Thứ Tư, 27/05/2015
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Hãy chu cấp cho nàng vì nàng đẹp (phần 3)

Nghiên cứu của Edlund và Korn có vai trò rất quan trọng với tư cách là lần đầu tiên chủ đề này được đăng tải trên một tạp chí đầu ngành của kinh tế học. Đương nhiên là lý thuyết này còn quá đơn giản và có nhiều lỗ hổng. Nói như Michael Noer trên báo Forbes thì nghiên cứu này “khiến người ta phải đặt câu hỏi tại sao đàn ông có gia đình rồi lại tìm đến gái mại dâm (thay vì mua sex từ các bà vợ, những người mà theo lý  thuyết này thì cung cấp sex với giá rẻ hơn, vì họ rõ ràng là có thể bán tình dục không nhằm mục đích sinh đẻ cho chồng mình và vẫn tiếp tục có gia đình và có con cái như thường)”.

Michael Noer cũng chỉ ra thêm rằng “việc giả định không có “con đường thứ ba” nào khác giữa làm vợ và làm gái mại dâm quả là một giả định có vấn đề, nếu không phải là cực kỳ xúc phạm phụ nữ. Con đường thứ ba, làm việc bình thường nhưng không/chưa lập gia đình, bị loại bỏ vì các tác giả Edlund và Korn giả định rằng mất mát duy nhất mà một phụ nữ phải chịu đựng khi lập gia đình là …không có cơ hội để làm gái mại dâm nữa”.

Michael Noer viết một cách hài hước trong bài báo là “quý vị nhớ nhắc nhở các người bạn nữ giới của mình là họ đã để vuột mất cơ hội gì khi họ đi lập gia đình nhé”.

Tiếp sau nghiên cứu này, có một số công trình khác tiếp tục đưa ra các ý tưởng mới. Một trong các công trình đó là của 3 nữ giáo sư Marina Della Giusta (University of Reading, UK), Maria Laura Di Tommaso (University of Turin, Italy), và Steinar Strøm (University of Oslo, Norway) mang tên “Một lý thuyết khác về mại dâm” (Another theory of prostitution).
 
Lý thuyết của Guista, Tommaso, và Strøm
 
Công trình của Guista, Tommaso, và Strøm (2004) đưa ra một cách phân tích khác về thị trường mại dâm. Cách tiếp cận của ba bà không nhất thiết hay hơn hoặc khiêu khích hơn cách tiếp cận của Edlund và Korn nhưng nó đưa ra được khá nhiều kết luận gần với những kết quả thống kê hoặc những quan sát thông thường về thị trường này.

Guista, Tommaso, và Strøm phân tích quyết định của khách làng chơi dựa trên các tham số khác nhau như uy tín của khách làng chơi và việc bị tổn thất uy tín khi đi quan hệ với gái mại dâm, giá cả của dịch vụ, mức độ tình dục miễn phí mà họ được thụ hưởng từ các đối tượng khác (như vợ/chồng, bạn trai/bạn gái, và các mối quan hệ khác mà tình dục không dựa trên việc trao đổi vật chất), mức thu nhập của họ, và nhu cầu tiêu dùng các hàng hóa hay dịch vụ phi tình dục. Ba bà cũng phân tích hành vi của người tham gia bán dâm dựa trên các tham số như thu nhập từ những nguồn khác không liên quan đến bán dâm, uy  tín và mức độ tổn hại uy tín khi bán dâm, và nhu cầu tiêu dùng các hàng hóa hay dịch vụ phi tình dục.

Dựa trên cách tiếp cận này, Guista, Tommaso, và Strøm chứng minh được một số kết quả khá thú vị. Thí dụ về phía khách mua dâm, càng nhiều tình dục miễn phí thì hoạt động mại dâm càng giảm. Điều này đúng với thực tế ở Mỹ hồi giữa thế kỷ 20 khi thị trường mại dâm đột ngột bị đánh quỵ vĩnh viễn không thể phục hồi lại được. Lý do của sự suy thoái đột ngột này không phải vì nhà chức trách hay bất cứ lý do gì khác, mà là vì cuộc cách mạng tình dục. Cuộc cách mạng này đã khiến những phụ nữ hành nghề mại dâm phải đối mặt với một đối thủ kinh khủng hơn nhà chức trách nhiều lần – đó là những phụ nữ trẻ trung xinh đẹp sẵn sàng cung cấp tình dục miễn phí mà không cần đổi trác gì cả.

Guista, Tommaso, và Strøm cũng chứng minh được rằng chênh lệch trong xã hội càng lớn thì tình trạng mại dâm càng nhiều, và khi các cơ hội kiếm sống ngoài mại dâm càng tốt thì hoạt động mại dâm càng giảm. Kết quả này ít nhiều cũng giống với kết quả của Edlund và Korn và khớp đúng với thực tế là hoạt động mại dâm ở các nước đang phát triển và những nước có bất bình đẳng cao thường có hoạt động mại dâm sôi động hơn.

Tương tự như vậy, các tác giả này cũng chứng minh được rằng về mặt lý thuyết, tổn hại uy tín do việc bán và mua dâm càng lớn thì hoạt động mại dâm càng ít. Ngược lại khi hoạt động mại dâm ít ảnh hưởng tới uy tín của người tham gia thì hoạt động này càng sôi động và giá cả càng rẻ. Đây là một kết luận không có gì đáng ngạc nhiên. Các nghiên cứu của Thorbeke và Pattanaik (2002) và Corso và Trifirò (2003) chỉ ra rằng hiện tượng di chú làm mại dâm tạm thời ở nước khác sau đó quay về quê hương để lập gia đình đang phát triển ngày càng nhiều, đặc biệt là ở Đông Âu và Liên Xô cũ.

Công bằng mà nói, cả hai lý thuyết của Edlund và Korn (2002) và Guista, Tommaso, và Strøm (2004) đều còn khá sơ khai. Phần lớn các kết luận chính mà các tác giả này chứng minh được đến khá giản đơn mà không cần chứng minh nhiều từ cách cấu trúc mô hình và các giả định ban đầu. Thí dụ để giải thích khoảng cách thu nhập giữa người làm mại dâm và người không làm mại dâm, Edlund và Korn giả sử một phụ nữ có thể đi lấy chồng (từ đó vừa được có con vừa có thu nhập) và làm gái (chỉ có thu nhập). Từ giả định này thì không cần phân tích cao siêu cũng ngay lập tức chỉ ra được để một người phụ nữ đi làm nghề mại dâm thì thu nhập của nghề này phải cao hơn là các nghề bình thường vì họ phải từ bỏ những  giá trị từ cuộc sống gia đình và con cái.

Trong trường hợp của Guista, Tommaso, và Strøm (2004) cũng vậy, cách các tác giả này mô hình hóa thị trường khiến các kết luận mà họ đưa ra trở nên quá bình thường (trivial). Thí dụ không khó để dẫn tới kết luận nếu sex miễn phí tăng thì hoạt động mại dâm sẽ giảm theo cách mà Guista, Tommaso, và Strøm (2004) mô hình hóa vấn đề.

Còn rất nhiều hiện tượng và vấn đề liên quan đến thị trường này chưa được các nhà kinh tế nghiên cứu đến. Thí dụ cách mà các tham số như nhan sắc, kinh nghiệm, danh tiếng (brand name), cũng như tần suất cung cấp dịch vụ của một người bán dâm ảnh hưởng đến giá cả của dịch vụ mà người đó cung cấp như thế nào. Và nếu có một lý thuyết đưa ra được một quy luật  về giá cả như vậy, thì liệu quy luật đó có thể được thực tế xác nhận thông qua các phân tích định lượng dựa trên số liệu thật của thị trường mại dâm hay không? Hay là câu chuyện thiếu thông tin hoặc thông tin bất đối xứng trên thị trường đem lại những trở ngại/rủi ro gì cho các đối tượng tham gia thị trường này, cả về phía cung và cầu? Các đối tượng nào dễ trở thành người cung ứng dịch vụ mại dâm nhất? Các chế tài của nhà nước nên đánh nặng vào phía cung cấp dịch vụ, phía sử dụng dịch vụ, hay phía môi giới dịch vụ, nếu nhà nước muốn giảm bớt các hoạt động này trong xã hội?...

Từ hai công trình trên, đều là của phụ nữ, có vẻ như chỉ có các nhà nghiên cứu kinh tế nữ mới dám liều lăn lộn vào lĩnh vực nhạy cảm này giống như Guista, Tommaso, và Strøm (2004) hay Edlund và Korn (2002). Các nhà kinh tế nam giới có nhiều lý do tế nhị để không tham gia – trong đó chỉ riêng câu chuyện am hiểu quá rõ về thị trường này cũng đã là một vấn đề lớn (nhất là khi các chuyên gia này đang có gia đình).

Thế nhưng mới gần đây thôi lại có một nghiên cứu, lần này là thực nghiệm chứ không phải lý thuyết, từ hai nhà kinh tế tên tuổi là Steven D. Levitt và Sudhir Alladi Venkatesh (2008). Vậy ra, nói một cách hài hước thì, khi nghiên cứu về mại dâm, phụ nữ tập trung vào lý thuyết, còn đàn ông là thực nghiệm. (còn tiếp)

* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Bà Năm Sa Đéc chống CSVN từ: xứ Cờ Hoa
20.06.2012 09:57
Nói tới nói lui, nói đi nói lại, nói thẳng ra còn đàn ông trên trái đất nầy là còn gái mãi dâm. Xã hội nào, quốc gia nào, chế độ nào cũng có gái mãi dâm. Dân nghèo chơi theo kiểu nghèo, dân có tiền chơi kiểu sang, dân đại gia (như ở VN) chơi kiểu đại gia.
Trả lời

bởi: Vô danh
21.06.2012 06:28
Ăn cơm hoài cũng chán, làm bát phở thập cẩm cho đỡ ghiền, đôi khi bị tổ trác.

bởi: Lãng tử quay đầu từ: hcm
19.06.2012 20:18
Vậy ra bác Ts Dự chắc cũng đang...xông pha "thực nghiệm" đấy nhỉ! Hehe

bởi: An-Nam từ: Không-Gian
19.06.2012 18:19
Khi nào c'o "Hãy chu cấp cho nàng vì nàng đẹp (phần 4)", ngày mai duoc không?

bởi: Tran Hoan từ: Vietnam
19.06.2012 10:31
Đọc ong cả đầu mà chẳng hiểu để làm gì cả !
Trả lời

bởi: Thiếu Jia
21.06.2012 07:57
Bác không hiểu chứ băng đảng bố em đánh giá cao bài viết này của chú Dự. Ngay từ bài đầu tiên mấy bác ấy đã cùng bố em đọc. Một bác vỗ đùi cái đét "Khối tiền ra đấy, để tính xem", bác khác hồ hởi "Tính gì nữa, hợp thức hòa bừa đi là vừa". Thế là cười ầm lên rồi rỉ tai nhau gì đấy,cho lái xe về, tự lái đi. Chắc họ tính linh hoạt kinh tế.

bởi: Thiếu Jia
19.06.2012 06:10
Trước hết em phải khen chị người mẫu, người chụp và người chọn bức chân dung tuyệt đẹp cho chủ đề của chú Trần Vinh Dự kỳ này. Bụng em thầm nghĩ "Nếu quý phu nhơn của các đại gia, các lãnh đạo mà ai cũng tuyệt như thế thì......các chị ấy ế hết ráo". Còn nếu các chị ấy ai cũng....Thôi em không có ý kiến linh tinh gì khác, vì đây là đề tài đúng đắn, bức bách cần giải quyết hợp tình, hợp lý cho xã hội ta hôm nay, kẻo không kẻ độc mồm độc miệng lại lại xỉ vả....tại cờ đỏ nên chỗ nào cũng thành khu đèn đỏ.

bởi: quy luat tu do
19.06.2012 05:53
Cung cap dia diem phong oc an ninh y te an uong ro rang song phang tat ca deu vui ve khi chon tham gia chuyen nguoi lon.

bởi: Vô danh từ: QKhanh
19.06.2012 05:19
"Hãy chu cấp cho nàng vì nàng đẹp". Những chuyện này quá thường tình trong xã hội từ xưa đến nay. Nhưng từ khi cộng sản xuất hiện trên trái đất khoảng gần trăm năm nay, việc "chu cấp" này được đặt trên một tầm vóc cao hơn và giá trị cái ngàn vàng trong XHCN cũng được nâng giá một cách "không vô sản" chút nào, làm bọn đế quốc tư bản phải buồn lòng, tự "xấu hổ" và thán phục người cộng sản. Mới đây báo chí tiết lộ một quan lớn đứng đầu 30 triệu thần dân ở TQ đã "chu cấp" 10 triệu nhân dân tệ (khoảng triệu rưởi đô Mỹ) mỗi lần "gặp mặt Cái dung nhan". Không biết có tên quan lớn nào ở thế giới tư bản này chịu "chơi" trả tới cái mức này không?!
Đàn anh tuy sang thế vẫn không bằng đàn em phương Nam. " Để tránh tổn hại uy tín trong việc mua bán dâm" vì nhu cầu cấp thiết của mình, 10 tháng sau khi bà vợ vội vả ra đi trước ngày mừng lể Thăng Long Ngàn Năm, Cựu TBT Mạnh tuổi ngoài 70 đã đứng ra cứu nguy một người đẹp (?) có công ty đang mắc nợ hơn 900 tỷ đồng (khoảng gần 50 triệu đô) bằng cách cưới người đàn bà 46 tuổi, đảng viên, dân biểu QH với 2 con, vội vả ly dị chồng này. Với cái mác vợ ông lớn này, ít ai có can đảm đến đòi nợ. Cái hào phóng của ông Tổng Mạnh nhưng yếu lòng này có thể làm sứt mẽ đôi chút ngân sách nhà nước. Sự "chu cấp" này không đúng như định nghĩa của GS Dự trong bài, nhất là nàng này không đẹp nữa, nhưng tiền này một cách gián tiếp cũng có thể được coi là chu cấp. TT Dũng cũng chu cấp rất nhiều cho đàn em trong những tập đoàn quốc doanh trong gần 10 năm qua, con số gần ngàn tỷ đồng có lý gì đâu, quá nhỏ!
Chỉ tiếc những chu cấp lớn lao này không thể giúp kích động nền kinh tế bên bờ vực thẩm của Việt Nam.

Blog

Thời cơ chính là lúc này

Báo chí phương Tây cho rằng cuộc khủng hoảng Nam Hải-Biển Đông lúc này có thể gần như cuộc khủng hoảng tên lửa ở Cuba năm 1962
Thêm

Tưởng nhớ John Nash

Giáo sư toán kinh tế John Nash đã qua đời cùng với vợ trong một tai nạn giao thông kinh hoàng ở bang New Jersey
Thêm

Giáo dục đẩy trẻ tới chỗ 'cùi không sợ lở'

Cả tuần nay báo chí đưa tin rầm rộ việc một học sinh lớp 9 bị bạn đánh chết sau khi tan học
Thêm

Lương hưu: 'Các bác muốn tôi sống sao?'

Mấy hôm nay mạng xã hội đua nhau bình luận chuyện 'lương hưu'. Rộn ràng nhất là trường hợp của bà Nguyễn Thị Thỏa, 57 tuổi
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Đến Las Vegas để làm gì?

Nếu bạn lái xe từ California hay Arizona vừa qua biên giới vào Nevada nếu không gặp khách sạn, nhà trọ với sòng bài thì ngay trạm xăng đầu tiên đã có đặt những máy kéo
Thêm

Về lại Camp Pendleton

Đối với người Mỹ gốc Việt, đặc biệt với nhiều người ở Quận Cam, Camp Pendleton là một cái tên gợi nhớ
Thêm

Tâm tình 30/4 với ông HO Nguyễn Phú

30/4 nhắc đến đau lắm. Lúc đó tôi đang ở sân vận động Cộng Hòa. Trước đó, gia đình chúng tôi trong đoàn người triệt thoái khỏi cao nguyên từ Pleiku về hướng Phú Bổn
Thêm

30/4/2015: Nhà cầm quyền TP. HCM lại vi phạm thô bạo quyền tự do đi lại của công dân

Lần vi phạm quyền tự do đi lại của tôi vào ngày 30/4/2015 là tiếp nối một chuỗi vi phạm vi phạm quyền tự do đi lại đối với tôi từ nhiều tháng qua
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Giáo dục song ngữ trên đà gia tăng ở Mỹi
X
26.05.2015
Nhiều nhà giáo dục ở Mỹ nhận thấy phụ huynh đang ngày một quan tâm về nền giáo dục song ngữ và thậm chí đa ngữ cho con cái họ. Đáp lại xu hướng đang phát triển này, những trường công và tư đang cung cấp thêm nhiều lựa chọn cho học sinh của mình.
Video

Video Giáo dục song ngữ trên đà gia tăng ở Mỹ

Nhiều nhà giáo dục ở Mỹ nhận thấy phụ huynh đang ngày một quan tâm về nền giáo dục song ngữ và thậm chí đa ngữ cho con cái họ. Đáp lại xu hướng đang phát triển này, những trường công và tư đang cung cấp thêm nhiều lựa chọn cho học sinh của mình.
Video

Video ‘Hãy trả tự do cho tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức’

Ngày 24 tháng 5 năm vừa qua đánh dấu 6 năm ngày nhà đấu tranh cho dân chủ Trần Huỳnh Duy Thức bị tống giam sau khi bị tuyên án bản án tù 16 năm, theo điều 88 và 79 của Bộ luật Hình sự Việt Nam.
Video

Video TQ: Chiến tranh với Mỹ ở Biển Đông là 'không thể tránh khỏi'

Một tờ báo của nhà nước Trung Quốc hôm nay nói chiến tranh là 'không thể tránh khỏi' giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc về vấn đề Biển Đông trừ phi Washington chấm dứt việc đòi hỏi Bắc Kinh ngưng xây đảo nhân tạo trong vùng biển tranh chấp.
Video

Video Nhà toán học lỗi lạc John Nash qua đời trong tai nạn xe hơi

Thiên tài toán học từng đoạt giải Nobel John Nash, người mà cuộc đấu tranh chống chọi bệnh tâm thần phân liệt được dựng thành phim A Beautiful Mind năm 2001, cùng vợ của ông, đã qua đời trong một tai nạn giao thông ở Mỹ.
Video

Video Malaysia tìm thấy 139 ngôi mộ nghi chôn thi thể di dân

Tư Lệnh cảnh sát Malaysia cho biết 139 ngôi mộ được cho là chứa di hài của người di dân đã được tìm thấy gần biên giới giữa nước này với Thái Lan, một số nấm mồ chứa nhiều hơn một thi thể.