Thứ bảy, 28/03/2015
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Đồng xu nghìn tỷ

x
Câu chuyện về “đồng xu nghìn tỷ USD” ở Mỹ đã trở nên ồn ào kể từ ngày 2 tháng 1, 2013. Ban đầu nó chỉ là một ý tưởng nghĩ ra cho vui, nhưng kể từ hôm 3 tháng 1 thì website chính thức của Tòa Bạch ốc đăng một kiến nghị kêu gọi mọi người ủng hộ giải pháp này và gây sức ép để buộc Tổng thống Barack Obama thực hiện.  
 
Kể từ khi đó, các phương tiện thông tin đại chúng liên tục nhắc đến chuyện “đồng xu nghìn tỷ”, đương nhiên không phải dưới góc độ kêu gọi chính quyền Obama thực hiện, mà dưới góc độ tranh luận về tính thú vị của giải pháp nghe có vẻ rất hoang đường này.
 
Thủng trần nợ công
 
Nước Mỹ luôn luôn được nhắc đến như là một con nợ lớn nhất thế giới. Con số nợ công ở Mỹ đã liên tục tăng đều đặn trong những năm từ 2000 đến 2008 dưới thời của Tổng thống George W. Bush. Từ năm 2009 trở lại đây, dưới thời của Tổng thống Obama, do kinh tế Mỹ lâm vào khủng hoảng và chính phủ Mỹ phải liên tục bơm tiền để cứu nền kinh tế, nợ công của Mỹ đã tăng vọt với tốc độ cao hơn nhiều so với thời kỳ của Tổng thống Bush.

Theo Hiến pháp Mỹ, Quốc hội là cơ quan quyền lực duy nhất có quyền vay mượn tiền trên danh nghĩa quốc gia. Trước năm 1917, Quốc hội phải chuẩn thuận tất cả và từng đợt phát hành công cụ nợ để vay tiền. Luật Second Liberty Bond Act được ban hành vào năm 1917 quy định một mức “trần” nợ công theo đó các công cụ nợ sẽ được phát hành để vay tiền cho nhà nước Mỹ. Các luật về nợ công (Public Debt Acts) ban hành năm 1939 và 1941 tiếp tục làm rõ hơn cơ chế này. Theo đó, cơ quan Ngân khố Mỹ (Treasury) được phép phát hành công cụ nợ cần thiết để lấy tiền cho các hoạt động chi tiêu của nhà nước (theo kế hoạch về ngân sách được phê duyệt) và tổng số nợ phải nhỏ hơn mức trần nợ công được Quốc hội cho phép.
 
Nhiều người thường nhầm lẫn khi cho rằng nhà nước Mỹ có thể in tiền để tài trợ chi tiêu. Trên thực tế, từ trước đến nay, nhà nước Mỹ chỉ được vay mượn để chi tiêu chứ không được in tiền để tài trợ chi tiêu. Vì thế, trong nhiều trường hợp, khi mức nợ công tăng lên cao và có nguy cơ “vượt trần” thì Quốc hội Mỹ lại phải nhóm họp để bàn về việc nâng trần nợ công. Nếu không đạt được thoả thuận nâng trần nợ công, cơ quan Ngân khố Mỹ sẽ không phát hành trái phiếu để vay tiền thêm được, và nhà nước Mỹ sẽ không có tiền để tài trợ chi tiêu và các cơ quan công quyền của Mỹ sẽ phải đóng cửa.
 
Đương nhiên là nước Mỹ không thể đóng cửa các hệ thống công quyền vì thiếu tiền chi tiêu, ít ra là trong dài hạn. Vì thế, trần nợ công liên tục được nâng lên mỗi khi nhà nước thiếu tiền và trần cũ bị “thủng”. Ngay trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Obama, trần nợ công cũng đã được nâng lên nhiều lần (xem hình).
 
Đồng xu nghìn tỷ
 
Mặc dù nói chung chính phủ Mỹ không được in tiền, nhưng lại có một ngoại lệ rất đặc biệt. Theo điều luật  31 USC § 5112 “Mệnh giá, quy chuẩn, và mẫu mã của tiền xu”, thì “Bộ trưởng có quyền phát hành tiền xu platinum theo các quy chuẩn, mẫu mã, chủng loại, số lượng, mệnh giá, và cách in khắc theo cách mà Bộ trưởng, tuỳ theo ý nguyện của Bộ trưởng, có thể chỉ thị tuỳ từng thời điểm.”
 
Theo Paul Krugman, ngoại lệ về việc cơ quan Ngân khố Mỹ có thể phát hành các đồng xu với bất kỳ mệnh giá nào mà cơ quan này muốn đương nhiên không nhằm tạo cho cơ quan này một công cụ tài chính đặc biệt, mà chỉ nhằm để nó có thể in các đồng xu kỷ niệm/tưởng nhớ các sự kiện đặc biệt.
 
Theo Krugman, ít ra những gì viết trong luật, theo nghĩa đen, cũng cho phép Ngân khố Mỹ phát hành một đồng xu đặc biệt, có mệnh giá 1 nghìn tỷ USD, rồi đem nó gửi ở Quỹ Dự trữ Liên bang, và lấy 1 nghìn tỷ “tiền lẻ” ở Quỹ Dự trữ Liên bang để tài trợ cho chi tiêu của chính phủ Mỹ thay vì phải đi vay. Khi nào tình trạng ngân sách Mỹ tốt hơn, Ngân khố Mỹ có thể trả lại Quỹ Dự trữ Liên bang 1 nghìn tỷ “tiền lẻ” và thu hồi đồng xu đặc biệt này về và huỷ đi.
 
Krugman cho rằng “đồng xu này là một trò ảo thuật, tuy nhiên vì trần nợ công bản thân nó cũng là chuyện khá điên rồ. Trần nợ công cho phép Quốc hội ra lệnh cho Tổng thống phải chi tiêu nhưng lại cấm ông đi vay thêm để trang trải cho các khoản chi tiêu này. Do đó đây là một trường hợp thú vị để dùng bất cứ trò ảo thuật gì có trong tay”.
 
Có in hay không
 
Đây không phải là lần đầu tiên giải pháp “đồng xu nghìn tỷ” được nhắc tới. Từ hồi tháng 6 năm ngoái, Jack Balkin, một giáo sư luật của trường Đại học Luật Yale, đã đưa ra quan điểm này, sau đó tờ The Economist có đăng lại với lời bình phẩm rằng ý tưởng này “điên rồ tới mức nó có thể sẽ thực hiện được”.
 
Cho tới nay, mặc dù được bàn luận đến nhiều khi vấn đề nợ công ở Mỹ ngày càng nghiêm trọng, giải pháp “đồng xu nghìn tỷ” vẫn chỉ được coi là một “giải pháp điên rồ” và không ai thực sự tin rằng đây là một giải pháp nghiêm túc. Tính đến sáng ngày 5 tháng 1 (giờ Washington DC), cũng chưa có tới 3500 người ký tên ủng hộ giải pháp này trong  kiến nghị được đăng trên trang mạng của Tòa Bạch Ốc.
 
* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: LeHang từ: Germany
24.01.2013 01:43
Chủ trương của Đảng Cộng Hòa theo tôi là đúng, không vì số nợ công quá cao của Hoa Kỳ mà từ đó sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến nền kinh tế của các quốc gia khác trong khối G20 cũng như cho nền kinh tế thế giới, khi giá trị của Đô La giảm và nạn lạm phát ở Hoa Kỳ tăng thêm. Đó là lý do mà Đảng Cộng Hòa Hoa Kỳ không chấp nhận sự leo thang Limit mức nợ công 16,4 ngàn tỷ USD.

Tuy nhiên phải nói là sau 4 năm lãnh đạo thì Ông TT Obama cũng đã tự làm ra cái sự thảm hại tài chánh hiện nay ở Hoa Kỳ, thí dụ như sự cắt giãm acount của Bảo hiểm xã hội cũng làm giới trung lưu Hoa Kỳ thiệt thòi và rất nhiều đã không còn tự mua được Bảo hiểm xã hội. Sự thu nhập cho ngân quỷ quốc gia từ trong sector này từ đó cũng giãm xuống. Ông Kinh tế gia Bradfort DeLong của Đại Học Berkeley nhận định là: Tổng sản lượng quốc gia (Hoa Kỳ) cũng mất đi 1,75% qua đạo luật đó.

Đánh thuế cao vào giới có mức thu nhập 400000 USD/Year cũng không phải là một biện pháp lấy tiền vào ngân quỷ quốc gia, cũng không tạo ra công ăn việc làm khác để thu thuế. Ngược lại thì giới có mức thu nhập cao đó sẽ tìm cách chuyển tiền tiết kiệm vào các ngân hàng ở Thụy Sỉ, thay vì vào các ngân hàng của Hoa Kỳ, để cho người dân Hoa Kỳ vay mượn làm ăn rồi trả thuế ngược lại vào ngân quỷ quốc gia.

Cái chủ trương của Đảng Cộng Hòa Hoa Kỳ theo tôi là hoàn toàn đúng và Ông Obama phải chấp nhận chủ trương đó (phần lớn là từ thời Ông cựu TT Bush Junior), qua đó tôi tin chắc là chỉ trong vòng 4 năm nữa thì Hoa Kỳ sẽ giãm được 30 đến 40% mức nợ công. Lúc đó Hoa Kỳ sẽ là quốc gia hấp dẩn cho giới đầu tư Tây phương và cũng qua đó Hoa Kỳ sẽ tạo ra hàng năm được 3 triệu công ăn việc làm cho người Hoa Kỳ.

Đường lối kinh tế dân chủ của Ông TT Obama không nên quá cứng ngắc theo bài bản mà cướp đi không gian tự do trong sinh hoạt kinh tế. Ở Germany gần 4 năm nay nền kinh tế trở lại phồn thịnh, công ăn việc làm mới được tạo ra, ngân quỷ quốc gia dư ra là nhờ một đường lối kinh tế dân chủ tự do do Ông Philipp Rösler (người Đức gốc Việt) đưa ra: Ủng hộ tư nhân, ấn định rõ ràng mức thuế bội thu của người giàu, không có giới hạn cho giới trung lưu.

Có lẽ Ông TT Hoa Kỳ Obama cũng nên cần hội kiến với Ông Bộ trưởng kinh tế của CHLB Đức Philipp Rösler để tìm một con đường thích hợp giữa dân chủ và tự do trong kinh tế cho Hoa Kỳ.
Trả lời

bởi: Mồm rộng từ: HP
25.01.2013 13:47
Cần gì phải in tiền xu, in thẳng loại mệnh giá 1000 hay 2000 đô, lấy vài nghìn tỷ để chi tiêu và đầu tư công, đảm bảo 100% kinh tế tăng trưởng và tạo nhiều công ăn việc làm. Các đồng chí bên em sáng suốt nên đã làm điều này từ rất lâu rồi.

bởi: Vô danh
24.01.2013 00:16
Bên ngoài nước Mỹ nhìn rất hoành tráng nhưng trong ruột quả thật là rỗng tếch. Các bố Do Thái thật lắm chiêu thiết kế hệ thống vay mượn cực kỳ tinh vi. Từ chính phủ cho đến doanh nghiệp, người dân Hoa Kỳ, ai ai cũng thiếu nợ như chúa chổm. Ngày nào Mỹ còn mạnh kinh tế và quân sự, ngày đó Mỹ chưa bị chủ nợ đến xiết nợ. Khi ấy biết đâu chương trình giải trí Operation Repo lại có thêm khán giả chăng?

bởi: Bình sọ não từ: Hn
23.01.2013 23:26
Thật thú vị, giờ mới biết ý tưởng điên rồ bên Mỹ quốc. Xưa rồi Diễm ơi. Ở Việt Nam người ta đã thực hiện từ lâu.Thế mới biết nước Nam mình không thiếu thiên tài(tai)!
Họ "đúc" một mảnh đất, nâng giá trị lên gấp nhiều lần bằng những hội đồng định giá.."ảo", sau họ thế chấp cho ngân hàng để vay cả đống tiền.
Trong khi tìm cách bán mảnh đất kia, số tiền vay dư, họ lại ngoạm mảnh đất khác, gọi là của ăn của để...cứ thế, cứ thế. Tay không bắt giặc mới tài.
Khi BĐS xuống giá, bán không xong, vậy là nợ và...đổ nợ!
Ngân hàng tự nguyện bị rút ruột là vậy.Giờ mới hiểu, hết bầu nọ đến trùm kia vào phòng lạnh nghỉ đông!
May mà họ không làm thống đốc ngân hàng, dễ có chuyện họ đúc đồng xu tỉ tỉ kia lắm.
Trả lời

bởi: chuys từ: usa
27.01.2013 01:42
Hoan toan dong y voi ban Binh so nao Ha Noi. Khac voi Mi, NHNN viet in tien de chi tieu,tra luong cho CBCNV. Khong lam phat moi la la lung.

bởi: Vu Thong Hanh từ: USA
23.01.2013 07:37
Ro ra thoi Tong Thong BUS cua dang Cong Hoa cung da bi no cong roi du thoi ky do kinh te My chua suy thoai. Ro rang Ong Obama thua huong gia tai no nan cua Ong BUS cua Dang Cong Hoa de lai, nhung sao bay gio nguoi dung dau Ha Nghi Vien do Dang Cong Hoa kiem soat lai can tro dieu hanh cua chinh phu Obama ?
Trả lời

bởi: 2lua
24.01.2013 07:51
@Vthong Hanh,dang cong-hoa la dang cua nguoi giau'' +ich ky,trongtuong lai quoc gia hoaky se khong con dang cong-hoa nua

Blog

Bàn thêm về tư nhân hóa

Những nỗi lo sợ mới đây liên quan đến cổ phần hóa chủ yếu là do việc bán các tài sản trọng yếu trong lĩnh vực hạ tầng
Thêm

Ai là kẻ thù của Việt Nam?

Ở Việt Nam lâu nay, giới cầm quyền cũng như giới truyền thông hay nói đến những 'thế lực thù địch'
Thêm

Gió Xuân đã đổi chiều

Hà Nội đang sôi động, hàng trăm người đã tự động xuống đường để bảo vệ cây xanh của thành phố
Thêm

Làn sóng tư nhân hóa mới: những nỗi sợ

Theo Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, 'cải cách mà không có chống đối thì là kém, sự chống đối là đương nhiên và quá trình cải cách cần phải vượt qua'
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Xem ‘Nước 2030’ nghĩ về phim Việt

Trong những ngày qua, vài rạp tại San Francisco có chiếu phim do những đạo diễn gốc Việt từ Mỹ về Việt Nam quay và sản xuất
Thêm

40 năm nhìn lại: Kết thúc một quá trình, một cuộc chiến

Thảm cảnh bắt đầu từ vụ Buôn Mê Thuột thất thủ, tiếp đến là quyết định của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu bỏ ngỏ Cao nguyên, di tản chiến thuật
Thêm

Vì sao TQ cấm làm đường gần biên giới, còn VN lại mở toang cửa ngõ biên giới với TQ?

Quân đội TQ đã ngưng dự án làm đường của chính quyền một thành phố nằm gần biên giới VN vì lo ngại nó có thể được sử dụng cho một 'cuộc xâm lược của Việt Nam'
Thêm

Một cuộc tàn sát môi trường của chính quyền Hà Nội

Chính quyền Hà Nội đã tiến hành 'dự án' chặt hạ 6.700 cây xanh lâu năm trên 190 tuyến phố, để lại những đường phố huơ huếch, xém cháy dưới mặt trời
Thêm

Tổng Trọng, Tướng Quang ‘qui mã’

Sự kiện ông Trọng thăm Mỹ có thể đưa Hà Nội đến gần hơn nữa với Washington, kể từ khi quan hệ Việt - Trung trở nên căng thẳng sau vụ giàn khoan HD-981
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Việt Nam đóng vai trò chủ chốt trong cuộc chiến viện trợ Nhật-Trungi
X
28.03.2015
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Vị trí chiến lược trên tuyến đường vận chuyển dầu hỏa đã đặt Việt Nam vào vai trò then chốt trong cuộc chiến giành vị trí nổi trội về kinh tế của Nhật Bản và Trung Quốc ở châu Á. Cả Tokyo và Bắc Kinh đều đang cố sức đổ đầu tư và viện trợ vào Việt Nam cùng với việc xây dựng các cơ sở chế biến chi phí thấp ở đây. Trong những năm gần đây, Nhật Bản đã tăng viện trợ cho Việt Nam nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Trong năm 2014, nước này đã cung cấp khoảng 1,8 tỷ đô la, xây dựng một ga mới cho phi trường quốc tế ở Hà Nội và một đường cao tốc để đưa du khách vào thủ đô.
Video

Video Việt Nam đóng vai trò chủ chốt trong cuộc chiến viện trợ Nhật-Trung

Vị trí chiến lược trên tuyến đường vận chuyển dầu hỏa đã đặt Việt Nam vào vai trò then chốt trong cuộc chiến giành vị trí nổi trội về kinh tế của Nhật Bản và Trung Quốc ở châu Á.
Video

Video Đài Loan theo dõi sát hoạt động của Việt Nam ở Trường Sa

Chính quyền Đài Loan đang theo dõi sát hàng loạt các hoạt động xây cất của các nước có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.
Video

Video Phi công phụ máy bay Germanwings che giấu bệnh

Viên phi công phụ được tin là đã cố tình đâm chiếc máy bay Airbus xuống núi Alps giấu bệnh tình của anh với công ty mướn anh vào làm việc, theo lời các công tố viên Đức.
Video

Video Hội thảo xã hội dân sự Việt-Philippines về tranh chấp Biển Đông

Một cuộc hội thảo tìm cách giáo dục hiểu biết của dân chúng và nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế về tranh chấp Biển Đông do các tổ chức xã hội dân sự Việt Nam và Philippines phối hợp tổ chức diễn ra tại Philippines.
Video

Video Trung Quốc nói Philippines ‘đạo đức giả’ trong vấn đề Biển Đông

Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm nay bày tỏ ‘quan ngại sâu sắc’ và tố cáo Philippines xâm phạm chủ quyền Bắc Kinh sau khi Manila tuyên bố sẽ tái tục các hoạt động sửa chữa và tái thiết trên các hòn đảo có tranh chấp ở Biển Đông.