Thứ sáu, 18/04/2014
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Kinh tế Việt Nam năm 2013: Khi tiệc đã tàn (phần 2)

x
CỠ CHỮ - +
Dọn dẹp bãi rác nợ xấu
 
Khi bữa tiệc kinh tế của thập kỷ trước tàn, một trong những thứ rác nguy hiểm nhất mà nó để lại là các khoản nợ xấu. Sức ép từ nhà nước đối với hệ thống ngân hàng là thấp, vì vậy xu hướng dấu nợ xấu còn phổ biến. Bằng cách đảo nợ, dãn nợ, ra hạn nợ, và bơm thêm tiền để cứu con nợ, các ngân hàng thương mại đang làm mọi chuyện tồi tệ thêm.
 
Theo công bố của thống đốc Nguyễn Văn Bình trước Quốc hội đầu tháng 11 năm 2012, tỷ lệ nợ xấu tính đến tháng 09 là 8,82% tổng dư nợ của toàn hệ thống, gần gấp đôi con số các ngân hàng đưa ra. Hiện tại, tổng dư nợ tín dụng cả nước đạt khoảng 2,7 triệu tỷ đồng, trong đó có hơn 66% được đảm bảo bằng bất động sản. Nói cách khác, có khoảng 11.34 tỷ USD nợ xấu trong hệ thống ngân hàng của Việt Nam.

Điều đáng nói hơn là, thứ nhất, con số này đang tăng rất nhanh. Trong năm ngoái, nợ xấu tăng 64% và đến 10 tháng đầu năm nay thì nợ xấu tăng khoảng 66%. Thứ hai, khi tính con số nợ xấu công bố ở trên không bao gồm nhiều khoản nợ đã bị khoanh lại không cho xếp hạng nợ. Nó cũng không không bao gồm các khoản nợ của VDB hay ngân hàng bảo hiểm xã hội và các Tổng công ty, tập đoàn nợ vốn ODA hay vốn vay trực tiếp nước ngoài. Thứ ba, cách xếp loại nợ xấu ở Việt Nam cũng khá nương tay, chỉ có các phần nợ đến hạn không trả được mới bị coi là nợ xấu. Thí dụ, vay 10 đồng, đến hạn 2 đồng và không trả được, thì chỉ có 2 đồng bị coi là nợ xấu. Vì thế, một số tổ chức độc lập khác khi nói về nợ xấu ở Việt Nam thường đưa ra con số cao hơn. Thí dụ Fitch Ratings từng đưa ra con số 13% trong khi gần đây nhất Moody’s cho rằng nợ xấu tầm khoảng 20% tổng dư nợ.
 
Đã có nhiều biện pháp giải quyết nợ xấu được bàn đến, tuy nhiên vẫn chưa có bất cứ động thái chính sách nào được thực hiện trừ việc NHNN yêu cầu các NHTM không được chia cổ tức nếu không trích lập đủ dự phòng rủi ro nợ xấu. Vì thế đây vẫn sẽ là tâm điểm chính sách và là bài toán hóc búa của NHNN trong năm 2013.

Môi trường kinh doanh rủi ro hơn

x
Tất cả các hãng đánh giá tín nhiệm quốc gia và doanh nghiệp đều đánh tụt hạng Việt Nam liên tiếp trong nhiều năm trở lại đây. Tín nhiệm quốc gia của Việt Nam được xếp vào nhóm thấp nhất thế giới. Và điều này có cơ sở. Các thách thức lớn của nền kinh tế vẫn chưa có phác đồ điều trị khiến cho người làm kinh doanh đứng trước thực trạng là rất khó dự đoán tương lai vĩ mô. Và điều này đến lượt nó làm tăng rủi ro kinh doanh.

Phần lớn các quỹ đầu tư nước ngoài ở Việt Nam đều thua lỗ nặng. Trong khi báo chí đăng tin một loạt thị trường chứng khoán Đông Nam Á lên cao kỷ lục, các thị trường như Philippines, Malaysia, Indonesia đang lên cao nhất trong mọi thời đại, thì thị trường chứng khoán Việt Nam đang ở điểm thấp nhất trong lịch sử. Bên cạnh đó, các thị trường mới nổi khác như Myanma đang nổi lên là một điểm sáng thu hút vốn vì quá trình cải cách mới khởi động.

Ngay cả các doanh nghiệp FDI rất thành công ở Việt Nam trước đây như Honda hay Toyota hiện nay cũng lâm vào tình trạng khó khăn. Vì thế dòng vốn FDI vào Việt Nam trong năm 2012 đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tổng vốn FDI cấp mới và vốn tăng thêm vào Việt  Nam đạt 8,479 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2012, giảm khoảng 34% so với cùng kỳ năm 2011. Xu thế giảm này sẽ còn kéo dài sang năm 2013.

Việc quản lý và giám sát của nhà nước trong nhiều năm trở lại đây bị lơi lỏng khiến cho sai phạm xảy ra mọi chỗ mọi nơi, điều đó đặt giới kinh doanh vào nhiều người có thể trở thành tội phạm và bị có thể bị bắt bất cứ lúc nào. Điều này đang tạo ra một làn sóng trú ẩn bằng cách chuyển tài sản và di cư ra nước ngoài trong cộng đồng những người giàu có, đặc biệt sau các vụ việc ở ngân hàng ACB và SacomBank.

Các xu hướng này vẫn sẽ tiếp diễn trong năm 2013, dù muốn hay không. Nó chỉ có thể đảo ngược về dài hạn khi các thách thức cơ bản nêu trên của nền kinh tế được giải quyết.

Dư địa chính sách không còn nhiều

Mặc dù lạm phát ở Việt Nam trong năm 2012 được kiềm chế ở dưới mức 2 con số nhưng đó là trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng hầu như không đáng kể. Nếu nhà nước thực thi chính sách tiền tệ nới lỏng, khả năng rất cao là lạm phát sẽ bùng lên ngay mức 2 con số. Vì thế rõ ràng là cho chính sách tiền tệ không còn quá nhiều không gian để hoạt động.

Chính sách tài khóa cũng vậy, chỉ mới 9 tháng đầu năm 2012 mà Việt Nam đã bị thâm hụt khoảng 87% mục tiêu cả năm. Nếu tính cuốn chiếu thì Việt Nam đang thâm hụt khoảng 6.9% của GDP. Nợ công, không tính nợ của các tập đòan và các tổng công ty, đã lên tới 55.2% GDP. Nếu tính cả nợ của các tập đoàn và tổng công ty, con số này lên tới xấp xỉ 100% GDP, là mức cực kỳ nguy hiểm. Vì vậy không gian cho chính sách tài khoá không còn nhiều, đặc biệt là trong điều kiện nguồn thu ngân sách giảm mạnh. Chính phủ không thể tăng chi tiêu và đầu tư công để cứu nền kinh tế.
 
Khi tiệc tàn là lúc phải bắt tay vào dọn dẹp
 
Bữa tiệc kinh tế trong thập kỷ trước đã tàn, và giờ đây Việt Nam đang phải dọn dẹp các loại rác rưởi mà nó để lại. Việc dọn dẹp này là việc không thể tránh khỏi. Cũng giống như tất cả các loại rác khác, càng để lâu chúng càng bốc mùi và không tự biến mất.
 
Vì thế, trong năm 2013, và nhiều khả năng cả năm 2014 nữa, dù muốn hay không thì Việt Nam vẫn phải gác lại tham vọng tăng trưởng nhanh để tập trung vào xử lý các vấn đề nền tảng. Nói cho cùng, người Việt Nam có đủ kiên nhẫn để đi qua vài năm khó khăn nữa, miễn là sau khi ra khỏi đường hầm tối, Việt Nam có một nền tảng tốt hơn để tăng trưởng lâu dài.

* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Nguyen Dan từ: Sai gon
17.12.2012 22:19
(Viet Nam) Dec 18,2012. Ngan hang trung uong Viet Nam vua tien hanh Ra soat Cap phep buon ban vang mieng cho cac to chuc va ca nhan kinh doanh vang. Hien co khoang 3000 to chuc ca nhan co du dieu kien.

Quyet dinh that chat Cac dieu kien kinh doanh vang mieng tren nham thuc hien chu truong chong Vang hoa va Dollar hoa nen kinh te. theo do viec mua ban vang mieng se khong con tu do nhu truoc.

Tinh trang kinh te am dam va nan tham nhung tran lan tai cac cong ty tap doan Nha nuoc lam Dan chung mat long tin vao dong tien Viet Nam. Ngoai ra lai suat VND dang giam dan lam kem tinh hap dan khien gioi dau tu quay sang vang.

Vang mieng o Viet Nam hien dang cao hon the gioi o muc 4.18 trieu VND/luong.

Mong VOA co tin ve chu de nay.

bởi: Vô danh
16.12.2012 21:47
Cai gi cung quoc doanh nha nuoc, con nguoi cung quoc doanh. Tien cua tham nhung cua gia dinh ong Dung nen sung vao quy quoc doanh nha nuoc. Ong Dung thuong keu goi cac Ngan hang sap nhap vao Ngan hang con gai cua ong. Vu bat Bau Kien va sau do lai bat them nhieu nguoi khac nua va mat viec, ngoai tru con gai cua ong Dung chua bat, co lien quan den vu thon tom Ngan hang. Sau vu hoi hop duoc giai cuu ong Dung, ba Ng Thanh Phuong co goi dien thoai den BBC noi rang ba muon noi giai oan va nguyen rua dan phan dong. Chinh hai cha con ong Dung thuong dung nhg ngon tu phan dong, the luc thu dich. Tai trong Quoc Hoi CSVN cung co hai nhom ben than voi TC, ben chong TC. Phai hy sinh hanh phuc de cuu cha.

bởi: anh từ: thailand
16.12.2012 06:06
Chac chan la chinh phu viet nam co cach giai quyet:qua trung cong vay voi lai xuat gan bang 0,sau do thuong luong de doi chac cac thu khac voi trung quac,chang han nhu nhuong bo trong chinh sach bien dao,dan ap bieu tinh cua dan chung de mac trung cong lan san.

bởi: vo danh từ: viet nam
15.12.2012 09:49
tổng dư nợ đến mức nguy hiểm, dân đen gù lưng đóng đủ các loại thuế, phí để bù, chỉ có các nhóm lợi ích hưởng no, muốn có hồi phục chỉ có thay đổi nảo trạng các đc lãnh đạo

bởi: Thuỷ Bình từ: VN
13.12.2012 11:28
Thưa anh Dự, anh chuyên nghiên cứu về kinh tế VN nên tôi đề nghị anh cập nhật lại chính sách nhé, hiện nay NHNN VN quy định, và các NHTM đang thực hiện thế này: một khoản vay quá hạn thì toàn bộ dư nợ của khách hàng đó chuyển sang nợ quá hạn dù chưa đến ngày trả nợ. Không phải chỉ 2 đồng như anh nói đâu.

bởi: Khai Thông từ: HCM
13.12.2012 02:14
Chân thành cảm ơn những phân tích của Tiến Sĩ rất đặc sắc, bổ ích cho mọi tầng lớp.
Tôi nhận thấy nền tài chánh, kinh tế của VN những năm qua chỉ thật sự làm giàu cho các tập đoàn tổng công ty, DNNN, các tổ chức tín dụng, các NHTM & NHNN, các công ty xây dựng & đầu tư bất động sản....nên xảy ra tình trạng xã hội có sự phân chia giai cấp & chênh lệch tầng lớp quá rõ rệt.
Không biết tương lai người dân lao động sẽ ra sao?
Mong tiến sĩ hãy nhận định, dự đoán phong phú thêm nữa.

bởi: nguyenhung từ: vietnam
12.12.2012 19:47
Dư nợ của hệ thống ngân hàng 2,9 triệu tỷ ( số liệu công bố của ngân hàng), tài sản thế chấp vay bằng bất động sản 66%, tương đương 1,9 triệu tỷ ( số liệu của Bình ruồi), nợ xấu BĐS chiếm ít nhất 60% dư nợ BĐS, vào khoảng 1,14 triệu tỷ (57 tỷ đô). Doanh nghiệp nhà nước nợ 1,29 triệu tỷ, nợ xấu chiếm ít nhất 60% dư nợ, vào khoảng 770 triệu tỷ (39 tỷ đô).Doanh nghiệp nhà nước nợ nước ngoài 120 tỷ đô, VN nợ nước ngoài 210 tỷ đô. 200 nghìn doanh nghiệp chết, 200 nghìn chết lâm sàng, còn 200 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động. Doanh nghiệp phá sản sẽ tăng theo thời gian, thuế thu từ đây để trả lương cho hệ thông sẽ thu hẹp. Tính đến tháng 11/2012 tổng thu thuế trên cả nước là 120 nghìn tỷ nguồn chính để trả lương, nếu cả nước có 8 triệu lao động lương 5 triệu/ tháng, một tháng trả lương hết 40 nghìn tỷ, cả năm hết 480 nghìn tỷ, năm 2013 lấy tiền đâu để trả lương. Vay nước ngoài chẳng ai tin để cho vay, lòng tin nhân dân đổ vỡ, không ai dại mang tiền đầu tư vào lúc này. Tất cả tiền 66% đã chôn chặt vào nghĩa địa BĐS, tiền tham nhũng đã được chuyển ra nước ngoài, các doanh nghiệp lớn đã có hiện tượng thu hồi vốn tháo chạy ( doanh nghiệp Đăng Thành Tâm, doanh nghiệp vinacapital). Năm 2013 nhà nước hết tiền, ngân hàng hết tiền, doanh nhiệp hết tiền, tất cả xuống hố cả nút. Bây giờ chỉ còn cách in thêm tiền, nhưng in bao nhiêu lạm phát bấy nhiêu hay là cầm cố lãnh thổ, cùng lắm bỏ chạy ra nước ngoài
Trả lời

bởi: đỗ ngọc bình từ: viêtnam
15.12.2012 07:50
anh vẽ ra một bức tranh quá là ảm đạm.điều đó chắc là cũng là đúng sự thật nhưng vấn đề là đúng bao nhiêu %?anh có biện pháp gi để cứu vãn tình thế hay chỉ ngồi đó nói suông như một con vẹt?

Blog

Bản chất của chế độ qua việc bắt và thả người

Thời gian gần đây, chính quyền Việt Nam trả tự do cho khá nhiều người bị xem là bất đồng chính kiến
Thêm

Lại chuyện kích cầu

Câu chuyện kích cầu là câu chuyện muôn thủa ở Việt Nam
Thêm

Dù việc đánh tráo có hay không…

Sau blog 'Cuộc đánh tráo không thể có', tôi nhận được một số ý kiến tán đồng, một số phản đối
Thêm

Chào đón Luật sư Cù Huy Hà Vũ

Thế là Luật sư Cù Huy Hà Vũ đã được tự do. Anh đã được sang Hoa Kỳ để chữa bệnh
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Đầu tư vào rác ở Việt Nam

Nhiều người Việt ở thành phố Oakland, California còn nhớ câu chuyện về một cựu thuyền nhân vượt biển tên Trung
Thêm

Trục đường cửa ngõ chiến lược Móng Cái-Hạ Long sẽ rơi vào vòng kiểm soát của Trung Quốc?

Móng Cái xưa nay vốn là cửa ngõ thông thương giữa Việt Nam và Trung Quốc. Hiện tại, Móng Cái là 1 trong 3 cửa khẩu quốc tế đường bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc
Thêm

Trung Quốc bất ổn kinh tế: trục Bắc Kinh-Hà Nội sẽ ra sao?

Sự chao đảo của nền kinh tế Trung Quốc trong thời gian gần đây cũng phác ra một viễn cảnh không mấy xa xôi
Thêm

Quyết liệt trừng phạt Nga có thể có tác dụng ngược

Với khủng hoảng Ukraine còn kéo dài, liệu chiến tranh có bùng nổ? Giới quan sát dự đoán là không
Thêm

Crimea nên là quốc gia độc lập

Theo đánh giá của các nhà bình luận quốc tế, cuộc trưng cầu dân ý Crimea được thực hiện dưới họng súng đe dọa của quân đội Nga
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Hơn 280 người còn mất tích trong vụ đắm phà ở Hàn Quốci
X
18.04.2014
Tin tức: http://www.voatiengviet.com, http://www.facebook.com/VOATiengViet Nhân viên cứu hộ Nam Triều Tiên tiếp tục tìm kiếm 287 người mất tích trong điều kiện thời tiết bất lợi sau khi một chiếc phà bị chìm ngoài khơi bờ biển nước này. Nhà chức trách hôm thứ Năm xác nhận 9 người đã chết, và con số tử vong dự kiến sẽ còn tăng cao. Nhiều người nhà nạn nhân đợi tin trên bờ tỏ ra tức giận với tiến độ tìm kiếm. Xem thêm: http://www.voatiengviet.com/ và http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo Nếu không vào được VOA dù đã đổi DNS, xin các bạn hãy vào vn3000.com để vượt tường lửa vào VOA hay các trang bị chặn khác như Facebook!
Video

Video Hơn 280 người còn mất tích trong vụ đắm phà ở Hàn Quốc

Nhân viên cứu hộ Nam Triều Tiên tiếp tục tìm kiếm 287 người mất tích trong điều kiện thời tiết bất lợi sau khi một chiếc phà bị chìm ngoài khơi bờ biển nước này
Video

Video VN trong 10 nước nhận kiều hối cao nhất thế giới

Việt Nam tiếp tục giữ vị trí thứ 9 trong danh sách 10 nước nhận kiều hối nhiều nhất trên toàn cầu, với 11 tỷ đô la trong năm 2013, theo báo cáo mới đây của Ngân hàng Thế giới
Video

Video VN ca ngợi đóng góp của Nga đối với ổn định toàn cầu

Phát biểu của Ngoại trưởng Phạm Bình Minh trong buổi tiếp đón Ngoại trưởng Nga, Sergei Lavrov, tại Hà Nội hôm 16/4 được đưa ra giữa lúc Hoa Kỳ và các nước Tây phương đang mạnh mẽ lên án Nga gây bất ổn ở miền Đông Ukraine
Video

Video Tiếp tục tìm kiếm máy bay Malaysia mất tích

Thủ Tướng Australia Tony Abbott cho biết tàu ngầm robot đang rà tìm máy bay Malaysia mất tích dưới đáy Ấn Độ Dương sẽ kết thúc đợt tìm kiếm lần này nội trong một tuần
Video

Video 3 phần tử đòi ly khai thiệt mạng khi đụng độ với binh sĩ Ukraine

Giới chức ở Ukraine cho hay ít nhất 3 phần tử đòi ly khai thân Nga đã thiệt mạng và 13 người bị thương trong cuộc đụng độ với vệ binh quốc gia tại một căn cứ ở thành phố Mariupol