Thứ hai, 26/01/2015
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Đồng xu nghìn tỷ

x
Câu chuyện về “đồng xu nghìn tỷ USD” ở Mỹ đã trở nên ồn ào kể từ ngày 2 tháng 1, 2013. Ban đầu nó chỉ là một ý tưởng nghĩ ra cho vui, nhưng kể từ hôm 3 tháng 1 thì website chính thức của Tòa Bạch ốc đăng một kiến nghị kêu gọi mọi người ủng hộ giải pháp này và gây sức ép để buộc Tổng thống Barack Obama thực hiện.  
 
Kể từ khi đó, các phương tiện thông tin đại chúng liên tục nhắc đến chuyện “đồng xu nghìn tỷ”, đương nhiên không phải dưới góc độ kêu gọi chính quyền Obama thực hiện, mà dưới góc độ tranh luận về tính thú vị của giải pháp nghe có vẻ rất hoang đường này.
 
Thủng trần nợ công
 
Nước Mỹ luôn luôn được nhắc đến như là một con nợ lớn nhất thế giới. Con số nợ công ở Mỹ đã liên tục tăng đều đặn trong những năm từ 2000 đến 2008 dưới thời của Tổng thống George W. Bush. Từ năm 2009 trở lại đây, dưới thời của Tổng thống Obama, do kinh tế Mỹ lâm vào khủng hoảng và chính phủ Mỹ phải liên tục bơm tiền để cứu nền kinh tế, nợ công của Mỹ đã tăng vọt với tốc độ cao hơn nhiều so với thời kỳ của Tổng thống Bush.

Theo Hiến pháp Mỹ, Quốc hội là cơ quan quyền lực duy nhất có quyền vay mượn tiền trên danh nghĩa quốc gia. Trước năm 1917, Quốc hội phải chuẩn thuận tất cả và từng đợt phát hành công cụ nợ để vay tiền. Luật Second Liberty Bond Act được ban hành vào năm 1917 quy định một mức “trần” nợ công theo đó các công cụ nợ sẽ được phát hành để vay tiền cho nhà nước Mỹ. Các luật về nợ công (Public Debt Acts) ban hành năm 1939 và 1941 tiếp tục làm rõ hơn cơ chế này. Theo đó, cơ quan Ngân khố Mỹ (Treasury) được phép phát hành công cụ nợ cần thiết để lấy tiền cho các hoạt động chi tiêu của nhà nước (theo kế hoạch về ngân sách được phê duyệt) và tổng số nợ phải nhỏ hơn mức trần nợ công được Quốc hội cho phép.
 
Nhiều người thường nhầm lẫn khi cho rằng nhà nước Mỹ có thể in tiền để tài trợ chi tiêu. Trên thực tế, từ trước đến nay, nhà nước Mỹ chỉ được vay mượn để chi tiêu chứ không được in tiền để tài trợ chi tiêu. Vì thế, trong nhiều trường hợp, khi mức nợ công tăng lên cao và có nguy cơ “vượt trần” thì Quốc hội Mỹ lại phải nhóm họp để bàn về việc nâng trần nợ công. Nếu không đạt được thoả thuận nâng trần nợ công, cơ quan Ngân khố Mỹ sẽ không phát hành trái phiếu để vay tiền thêm được, và nhà nước Mỹ sẽ không có tiền để tài trợ chi tiêu và các cơ quan công quyền của Mỹ sẽ phải đóng cửa.
 
Đương nhiên là nước Mỹ không thể đóng cửa các hệ thống công quyền vì thiếu tiền chi tiêu, ít ra là trong dài hạn. Vì thế, trần nợ công liên tục được nâng lên mỗi khi nhà nước thiếu tiền và trần cũ bị “thủng”. Ngay trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Obama, trần nợ công cũng đã được nâng lên nhiều lần (xem hình).
 
Đồng xu nghìn tỷ
 
Mặc dù nói chung chính phủ Mỹ không được in tiền, nhưng lại có một ngoại lệ rất đặc biệt. Theo điều luật  31 USC § 5112 “Mệnh giá, quy chuẩn, và mẫu mã của tiền xu”, thì “Bộ trưởng có quyền phát hành tiền xu platinum theo các quy chuẩn, mẫu mã, chủng loại, số lượng, mệnh giá, và cách in khắc theo cách mà Bộ trưởng, tuỳ theo ý nguyện của Bộ trưởng, có thể chỉ thị tuỳ từng thời điểm.”
 
Theo Paul Krugman, ngoại lệ về việc cơ quan Ngân khố Mỹ có thể phát hành các đồng xu với bất kỳ mệnh giá nào mà cơ quan này muốn đương nhiên không nhằm tạo cho cơ quan này một công cụ tài chính đặc biệt, mà chỉ nhằm để nó có thể in các đồng xu kỷ niệm/tưởng nhớ các sự kiện đặc biệt.
 
Theo Krugman, ít ra những gì viết trong luật, theo nghĩa đen, cũng cho phép Ngân khố Mỹ phát hành một đồng xu đặc biệt, có mệnh giá 1 nghìn tỷ USD, rồi đem nó gửi ở Quỹ Dự trữ Liên bang, và lấy 1 nghìn tỷ “tiền lẻ” ở Quỹ Dự trữ Liên bang để tài trợ cho chi tiêu của chính phủ Mỹ thay vì phải đi vay. Khi nào tình trạng ngân sách Mỹ tốt hơn, Ngân khố Mỹ có thể trả lại Quỹ Dự trữ Liên bang 1 nghìn tỷ “tiền lẻ” và thu hồi đồng xu đặc biệt này về và huỷ đi.
 
Krugman cho rằng “đồng xu này là một trò ảo thuật, tuy nhiên vì trần nợ công bản thân nó cũng là chuyện khá điên rồ. Trần nợ công cho phép Quốc hội ra lệnh cho Tổng thống phải chi tiêu nhưng lại cấm ông đi vay thêm để trang trải cho các khoản chi tiêu này. Do đó đây là một trường hợp thú vị để dùng bất cứ trò ảo thuật gì có trong tay”.
 
Có in hay không
 
Đây không phải là lần đầu tiên giải pháp “đồng xu nghìn tỷ” được nhắc tới. Từ hồi tháng 6 năm ngoái, Jack Balkin, một giáo sư luật của trường Đại học Luật Yale, đã đưa ra quan điểm này, sau đó tờ The Economist có đăng lại với lời bình phẩm rằng ý tưởng này “điên rồ tới mức nó có thể sẽ thực hiện được”.
 
Cho tới nay, mặc dù được bàn luận đến nhiều khi vấn đề nợ công ở Mỹ ngày càng nghiêm trọng, giải pháp “đồng xu nghìn tỷ” vẫn chỉ được coi là một “giải pháp điên rồ” và không ai thực sự tin rằng đây là một giải pháp nghiêm túc. Tính đến sáng ngày 5 tháng 1 (giờ Washington DC), cũng chưa có tới 3500 người ký tên ủng hộ giải pháp này trong  kiến nghị được đăng trên trang mạng của Tòa Bạch Ốc.
 
* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: LeHang từ: Germany
24.01.2013 01:43
Chủ trương của Đảng Cộng Hòa theo tôi là đúng, không vì số nợ công quá cao của Hoa Kỳ mà từ đó sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế của các quốc gia khác trong khối G20 cũng như cho nền kinh tế thế giới, khi giá trị của Đô La giảm và nạn lạm phát ở Hoa Kỳ tăng thêm. Đó là lý do mà Đảng Cộng Hòa Hoa Kỳ không chấp nhận sự leo thang Limit mức nợ công 16,4 ngàn tỷ USD.

Tuy nhiên phải nói là sau 4 năm lãnh đạo thì Ông TT Obama cũng đã tự làm ra cái sự thảm hại tài chánh hiện nay ở Hoa Kỳ, thí dụ như sự cắt giãm acount của Bảo hiểm xã hội cũng làm giới trung lưu Hoa Kỳ thiệt thòi và rất nhiều đã không còn tự mua được Bảo hiểm xã hội. Sự thu nhập cho ngân quỷ quốc gia từ trong sector này từ đó cũng giãm xuống. Ông Kinh tế gia Bradfort DeLong của Đại Học Berkeley nhận định là: Tổng sản lượng quốc gia (Hoa Kỳ) cũng mất đi 1,75% qua đạo luật đó.

Đánh thuế cao vào giới có mức thu nhập 400000 USD/Year cũng không phải là một biện pháp lấy tiền vào ngân quỷ quốc gia, cũng không tạo ra công ăn việc làm khác để thu thuế. Ngược lại thì giới có mức thu nhập cao đó sẽ tìm cách chuyển tiền tiết kiệm vào các ngân hàng ở Thụy Sỉ, thay vì vào các ngân hàng của Hoa Kỳ, để cho người dân Hoa Kỳ vay mượn làm ăn rồi trả thuế ngược lại vào ngân quỷ quốc gia.

Cái chủ trương của Đảng Cộng Hòa Hoa Kỳ theo tôi là hoàn toàn đúng và Ông Obama phải chấp nhận chủ trương đó (phần lớn là từ thời Ông cựu TT Bush Junior), qua đó tôi tin chắc là chỉ trong vòng 4 năm nữa thì Hoa Kỳ sẽ giãm được 30 đến 40% mức nợ công. Lúc đó Hoa Kỳ sẽ là quốc gia hấp dẩn cho giới đầu tư Tây phương và cũng qua đó Hoa Kỳ sẽ tạo ra hàng năm được 3 triệu công ăn việc làm cho người Hoa Kỳ.

Đường lối kinh tế dân chủ của Ông TT Obama không nên quá cứng ngắc theo bài bản mà cướp đi không gian tự do trong sinh hoạt kinh tế. Ở Germany gần 4 năm nay nền kinh tế trở lại phồn thịnh, công ăn việc làm mới được tạo ra, ngân quỷ quốc gia dư ra là nhờ một đường lối kinh tế dân chủ tự do do Ông Philipp Rösler (người Đức gốc Việt) đưa ra: Ủng hộ tư nhân, ấn định rõ ràng mức thuế bội thu của người giàu, không có giới hạn cho giới trung lưu.

Có lẽ Ông TT Hoa Kỳ Obama cũng nên cần hội kiến với Ông Bộ trưởng kinh tế của CHLB Đức Philipp Rösler để tìm một con đường thích hợp giữa dân chủ và tự do trong kinh tế cho Hoa Kỳ.
Trả lời

bởi: Mồm rộng từ: HP
25.01.2013 13:47
Cần gì phải in tiền xu, in thẳng loại mệnh giá 1000 hay 2000 đô, lấy vài nghìn tỷ để chi tiêu và đầu tư công, đảm bảo 100% kinh tế tăng trưởng và tạo nhiều công ăn việc làm. Các đồng chí bên em sáng suốt nên đã làm điều này từ rất lâu rồi.

bởi: Vô danh
24.01.2013 00:16
Bên ngoài nước Mỹ nhìn rất hoành tráng nhưng trong ruột quả thật là rỗng tếch. Các bố Do Thái thật lắm chiêu thiết kế hệ thống vay mượn cực kỳ tinh vi. Từ chính phủ cho đến doanh nghiệp, người dân Hoa Kỳ, ai ai cũng thiếu nợ như chúa chổm. Ngày nào Mỹ còn mạnh kinh tế và quân sự, ngày đó Mỹ chưa bị chủ nợ đến xiết nợ. Khi ấy biết đâu chương trình giải trí Operation Repo lại có thêm khán giả chăng?

bởi: Bình sọ não từ: Hn
23.01.2013 23:26
Thật thú vị, giờ mới biết ý tưởng điên rồ bên Mỹ quốc. Xưa rồi Diễm ơi. Ở Việt Nam người ta đã thực hiện từ lâu.Thế mới biết nước Nam mình không thiếu thiên tài(tai)!
Họ "đúc" một mảnh đất, nâng giá trị lên gấp nhiều lần bằng những hội đồng định giá.."ảo", sau họ thế chấp cho ngân hàng để vay cả đống tiền.
Trong khi tìm cách bán mảnh đất kia, số tiền vay dư, họ lại ngoạm mảnh đất khác, gọi là của ăn của để...cứ thế, cứ thế. Tay không bắt giặc mới tài.
Khi BĐS xuống giá, bán không xong, vậy là nợ và...đổ nợ!
Ngân hàng tự nguyện bị rút ruột là vậy.Giờ mới hiểu, hết bầu nọ đến trùm kia vào phòng lạnh nghỉ đông!
May mà họ không làm thống đốc ngân hàng, dễ có chuyện họ đúc đồng xu tỉ tỉ kia lắm.
Trả lời

bởi: chuys từ: usa
27.01.2013 01:42
Hoan toan dong y voi ban Binh so nao Ha Noi. Khac voi Mi, NHNN viet in tien de chi tieu,tra luong cho CBCNV. Khong lam phat moi la la lung.

bởi: Vu Thong Hanh từ: USA
23.01.2013 07:37
Ro ra thoi Tong Thong BUS cua dang Cong Hoa cung da bi no cong roi du thoi ky do kinh te My chua suy thoai. Ro rang Ong Obama thua huong gia tai no nan cua Ong BUS cua Dang Cong Hoa de lai, nhung sao bay gio nguoi dung dau Ha Nghi Vien do Dang Cong Hoa kiem soat lai can tro dieu hanh cua chinh phu Obama ?
Trả lời

bởi: 2lua
24.01.2013 07:51
@Vthong Hanh,dang cong-hoa la dang cua nguoi giau'' +ich ky,trongtuong lai quoc gia hoaky se khong con dang cong-hoa nua

Blog

Nghĩ thêm về tự do ngôn luận

Ở Tây phương, người ta xem tự do ngôn luận là một trong những quyền căn bản và quan trọng nhất trong xã hội
Thêm

Những lý do cho cuộc ân xá Tết Ất Mùi

Suốt mấy ngày nay ở Pháp, Tổ chức Phóng viên không biên giới cùng các trường đại học báo chí tổ chức thảo luận rộng rãi về quyền tự do báo chí
Thêm

Nghĩ về vụ khủng bố nhắm vào tờ báo Charlie Hebdo

Về phương diện lý thuyết, ở đâu người ta cũng cho giới hạn của quyền tự do ngôn luận nằm ở chỗ không xúc phạm và sỉ nhục người khác
Thêm

Cuộc lấy phiếu tín nhiệm cho thấy gì?

Báo chí lề phải, theo chỉ đạo của tuyên huấn đảng, lại thua mạng 'Chân dung quyền lực'
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Tốc độ xoay chuyển vận mệnh đất nước: Kỳ tích của những anh hùng thời Minh Trị Duy Tân

Vào giữa thế kỷ 19, Nhật Bản là một nước phong kiến, bế quan tỏa cảng, xã hội phân chia thành các giai cấp sĩ, nông, công, thương
Thêm

Tết quan, Tết dân tại Cộng hòa XHCN Việt Nam

Nhìn về đất nước, người Việt hải ngoại đã được thấy phần nào quang cảnh chuẩn bị vui xuân đón Tết của đồng bào ta tại quê nhà
Thêm

Các ông trùm gây tội ác với đồng loại như thế nào?

Vụ triệt hạ băng nhóm tội phạm Năm Cam năm 2001 từng gây chấn động dư luận Việt Nam một thời
Thêm

Diễu Kim Jong Un để làm gì?

Nếu bạn thích hài thì phim 'The Inteview' sẽ để lại những phút cười vui cho đầu óc bớt căng thẳng, quên mệt nhọc
Thêm

Chính phủ Việt Nam đang ‘dâng’ nền kinh tế nước nhà cho Trung Quốc?

Năm 2014 khép lại trong bối cảnh bức tranh kinh tế nước nhà vẫn nham nhở với sự lấn át của những mảng màu u tối
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
3 công nhân Trung Quốc thiệt mạng tại Hà Giangi
X
24.01.2015
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. 3 công nhân Trung Quốc bị thiệt mạng trong tai nạn lao động tại một công trình thủy điện ở tỉnh Hà Giang do Trung Quốc làm nhà thầu. Giới chức Việt Nam nói chưa có kết luận về nguyên nhân vụ việc. Tin trong nước cho hay tai nạn tại công trình thủy điện Thuận Hòa, huyện Vị Xuyên, xảy ra chiều ngày 20/1 khiến 3 công nhân Trung Quốc tử vong và 1 người khác bị thương. Công trình này do công ty Triết Giang của Trung Quốc thầu và chủ đầu tư là công ty Cổ phần Thủy điện Thuận Hòa.
Video

Video 3 công nhân Trung Quốc thiệt mạng tại Hà Giang

3 công nhân Trung Quốc bị thiệt mạng trong tai nạn lao động tại một công trình thủy điện ở tỉnh Hà Giang do Trung Quốc làm nhà thầu. Giới chức Việt Nam nói chưa có kết luận về nguyên nhân vụ việc.
Video

Video Tàu đánh cá Trung Quốc bị đắm, 10 người mất tích

Các giới chức Nam Triều Tiên cho hay 10 thuỷ thủ bị mất tích sau khi một tàu đánh cá Trung Quốc đụng vào một tàu chở hàng không được xác định lai lịch, và bị đắm.
Video

Video Quốc hội Thái Lan buộc tội em gái của ông Thaksin

Quốc hội Thái buộc tội cựu thủ tướng Yingluck Shinawatra trong một cuộc bỏ phiếu kín hôm 23/1, 8 tháng sau khi bà bị buộc rời khỏi chức vụ lãnh đạo chính trị trong nước.
Video

Video Trung Quốc yêu cầu các nước nhỏ chớ đưa ra ‘đòi hỏi vô lý’

Trung Quốc cho biết họ lên án việc các nước lớn hiếp đáp những nước nhỏ hơn, nhưng nhấn mạnh những nước nhỏ nên chấm dứt những 'đòi hỏi vô lý.'
Video

Video Philippines cân nhắc quan hệ ‘đối tác chiến lược’ với VN

Ngoại trưởng Phiilippines Albert del Rosario hôm 22/1 cho biết nước này đang tìm kiếm mối quan hệ 'đối tác chiến lược' với Việt Nam, ngoài Mỹ và Nhật Bản, trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền lãnh hải với Trung Quốc đang gia tăng.