Thứ năm, 18/12/2014
Xem

Blog / Nguyễn Hưng Quốc

Không thể thoát được chính trị

Không thể thoát được chính trị
Không thể thoát được chính trị

Trong chuyến đi Mỹ vào đầu tháng 7 vừa rồi, ngoài các buổi nói chuyện và biểu diễn văn nghệ, Hoàng Ngọc-Tuấn và tôi gặp gỡ khá nhiều văn nghệ sĩ. Các cuộc chuyện trò gần như bất tận. Rất thường xảy ra cái cảnh sau khi nói chuyện miên man trong bữa ăn tối, chúng tôi kéo nhau sang các quán cà phê để nói chuyện tiếp. Chưa đã. Tối, kéo về khách sạn nơi chúng tôi ở để vừa uống rượu vừa nói chuyện tiếp đến tận 2 hay 3 giờ sáng.

Chuyện, phần lớn là chuyện văn nghệ, đại khái: hiện nay, ai viết nhiều, ai viết ít; ai viết hay, ai viết dở; trong các tác phẩm vừa được xuất bản hoặc trên giấy in hoặc trên báo mạng, có tác phẩm nào xuất sắc hay có cây bút nào hứa hẹn nhiều triển vọng; tương lai của sách báo in, và cùng với chúng, tương lai văn học Việt Nam hải ngoại sẽ về đâu; một số người đang muốn ebook-hóa các tác phẩm văn học Việt Nam, liệu chúng sẽ được tiếp nhận rộng rãi?; quan niệm về văn học Việt Nam rõ ràng đang có vấn đề, có cách nào để giải quyết?; v.v...

Những câu chuyện như vậy chả có gì mới mẻ. Hầu như lần nào gặp nhau, chúng tôi cũng bàn những chuyện như thế. Thường, chỉ thay đổi ở tiểu tiết. Nhưng không khí chung thì lúc nào cũng vẫn là những băn khoăn đau đáu về văn nghệ.

Điều đặc biệt lần này là, ngoài những câu chuyện như thế, chúng tôi bàn khá nhiều về chuyện chính trị. Nhiều đến độ có lúc lấn át hẳn chuyện văn nghệ. Nhớ, ngày đầu tiên bay từ San Jose đến Los Angeles, nhà thơ Nguyễn Hoàng Nam ra phi trường đón chúng tôi rồi chở đi ăn phở, rồi đi uống cà phê và dĩ nhiên, trong suốt thời gian ấy, lúc nào cũng chuyện trò rôm rả. Bỗng dưng Nguyễn Hoàng Nam la lên: “Ủa, sao hồi nãy đến giờ mình toàn nói chuyện chính trị vậy hả?” Hoàng Ngọc-Tuấn cười: “OK, bây giờ trở đi nói chuyện văn nghệ nhé!”. Được một lát, khoảng 10 hay 15 phút gì đó, Nguyễn Hoàng Nam lại la: “Lại chuyện chính trị nữa rồi!” Hoàng Ngọc-Tuấn lại cười: “Thôi, không nói chuyện chính trị nữa!” Nghĩ sao, anh lại đề nghị: “Bây giờ thử để ý xem mình tránh chuyện chính trị được bao lâu nhé?”

Cũng chẳng lâu lắc gì. May lắm là được vài chục phút. Rồi lại vẫn chuyện chính trị. Cố tránh mà vẫn không tránh được. Không người này nhắc thì người kia cũng nhắc. Cuối cùng vẫn sa đà vào những đề tài chính trị.

Mà không phải chỉ có các văn nghệ sĩ mà chúng tôi gặp. Có lẽ đông đảo người khác cũng vậy. Hầu hết các cơ quan truyền thông liên lạc với chúng tôi để phỏng vấn đều đề nghị đề tài đầu tiên, thậm chí, duy nhất: chính trị. Chúng tôi đều từ chối với lý do: mình không phải là những người chuyên về chính trị, ngay cả bình luận về chính trị, và chỉ muốn tập trung vào lãnh vực chuyên môn là văn nghệ.

Vậy mà cũng không thoát. Sau các cuộc nói chuyện của tôi - ở Westminster (Nam California) về việc giảng dạy tiếng Việt và ở Dallas (Texas) về internet và văn học, trong phần thảo luận, có khá nhiều người đặt những câu hỏi hầu như không dính líu gì đến các đề tài vừa được trình bày. Mà chỉ là chuyện chính trị.

Có thể nói suốt chuyến đi, ở đâu và lúc nào, chúng tôi cũng gặp những chuyện chính trị. Và bản thân mình, dù cố kiềm chế, vẫn sa đà vào những chuyện chính trị.

Những cái gọi là chuyện chính trị ấy cũng chẳng có gì mới. Cũng vẫn là chuyện Hoàng Sa, Trường Sa và Biển Đông. Vẫn chuyện ngư dân Việt Nam bị hải quân Trung Quốc sách nhiễu, thậm chí, giết hại. Vẫn thái độ và chính sách của nhà cầm quyền Việt Nam đối với Trung Quốc. Vẫn chuyện các cuộc biểu tình xảy ra vào mỗi sáng chủ nhật ở Việt Nam, đặc biệt tại Hà Nội với các cuộc đàn áp của công an, v.v...

Không có gì mới. Nhưng không thể không bị ám ảnh.

Tại sao?

Lý do đơn giản: đó là những chuyện liên quan đến vận mệnh của đất nước. Mà đất nước lại là cái gì người ta không thể chọn và cũng không thể thoát khỏi được. Dù sống trong lãnh thổ hay ngoài lãnh thổ, không ai có thể thoát được đất nước của mình. Bởi đất nước không phải chỉ là đất hay nước, là những gì cụ thể và hữu hình. Đất nước còn là kỷ niệm và mơ ước, là tình yêu và tự hào, là không gian và không khí trong đó chúng ta hít thở: đó là vận mệnh của mọi người và của từng người.

Không ai thoát khỏi đất nước được. Người ta chỉ có thể quên đất nước được mà thôi. Và đất nước chỉ bị quên trong hai trường hợp: một, bởi những người vô tâm; và hai, khi đất nước hoàn toàn thanh bình.

Ở thời điểm này, không ai có thể nói đất nước bình yên. Trừ báo chí chính thống, và những người đứng sau nó, ở trong nước, dĩ nhiên.

* Blog của Tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Nguyễn Hưng Quốc

Nhà phê bình văn học, nguyên chủ bút tạp chí Việt (1998-2001) và đồng chủ bút tờ báo mạng Tiền Vệ (http://tienve.org). Hiện là chủ nhiệm Ban Việt Học tại trường Đại Học Victoria, Úc. Đã xuất bản trên mười cuốn sách về văn học Việt Nam.
Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Bạn trẻ và du lịch khám phá

Du lịch trải nghiệm và khám phá, trong đó “phượt” là một hình thức điển hình và trào lưu nhất hiện nay
Thêm

Đài Loan: Hai khuôn mặt sáng

Đài Loan vừa trải qua một cuộc thay đổi chính trị khá sâu sắc. Bắc Kinh không hề dự kiến một cuộc đảo lộn tệ hại cho họ đến vậy
Thêm

Huyền thoại về sứ mệnh của các nhà thơ

Ở Việt Nam, người ta hay nói về sứ mệnh cao cả của nhà thơ. Tôi cho vấn đề sứ mệnh ấy chỉ là một huyền thoại
Thêm

Huyền thoại về cái đẹp trong thơ

Mỗi thời đại có một số đặc điểm riêng. Những đặc điểm ấy quy định diện mạo văn hoá - trong đó có thơ - của thời đại ấy
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Để có một hiến pháp dân chủ

Việt Nam đang đứng trước khủng hoảng nghiêm trọng trong quan hệ với nước láng giềng khổng lồ Trung Quốc
Thêm

Cái bắt tay

Bạn tôi, một người Thái, sống ở Thái Lan, có nói với tôi: “Sao thủ tướng mày coi khinh thủ tướng tao thế?”
Thêm

Giá trị phổ quát và vĩnh cửu của bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền

Việc trả tự do trước thời hạn mãn án tù chắc chắn không phải là vì lý do nhân đạo của nhà cầm quyền Việt Nam, mà vì áp lực quốc tế nói chung
Thêm

Hồi hộp chờ đếm phiếu

Trong các kỳ bầu cử ở Mỹ, ngay đêm đếm phiếu hay qua sáng ngày hôm sau các ứng cử viên thường đã biết mình thắng hay thua
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Pakistan nỗ lực ứng phó sau vụ Taliban thảm sát trường họci
X
18.12.2014
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Các giới chức Pakistan đang xúc tiến các bước ứng phó với vụ tấn công của Taliban hôm thứ Ba tại một trường học ở thành phố Peshawar, trong lúc cả nước bắt đầu để tang ba ngày cho 132 em học sinh và chín nhân viên nhà trường thiệt mạng. Thủ tướng Nawaz Sharif hôm thứ Tư ra chỉ thị bãi bỏ lệnh tạm đình chỉ án tử hình cho các vụ án khủng bố đã được áp dụng từ năm 2008.
Video

Video Pakistan nỗ lực ứng phó sau vụ Taliban thảm sát trường học

Các giới chức Pakistan đang xúc tiến các bước ứng phó với vụ tấn công của Taliban hôm thứ Ba tại một trường học ở thành phố Peshawar, trong lúc cả nước bắt đầu để tang ba ngày cho 132 em học sinh và chín nhân viên nhà trường thiệt mạng
Video

Video Việt Nam từ chối 1.000 xe du lịch của Trung Quốc

Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam mới gửi thông báo tới chính quyền thành phố Bằng Tường, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc, cho biết không tiếp nhận đoàn xe du lịch với hơn một nghìn người vào Việt Nam
Video

Video Vụ sập hầm ở Lâm Đồng: Vẫn chưa cứu được người

Một giới chức huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng, nơi xảy ra vụ sập hầm thủy điện, hôm nay, cho biết, vẫn chưa cứu được 12 người còn bị kẹt, mặc dù đã liên lạc được với họ
Video

Video Việt Nam đấu giá máy bay ‘ma’

Một chiếc máy bay vô thừa nhận sẽ được Việt Nam mang giá đấu giá, 7 năm sau khi bị bỏ lại tại sân bay Nội Bài. Chiếc Boeing 727 do hãng hàng không Royal Khmer Airlines, Campuchia, quản lý đã bị hỏng nặng và không có khả năng cất cánh
Video

Video Philippines hiện đại hóa hải quân ở Biển Đông

Philippines loan báo kế hoạch hiện đại hóa hải quân trên Biển Đông, nơi mà nước này đang có một tranh chấp chủ quyền lãnh hải với Trung Quốc