Thứ sáu, 24/10/2014
Xem

Blog / Nguyễn Xuân Hoàng

Mười lăm năm Mai Thảo

Trần Tú
Sáng nay khi trở dậy, đứng nhìn ra ngoài cửa kính, tôi không thấy gì cả. Không trùng trùng núi tuyết trên cao, không chen chúc phong tùng lưng chừng, không ẩn hiện nhà cửa dưới thấp, không lau lách, không bến bờ; cái hồ quanh co trước nhà cũng mất tăm, mất vết, chỉ có một dòng sông sương như sữa đặc chảy lênh láng vào tận thềm nhà. Tháng Một dương lịch ở miền Tây Bắc Mỹ là mùa đông, tháng của sương mù, sương muối, tháng hàn thử biểu ở 25-30 F vào ban ngày. Tuyết chưa xuống là may rồi, chỉ lạnh thôi. Lạnh se lòng, lạnh làm trí nhớ quay giật lùi, lạnh làm nỗi buồn lăn về phía trước. Tôi mặc áo ấm, sửa soạn đi nhà thờ dự lễ sáng ngày thường. Nào khăn, nào mũ, áo ấm, găng tay, tôi lái xe đi giữa sương mù, đi chầm chậm, đi tới đâu nhìn tới đó. Đầu óc bềnh bồng như sương trước mỗi đoạn xe qua. Vừa lái xe vừa nghĩ đến tối hôm qua nói chuyện với Nguyễn-Xuân Hoàng. Hoàng nói: Tú ơi tháng này là tháng anh Mai Thảo đi đấy. Giật mình nhìn lịch, tháng Một rồi, tháng Một của năm 2013, anh Mai Thảo mất được mười lăm (15) năm.
 
Mai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá KhanhMai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá Khanh
x
Mai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá Khanh
Mai Thảo qua ống kính Nguyễn Bá Khanh
Mười lăm năm ngắn và buồn như một tiếng thở dài. Tôi nghĩ đến anh, một người để suốt một đời cho đam mê chữ nghĩa. Theo tôi, đam mê văn chương là một đam mê đẹp nhất, vì văn chương là một nghệ thuật người đam mê nó thấy mình như được chúc phúc, được lượng trời rót xuống cho riêng mình, rồi mình mang ra tặng cho những người chung quanh. Đam mê văn chương cũng như đi trong sương mù mùa đông, đẹp và run rẩy. Đi bước nào biết bước đó, mắt mở căng ra cũng không nhìn được xa hơn.Thế giới văn chương như dòng sông sương đặc quánh, phía trước lấp lánh nhưng chẳng hứa hẹn chắc chắn một điều gì. Người làm văn chương cứ thả nổi hồn mình cho gió cuốn đi mất vào trong vũng sương không đáy. Con người nghệ sĩ thật sự, không kỳ vọng một điều gì ở người đời tặng lại cho những sáng tác của mình.
 
(Thủ bút của Mai Thảo gửi cho Trần Mộng Tú, nhắc bài cho VĂN)



Xương thịt Mai Thảo bây giờ, sau mười lăm năm đã thành phân bón cho phần đất anh nằm bên dưới, mặt đất trên mộ anh, cỏ đã xanh hơn, sức vươn lên của cọng cỏ khỏe mạnh hơn, con sóc con thỏ hoang nào đi qua chắc cũng dừng lại, nhấm nháp vài cọng cỏ non xanh đó. Tôi mỗi lần xuống Cali, đều có ghé nghĩa trang thăm anh, chuyện trò đôi câu, đặt tay lên hàng chữ có tên Mai Thảo, xoa xao lên mặt cỏ như xoa lên vầng trán của một người thân đang nằm ngủ.
 
Những cuốn sách của anh, có cuốn trong thư viện, trong hiệu sách ở Việt Nam, ở Úc, ở Pháp, ở Mỹ, ở Canada  hay ở bất cứ nơi nào có người Việt cư ngụ, có văn hóa ngôn ngữ Việt được sử dụng.
 
Trong cái gia tài văn chương  phong phú của anh (10 tập truyện ngắn, 2 tập tùy bút và 33 truyện dài) Mai Thảo còn làm thơ nữa. Không ai biết anh làm thơ từ bao giờ.
 
Mai Thảo làm thơ. Chao ơi! Thơ.
 
Thơ của anh cũng lừng khừng, từ tốn, ngắn gọn, gióng một, thâm trầm như khi anh nói chuyện với các bạn văn của anh. Mỗi chữ thơ của anh viết xuống có khẩu khí riêng của anh, không lẫn vào với thơ của bất cứ ai.
 
Đây là ba bài thơ gia đình của anh trở lại Việt Nam sau hơn 20 năm (kể từ 1975) đã tìm được ở nhà người thân, nơi anh từng trú ẩn.
 
Hình Tượng

Từ trong cửa tối nhìn ra
Thấy gần: bóng lá, thấy xa: biển trời
Lá lay, bóng cách ngăn đời
Biển im, hình tượng cõi người không ta.
 
Thủy Tinh

Trở mình chăn chiếu mênh mông
Giấc mơ chật hẹp vẫn trong cuộc đời
Mộng ta không xóa nổi người
Đáy đêm còn đọng tiếng cười thủy tinh.
 
Kim

Miếng da bịt mắt thành đêm
Cây kim khâu miệng thành im lặng mồ
Tay chân, giây trói bao giờ
Da, kim, giây ấy bây giờ là ta.
 
Làm sao người đọc có thể nhầm lẫn ngôn ngữ này, khẩu khí này với một nhà thơ khác được. Những bài thơ tìm được này cũng cho ta thấy Mai Thảo đã làm thơ từ lâu, trước khi tập Ta Thấy Hình Ta Những Miếu Đền xuất bản ở Mỹ.(1989)
 
Đọc thơ Mai Thảo tôi thấy anh rất cao ngạo. Anh cao ngạo thấy anh chính là mặt trời (nhật) chính là mặt trăng (nguyệt) nhưng lại chua xót cho cái thân nghiệp (Karma)  của chính mình , tự nhìn ra “nhật nguyệt đều tăm tối”
Một cái cao ngạo rất đáng cảm thương vì anh cao ngạo với chính mình, với định mệnh, với cái thân nghiệp của riêng mình.
 
Ta thấy ta đêm giữa sáng ngày
Ta ngày giữa tối thẳm đêm dài
Sao không, nhật nguyệt đều tăm tối
Tự thuở chim hồng rét mướt bay.
 
Có phải khi những người làm văn chương rơi vào cô đơn thì họ cô đơn đến cùng cực và có thể tìm cái chết để đi tới cái đích cuối của cô đơn như nhà văn Nhật Kawabata và nhà văn Mỹ Hemmingway chẳng hạn.
 
Mang cái thân của một người đàn ông độc thân, cái tâm của một văn-thi-sĩ. Mai Thảo là một trong nhưng người cô đơn cùng cực đó. Nhưng ông không tự hủy, ông viết văn, làm thơ và rót rượu mỗi ngày, thế thôi.
 
Một Mình

Ngồi tượng hình riêng một góc quầy
Tiếng người: kia, uống cái gì đây?
Uống ư? một ngụm chiều rơi lệ
Và một bình đêm rót rất đầy
 
“Một ngụm chiều rơi lệ” Còn câu thơ nào nói lên được sự cô đơn hơn thế không?
 
Anh Mai Thảo, mười lăm năm rồi đấy, những người bạn khi anh sống, anh thân quý họ, khi  anh mất đi họ chẳng thể nào quên anh được. Đối với Tú (và Nguyễn- Xuân Hoàng nữa), anh Mai Thảo vẫn đâu đó quanh đây; dù đời sống có tất bật, nắng có lóa mắt mùa hạ, sương có che mờ lối mùa đông, vẫn có đôi lúc Tú thảng thốt nhớ đến anh khi bất chợt tìm thấy một chai rượu mạnh để quên lâu ngày trong tủ, hay một buổi sáng nào đó nhìn thấy cỏ bỗng xanh biếc trên ngọn đồi sương.
 
Nhắc đến anh chính là nhắc đến thời gian, đến vó câu qua cửa, nhắc đến một cõi không rồi ai cũng đến. Ta có gặp nhau ở cõi đó hay không? Nào ai biết được.
 
Cõi không là thơ. Không còn gì nữa hết là thơ. Nơi không còn gì nữa hết khởi đầu là thơ. Một xóa bỏ tận cùng. Từ xóa bỏ chính nó. Tôi xóa bỏ xong tôi. Không còn gì nữa hết. Tôi thơ. (Bờ Cõi Khởi Đầu- trong TTHTNMĐ)
 
Ngủ yên đi nhé, thơ.
 
Trần Mộng Tú
Tháng 1/2013
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Duc Nguyen từ: cary , north carolina
25.01.2013 11:21
Toi rat thich truyen cua nha van Mai Thao , khong biet co don vi hay ca nhan nao co the in lai tat ca cac cuon truyen cua Ong khong va ca mot so nha van khac nhu Duyen Anh , Nguyen manh Con , Hien Le .... Day cung la cach de cho the he ke tiep duoc doc nhung tac pham hay va de giu lai nhung ky niem . Mong duoc co nguoi giup do . Vo cung cam on

bởi: Tra Dao từ: Australia
24.01.2013 06:05
Mai Thảo nổi tiếng ở lối đặt tên sách nên làm người đọc nhớ mãi tác phẩm của ông. Để Tưởng Nhớ Mùi Hương, là một, Lối Đi Dưới Lá, là hai...Và còn nhiều nữa...Nghe ra rất đơn giản, dễ dàng nhưng ít ai nghĩ đến. Riêng bút hiệu của ông cũng đã lạ và đẹp rồi, nhưng lại dễ nhớ. Những điều nầy, cộng thêm cách hành văn trau chuốt,bóng mượt, chữ nghĩa êm ả đẹp như hoa gấm, và nhân vật nào trong truyện của ông cũng có lối sống rất...thời thượng, giống như ông chăng?
Đọc Trần Mộng Tú, lần nào cũng như lần nấy, dù TMT tả cảnh ngôi nhà bên Seatle nhưng sao tôi vẫn mường tượng ra ngôi nhà cũ của TMT ở phía sau lưng ngôi nhà thờ Thị Nghè. Có lẽ bởi Thị Nghè cũng nổi tiếng bởi nhiều thứ. Nhưng có một thứ quan trọng nhất là... Thị Nghè hình như là nơi đất lành chim đậu nên đã là tổ ấm cho rất nhiều văn nhân, thi sĩ, nhạc sĩ, nghệ sĩ, ca sĩ, hoa hậu, á hậu, trước 1975 trong nước. Sau 1975 ở nước ngoài rất nhiều người Thị Nghè xa xứ đã nhắc đến Thị Nghè qua văn chương, thi phú lẫn trong âm nhạc...Oops ! Tôi lạc đề rồi!
Bây giờ là tháng giêng, mùa nầy nơi TMT ở có một giòng sông như sữa đặc chảy lênh láng vào tận thềm nhà. Vì vậy nên văn TMT êm ả như giòng sông sương và du dương như như đồng cỏ non rập rền trong gió lốc đầu xuân?
Mai Thảo yêu và tận tụy với chữ nghĩa, Trần Mộng Tú là người trôi trong dòng sông sương mù để tìm nhặt những dị thảo làm đẹp thêm cho khuynh đất văn học vốn rất mầu mở tự lâu đời. Tháng giêng rất dễ nhớ ! Tháng giêng cỏ non xanh tận chân trời !

bởi: dpa từ: canada
23.01.2013 10:41
Mười lăm năm...Phải chi thiên hạ được đọc một bài về 'nhân cách' của Mai Thảo viết bởi Nguyễn Xuân Hoàng nhỉ. Mà NXH phải viết kiểu vừa chân tình, vừa không cần khách sáo kìa thì mới hay! Tức là viết lên những thứ mà chưa ai đọc hay biết về MT...Cũng chỉ nói ...chơi chớ cái đó phải tùy vào anh NXH.

bởi: TBA
22.01.2013 21:01
Nhắc đến nhà văn Mai Thảo thì dù chỉ biết ông qua báo chí, qua văn thơ cũng cảm thấy luyến tiếc và buồn vời vợi; nhớ mãi từng giọng văn của ông viết lời bình cho hai bộ video mà Thuý Nga Paris xuất bản năm nào như Mùa Xuân Nào Ta Về, Giọt Nước Mắt Cho Quê Hương Việt Nam...Lời văn của ông làm cho người xem dù ở tuổi nào cũng có cảm tưởng rằng mình đang chịu ảnh hưởng của thời cuộc, của lịch sử đất nước...Nó thấm đậm tình người, tình quê hương dân tộc...

Blog

Câu chuyện sân bay ở Việt Nam

Chả lạ lẫm gì khi 2 sân bay quốc tế của Việt Nam bị đánh giá là vệ sinh kém, dịch vụ tệ và thái độ kém thân thiện của nhân viên
Thêm

Tại sao lại đi đêm?

Cuộc gặp bí mật giữa 2 đoàn đại biểu đảng CSVN và TQ ở Thành Đô tháng 9, 1990 đang là đề tài nóng ở trong nước
Thêm

Dân chủ hoá: Một tiến trình đầy nhọc nhằn

Ở vào thời điểm hiện nay, các học giả cũng ghi nhận nhân loại đang ở giữa cuộc thoái trào của dân chủ
Thêm

Nobel kinh tế 2014 và vấn đề quản lý thị trường

Tại sao EVN liên tục kêu lỗ dù người tiêu dùng luôn cho rằng giá điện ở VN đắt đỏ? Tại sao giá xăng giảm ít tăng nhiều?
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Một định chế khác cho những người đồng tính sống chung?

Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới của Giáo hội Công giáo La Mã đã kết thúc sau 2 tuần nghị hội về nhiều vấn đề của Giáo hội liên quan đến tín lý đức tin
Thêm

‘Đảng ta’ đã ‘giải phóng con người’ như thế nào?

Các phương tiện truyền thông trong tay Đảng vẫn tuyên truyền, kêu gọi nhân dân nêu cao tinh thần 'cảnh giác cách mạng' trước các 'thế lực thù địch'
Thêm

Thư ngỏ về việc chính quyền VN 'vi phạm quyền tự do đi lại của công dân'

Vào ngày 17/10/2014, tôi bị một số nhân viên an ninh thuộc Công an TP HCM ngăn chặn bất hợp pháp
Thêm

Đối sách của TQ với các cuộc biểu tình ở Hồng Kông

Đối sách của Bắc Kinh với các cuộc biểu tình của tuổi trẻ Hồng Kông có thể tạm gọi là 'câu giờ, mềm nắn, rắn buông để hạ nhiệt, triệt đầu não'
Thêm

Thử ngược dòng TPP

Đến nay Chính phủ Mỹ vẫn chưa thực hiện được bước tiến nào cho thấy vòng đàm phán TPP sẽ kết thúc trước cuối năm 2014
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Giới lập pháp Mỹ yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ cấm vận võ khí cho VNi
X
24.10.2014
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Một nhóm Thượng nghị sĩ Mỹ vừa gửi thư cho Tổng thống Barack Obama yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí sát thương cho Việt Nam vì thành tích nhân quyền tồi tệ của Hà Nội. Thư đề ngày 23/10 của 4 Thượng nghị sĩ Cộng hòa Marco Rubio, John Cornyn, John Boozman, và David Vitter khẩn thiết kêu gọi chính quyền của ông Obama cân nhắc và bảo đảm rằng việc Mỹ nới lỏng một phần lệnh cấm vận phải gắn liền với các tiến bộ cụ thể về nhân quyền và cải tổ chính trị ở Việt Nam.
Video

Video Giới lập pháp Mỹ yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ cấm vận võ khí cho VN

Một nhóm Thượng nghị sĩ Mỹ vừa gửi thư cho Tổng thống Barack Obama yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí sát thương cho Việt Nam vì thành tích nhân quyền tồi tệ của Hà Nội
Video

Video Trung Quốc khai trương Ngân hàng Phát triển Á châu mới

Trung Quốc khai trương cơ sở tài chính được gọi là Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Á châu (AIIB) với sự góp mặt của 21 nước thành viên châu Á, trong đó có Việt Nam, Thái Lan, Singapore, và Ấn Độ
Video

Video Lãnh đạo biểu tình Hong Kong dự định tổ chức trưng cầu dân ý

Các lãnh đạo sinh viên biểu tình ở Hong Kong dự định sẽ tổ chức một cuộc biểu quyết để đo lường mức độ ủng hộ cho các đề xuất cải cách của chính phủ được nêu ra tại các cuộc thảo luận hồi đầu tuần này
Video

Video Một bác sĩ ở New York xét nghiệm dương tính với virus Ebola

Giới chức thành phố New York nói một bác sĩ vừa chữa trị cho các nạn nhân Ebola tại Guinea đã trở thành người đầu tiên tại thành phố New York của Mỹ được chẩn đoán nhiễm virus Ebola
Video

Video Y tá gốc Việt Nina Phạm hoàn toàn khỏi bệnh Ebola

Phát biểu sáng thứ Sáu ngày 24 tháng 10 (giờ địa phương) tại Viện Y tế Quốc gia ở bang Maryland, cô Nina Phạm gửi lời cảm ơn đến Chúa, gia đình, bạn bè và đội ngũ y tế đã chăm sóc cho cô từ ngày đầu tiên cô nhiễm bệnh ở bệnh viện Texas cho đến ngày cô hoàn toàn được chữa khỏi