cảm tưởng rằng mình đang chịu ảnh hưởng của thời cuộc, của lịch sử đất nước...Nó thấm đậm tình người, tình quê hương dân tộc...

Blog

Bàn thêm về tư nhân hóa

Những nỗi lo sợ mới đây liên quan đến cổ phần hóa chủ yếu là do việc bán các tài sản trọng yếu trong lĩnh vực hạ tầng
Thêm

Ai là kẻ thù của Việt Nam?

Ở Việt Nam lâu nay, giới cầm quyền cũng như giới truyền thông hay nói đến những 'thế lực thù địch'
Thêm

Gió Xuân đã đổi chiều

Hà Nội đang sôi động, hàng trăm người đã tự động xuống đường để bảo vệ cây xanh của thành phố
Thêm

Làn sóng tư nhân hóa mới: những nỗi sợ

Theo Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, 'cải cách mà không có chống đối thì là kém, sự chống đối là đương nhiên và quá trình cải cách cần phải vượt qua'
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Xem ‘Nước 2030’ nghĩ về phim Việt

Trong những ngày qua, vài rạp tại San Francisco có chiếu phim do những đạo diễn gốc Việt từ Mỹ về Việt Nam quay và sản xuất
Thêm

40 năm nhìn lại: Kết thúc một quá trình, một cuộc chiến

Thảm cảnh bắt đầu từ vụ Buôn Mê Thuột thất thủ, tiếp đến là quyết định của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu bỏ ngỏ Cao nguyên, di tản chiến thuật
Thêm

Vì sao TQ cấm làm đường gần biên giới, còn VN lại mở toang cửa ngõ biên giới với TQ?

Quân đội TQ đã ngưng dự án làm đường của chính quyền một thành phố nằm gần biên giới VN vì lo ngại nó có thể được sử dụng cho một 'cuộc xâm lược của Việt Nam'
Thêm

Một cuộc tàn sát môi trường của chính quyền Hà Nội

Chính quyền Hà Nội đã tiến hành 'dự án' chặt hạ 6.700 cây xanh lâu năm trên 190 tuyến phố, để lại những đường phố huơ huếch, xém cháy dưới mặt trời
Thêm

Tổng Trọng, Tướng Quang ‘qui mã’

Sự kiện ông Trọng thăm Mỹ có thể đưa Hà Nội đến gần hơn nữa với Washington, kể từ khi quan hệ Việt - Trung trở nên căng thẳng sau vụ giàn khoan HD-981
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Việt Nam đóng vai trò chủ chốt trong cuộc chiến viện trợ Nhật-Trungi
X
28.03.2015
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Vị trí chiến lược trên tuyến đường vận chuyển dầu hỏa đã đặt Việt Nam vào vai trò then chốt trong cuộc chiến giành vị trí nổi trội về kinh tế của Nhật Bản và Trung Quốc ở châu Á. Cả Tokyo và Bắc Kinh đều đang cố sức đổ đầu tư và viện trợ vào Việt Nam cùng với việc xây dựng các cơ sở chế biến chi phí thấp ở đây. Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã tăng viện trợ cho Việt Nam nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Trong năm 2014, nước này đã cung cấp khoảng 1,8 tỷ đô la, xây dựng một ga mới cho phi trường quốc tế ở Hà Nội và một đường cao tốc để đưa du khách vào thủ đô.
Video

Video Việt Nam đóng vai trò chủ chốt trong cuộc chiến viện trợ Nhật-Trung

Vị trí chiến lược trên tuyến đường vận chuyển dầu hỏa đã đặt Việt Nam vào vai trò then chốt trong cuộc chiến giành vị trí nổi trội về kinh tế của Nhật Bản và Trung Quốc ở châu Á.
Video

Video Đài Loan theo dõi sát hoạt động của Việt Nam ở Trường Sa

Chính quyền Đài Loan đang theo dõi sát hàng loạt các hoạt động xây cất của các nước có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.
Video

Video Phi công phụ máy bay Germanwings che giấu bệnh

Viên phi công phụ được tin là đã cố tình đâm chiếc máy bay Airbus xuống núi Alps giấu bệnh tình của anh với công ty mướn anh vào làm việc, theo lời các công tố viên Đức.
Video

Video Hội thảo xã hội dân sự Việt-Philippines về tranh chấp Biển Đông

Một cuộc hội thảo tìm cách giáo dục hiểu biết của dân chúng và nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế về tranh chấp Biển Đông do các tổ chức xã hội dân sự Việt Nam và Philippines phối hợp tổ chức diễn ra tại Philippines.
Video

Video Trung Quốc nói Philippines ‘đạo đức giả’ trong vấn đề Biển Đông

Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm nay bày tỏ ‘quan ngại sâu sắc’ và tố cáo Philippines xâm phạm chủ quyền Bắc Kinh sau khi Manila tuyên bố sẽ tái tục các hoạt động sửa chữa và tái thiết trên các hòn đảo có tranh chấp ở Biển Đông.