Thứ năm, 21/08/2014
Xem

Blog / Nguyễn Xuân Hoàng

Đôi điều về dịch thuật

x
Trịnh Thư
PHẦN 1
 
 
1.
 
Trước khi nói đến dịch thuật, bạn hãy cho phép tôi đưa ra một nhận định hết sức cơ bản và sơ đẳng như sau: Giữa bất kì hai ngôn ngữ dân tộc nào không hề hiện hữu sự đồng dạng cùng chia sẻ một hệ thống phối ngữ biến những kí hiệu ngôn từ hữu cơ thành những biểu hiệu có ý nghĩa. Nếu bạn chấp nhận đó là định đề hay nguyên lí đã được chứng minh thì tôi có thể rút ra một hệ luận dùng làm nguyên tắc chỉ đạo cơ bản cho công việc dịch thuật, đó là, nội dung một dịch phẩm ít nhiều có thể bị thêm, bớt, hoặc sai lệch với nguyên tác. Hầu hết các thể loại dịch thuật đều bị chi phối bởi nguyên tắc này, ít hơn ở sách giáo khoa, khoa học thường thức và nhiều hơn ở bình diện văn học. Nếu bạn đồng ý như thế, tôi có thể bảo dịch thuật văn học là sự tái tạo, hoặc sáng tác lại, một tác phẩm văn học để cho nó một đời sống mới.
 
Rất có khả năng nó sẽ tái hiện ở một “đời sống mới”. Bốn thành tố quyết định đời sống của tác phẩm là thời đại, nhà văn, tác phẩm và người đọc; một dịch phẩm hiển nhiên phải có riêng nó một đời sống mới bởi nếu dịch phẩm thành công thì chí ít năm mươi phần trăm những thành tố trên là mới. Đời sống mới này đôi khi còn rực rỡ, trường tồn hơn đời sống “cũ” của nguyên tác như trường hợp bản dịch Chinh Phụ Ngâm của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm; và, nhìn ở góc độ nào đó, Truyện Kiều của cụ Nguyễn Du cũng là tác phẩm dịch.
 
Trên các diễn đàn văn học đã có khá nhiều những nhận định sâu sắc và giá trị về dịch thuật văn học. Tựu trung, có hai xu hướng: hoặc trung thành với văn bản của nguyên tác; hoặc đặt trọng tâm vào yêu cầu tiếp nhận của ngôn ngữ dịch. Theo tôi, ở thời đại của chúng ta, quan niệm đúng đắn phải là sự kết hợp chặt chẽ giữa hai xu hướng. Mặc dù những tôn chỉ chung chung như tín-đạt-nhã kềm chế người dịch, không cho hắn sa đà, nhưng người dịch không còn là kẻ “tra từ điển chuyên nghiệp” nữa. Có khoảng đất trống chừa cho hắn để hắn phô diễn nét tài hoa trong sáng tạo của mình. Câu hỏi được đặt ra là khoảng đất trống đó rộng rãi thong dong lắm không và có giới hạn nào không? Nếu bạn là Bùi Giáng thì không giới hạn nào có thể ngăn trở bạn được. Bạn có thể “tương” vào cả chục câu lục bát rất ư là Bùi Giáng ngay giữa mạch truyện của nguyên tác. Sự can thiệp tới hạn của người dịch như thế hiển nhiên có thể làm nhiều vị học giả nghiêm túc cau mày khó chịu. Riêng tôi, tôi thấy thú vị bởi tôi đang thưởng thức một tác phẩm nghệ thuật chứ không phải một cuốn sách y học. Nhưng tôi không thể làm như Bùi Giáng, lẽ dễ hiểu bởi tôi không có văn tài độc đáo như ông. Nói như thế, dịch phẩm sẽ mang diện mạo của người dịch và điều đó góp phần không ít vào việc tiếp nhận của người đọc. Tôi không phủ nhận giá trị những dịch phẩm nghiêm chỉnh tuân thủ từng câu, từng chữ, từng dấu chấm dấu phết trong nguyên bản, nhưng tính Dionysian trong nghệ thuật bao giờ cũng hấp dẫn hơn, quyến rũ hơn và tôi sẵn sàng hi sinh cái chân lí tuyệt đối (đôi khi rất vô tích sự) để đổi lấy dăm ba nét linh diệu phù ảo của cái bất toàn.
 
 
2.
 
Song bạn có thể hỏi ngược lại tôi: “Đọc Mùi Hương Xuân Sắc, tôi đâu muốn đọc Bùi Giáng, tôi muốn đọc Sylvie của Gérard de Nerval cơ mà. Chỗ nào cũng thấy Bùi Giáng ‘lai rai phiêu hốt’ còn tác giả ra sao, văn phong như thế nào thì chẳng thấy đâu.”
 
Văn phong hay phong cách trong văn học là đề tài lớn, chúng ta từng nghe nhiều nhà phê bình nói đến. Tôi vốn dị ứng với lí thuyết văn học nên không dám nói gì ở đây ngoại trừ định nghĩa cơ bản của cụm từ “phong cách văn học.” Theo tôi, phong cách trong văn học giản dị là phương thức biểu đạt nghệ thuật, nó tiêu biểu cho bản sắc sáng tạo của nhà văn. Nó chính là nghệ thuật của sáng tạo. Nhìn rộng hơn, các nghệ sĩ lớn qua mọi thời đại đều có riêng cho mình cái phong cách đặc trưng này và nó có yếu tính như một dấu ấn khắc họa chân dung nhà nghệ sĩ. Claude Debussy và Maurice Ravel sinh cùng thời, đều là người Pháp, cùng sáng tác dưới luồng sáng của nhạc phái Ấn tượng, nhưng nhạc của hai ông khác nhau lắm, người nghe không thể nào lẫn lộn được. Đó là nhờ mỗi ông đều thành công trong việc tự tạo cho mình cái dấu ấn đặc trưng. Đôi lúc tôi nghĩ nghệ thuật phải chăng chỉ có thế, kẻ thành công lưu danh muôn thuở chẳng qua chỉ là kẻ có cái tài năng vượt trội biết sáng tạo nên cái khác thường, độc đáo, mà sau khi công bố người đời nhìn vào đều phải bật ngửa, ngẩn ngơ thốt lên, “Ủa, có dzậy thôi mà hồi nào đến giờ mình hổng thấy cà?”
 
Phong cách trong văn học định đoạt tiềm năng nghệ thuật của tác phẩm. Gustave Flaubert bỏ ra năm năm trời để viết cuốn Madame Bovary. Tác phẩm ra đời đánh dấu khúc quành quan trọng trong văn học Pháp tiền bán thế kỉ XIX. Ngoài sự kiện nó là cuốn tiểu thuyết “tâm lí” đầu tiên, chính phong cách nghệ thuật của nó, nội dung cũng như hình thức, đã khiến nó được công chúng nồng nhiệt đón nhận. Baudelaire bảo sau Balzac chính Flaubert là người bứt phá, đập tan cái trì trệ của văn học Pháp lúc đó.
 
Nghệ thuật nằm ở cái “thần” của tác phẩm. Nắm bắt cái “thần” đó trong nghệ thuật rồi tái tạo nó ở một tính thể khác, theo tôi, không phải là chuyện bất khả nhưng nó đòi hỏi tài năng và sức làm việc khủng khiếp lắm. Tôi đang nghĩ đến tác phẩm tiểu thuyết Lolita của văn hào Vladimir Nabokov. Trong tác phẩm tiểu thuyết này Nabokov thuật một câu chuyện vô luân bằng thứ ngôn từ phải nói là linh diệu. Cú pháp và thủ pháp sử dụng Anh ngữ của ông kể như vào hàng cao thủ thượng thừa, chí ít cũng mười hai thành công lực. Tiếng Việt của tôi cũng phải linh diệu như tiếng Anh của Nabokov để dịch tác phẩm này, nếu không, tôi sẽ giết Nabokov mất vì tôi biến tác phẩm nghệ thuật của ông thành chuyện dâm ô! Nhưng cái vi tế trong mỗi từ tiếng Anh, liệu tôi có thể tìm thấy nét tương đương trong tiếng Việt không? Căn cứ vào định đề đặt ra ở phần vào nhập của bài viết, câu trả lời là không và có lẽ tôi sẽ không công bằng với Nabokov chút nào. Văn phong của Nabokov chính là cái linh diệu của ngôn từ ông sử dụng trong ứng tác nghệ thuật. Thế nhưng nếu chỉ với bút pháp dịch thuật linh diệu thôi thì đã đủ để lột tả phong cách văn học (nghệ thuật) của Nabokov chưa? Tôi không biết bạn ạ, bởi nó thuộc về cái bất khả tư nghì mất rồi, tôi phải dùng trực giác để định đoạt thôi và chưa chắc tôi đã thành công. Chữ nghĩa nằm nơi tầng thứ nhất của tác phẩm, tầng thấp nhất, dễ tiếp cận nhất và cũng dễ chuyển dịch nhất; sang tầng thứ hai, tầng chứa đựng cảm xúc, nếu khéo léo và với nỗ lực tối đa, có thể tôi nắm bắt được; nhưng đến tầng thứ ba, tầng cao nhất, nơi cái “thần” của tác phẩm ẩn nấp, của cái bất khả tư nghì thì tôi chỉ có cách dùng trực giác mình để “tùy cơ ứng biến” mà thôi.
 
 
3.
 
Traduttore, traditore—dịch là phản. Dĩ nhiên, giữa hai nền văn hoá bao giờ cũng hiện hữu những giá trị tương phản gần như nghịch lí, nhưng càng ngày, do sự toàn cầu hoá cộng thêm sự bùng nổ của Internet, tính tương phản ấy càng thu nhỏ. Hơn nữa, từ lâu tôi đã không xem ý nghĩa của nó là chân lí. Ngược lại là đằng khác, bởi nó có tính thời thượng. Với tôi, nó chỉ có tác dụng cảnh báo người dịch phải cẩn trọng tối đa bởi muôn vàn cạm bẫy cùng hầm hố lúc nào cũng túc trực chờ đón người dịch để chôn vùi hắn nếu hắn cẩu thả, không chịu khó tìm hiểu thấu đáo văn bản nguyên tác trước khi hạ bút. Tín-đạt-nhã. Ba tôn chỉ người Trung quốc đặt ra cho công việc dịch thuật, tưởng đơn giản nhưng quả thật không dễ dàng và con đường người dịch chọn lựa cho mình đi không rộng rãi bằng phẳng chút nào.
 
Cách đây ít lâu tôi bạo gan dịch và xuất bản cuốn tiểu thuyết The Unbearable Lightness of Being của nhà văn Tiệp Khắc Milan Kundera. Thoạt nhìn vào nhan đề cuốn sách, hiển nhiên vấn đề quan trọng và gay go nhất cho người dịch là làm thế nào để dịch từ “being” cho chuẩn và hay. Tôi đã mất khá nhiều thời gian suy nghĩ tìm kiếm một từ tiếng Việt thích hợp cho nhan đề của bản dịch. Khi tác phẩm khởi đăng nhiều kì trên tạp chí Hợp Lưu, tôi chọn nhan đề “Nhẹ Kiếp Nhân Sinh” vì tôi thấy cụm từ “kiếp nhân sinh” có vẻ “ăn khách vì hợp thời trang triết học hiện sinh” lắm. Trong đám bạn bè có người thích nhan đề này. Tuy vậy tôi vẫn thấy có cái gì không ổn và tôi nhíu mày bảo anh, “Nhưng nhan đề thiếu chữ Unbearable vốn quan trọng không kém và Kundera sẽ không vui nếu ông ta biết tớ bỏ một chữ của ông ấy, làm sao bây giờ? Hay là cậu cho tớ thêm chữ Khôn Kham vào thành Khôn Kham Nhẹ Kiếp Nhân Sinh nhá. Nghe như câu lục của bài thơ lục bát ấy. Được không?” “Xì, tựa sách gì mà dài như chợ Đệu, chẳng ma nào thèm mua đọc đâu.” Anh bạn tôi trề môi lắc đầu. Thế là sách có nhan đề mới “Đời Nhẹ Khôn Kham” như bạn thấy. Từ “nhân sinh” biến thành “đời” và Kundera, nếu biết, chắc chắn sẽ không vui bởi “being” với ông không phải là “đời sống”! Ngay cả “nhân sinh” hoặc “hiện tính”, “hiện hữu”, “hữu thể”, “thể tính”, “con người”, “thể chất”, “bản chất” và cả chục từ khác tôi tìm thấy trong các từ điển Anh-Việt cũng không thể nào phù hợp một cách xác thực với ý nghĩa Kundera muốn nói đến trong từ ngữ. Ông nói như sau về ý nghĩa của từ “being” dưới nhãn quan siêu hình của ông: “… Nếu sau khi chết chúng ta vẫn tiếp tục mơ, sau cái chết vẫn còn có cái gì đó thì cái chết không thể nào giải thoát chúng ta ra khỏi nỗi kinh khiếp của cái being.” Đúng ra, ông mượn câu độc thoại của Hamlet “To be or not to be” trong bi kịch Hamlet của Shakespeare. “…Hamlet đưa ra vấn nạn về cái being chứ không phải đời sống. Sự kinh khiếp của being là: Cái chết có hai mặt. Một mặt là cái non-being, mặt kia là sự hiện hữu vật thể ghê sợ của cái thây ma.”
 
Phải chi tôi được quyền dịch là “Khôn Kham Nhẹ Cái Bi-ing”! thì đỡ khổ cho tôi biết mấy. Thôi, tôi đành phụ lòng Kundera vậy. Nếu người dịch là kẻ bắc cầu giữa hai nền văn hóa thì cây cầu của tôi là cây cầu khỉ lắc la lắc lẻo băng qua đại dương đầy sóng dữ.-Còn tiếp một kỳ
 
* Blog 'Nguyễn Xuân Hoàng và Bạn hữu' là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Peter Pho từ: USA
16.11.2012 03:49

Dịch thuật rất khó, nó yêu cầu người dịch có kiến thức sâu rộng về ngôn ngữ, có kinh nghiệm xử lý tình huống và nghệ thuật diễn tả, nhất là khi dịch những tác phẩm văn học. Dịch thuật đòi hỏi sự trung thành, còn đòi hỏi sự lưu loát của câu từ sao cho thích hợp với ngôn ngữ đang dịch, cho gần gũi với bạn đọc ở địa phương đấy, không làm mờ nhạt tính văn học và chất nghệ thuật của nguyên tác phẩm.

bởi: Hách xì xằng
02.11.2012 16:55
Ối giời ơi! bác Trịnh Y Thư có tham khảo với bác Lại Văn Sâm về tình hình dịch thuật chưa. Hmm, phải như bác Sâm nhà ta đầy chất sáng tạo, thế mới oách chứ.
Trả lời

bởi: S.Lam từ: US
04.11.2012 01:12
Tôi thấy bản dịch Lolita của Dương Tường là một bản dịch tuyệt vời,chứng tỏ tác giả là một dịch giả nghiêm túc và có trình độ.
Trả lời

bởi: S.Lam từ: US
05.11.2012 21:34
Đã có những ý kiến về một chỗ dịch trong phần đầu của cuốn sách,nhưng ông DT quyết định để nguyên không sửa : những sự chê bai ồn ào là không có căn cứ,ông ấy có lý do riêng của ông ấy ! Theo ý tôi,người ta phải đọc hết cuốn sách mới thấy rõ tài dịch của ông,những người chỉ trích ông mới thấy mình...lầm to !
Trả lời

bởi: Vô danh
05.11.2012 17:34
Hình như đâu đó, có một website đã ồn ào nghi ngờ tính chính xác của bản dịch DT khi sách vừa phát hành.

bởi: Vô danh
01.11.2012 14:46
Sáng tác hay dịch thuật, ngành nào cũng thế, hạng xuất sắc chỉ có vài người. Còn lại thì lao nhao, láo nháo chạy theo số lượng để được gọi tên trong hàng văn nghệ.

bởi: Ph. Hồi từ: Mỹ
31.10.2012 13:33
có bạn nào dịch chữ "công" trong "công dung ngôn hạnh" ra tiếng Mỹ dùm. Có lần tôi thấy trên mạng Da Màu dịch là "labor" nhưng tôi nghĩ không ổn
Trả lời

bởi: Chà Đồ Nhôm từ: US
04.11.2012 01:04
Chữ "công"cũng như nhiều chữ Hán Việt khác là một khái niệm bao hàm một hay nhiều ý rộng rãi,không thể chỉ dịch ra 1 tiếng Anh duy nhất,người đọc sẽ không thể hiểu được toàn bộ ý của chữ Hán Việt đó.Trong trường hợp chữ "công" trong "công,dung,ngôn hạnh",theo thiển ý có nghĩa là "ham thích và chăm chỉ làm việc":love to work and working industriously"

bởi: Tiểu lý phi đao
30.10.2012 20:09
Cùng sư phụ đọc bài này , đọc xong ổng hỏi thấy gì ? Tôi trả lời thấy viết bậy , tùm lum tùm la , loạn xà ngầu . Ổng cười cười cười cười cười nói : chúng sanh khổ , lại có những cái khổ của chúng sanh ??? Tôi đâu chịu thua , cãi : con "biết biết biết biết " mà sư phụ , vốn chẳng thuộc thường hay đoạn , cái này hay cái kia ...vân vân và vân vân ,,, nhưng bởi vì mạng căn con chưa dứt , con chỉ Heo biết bay, chưa đến giai đoạn vĩnh viễn thanh tịnh , nên mới bị sư phụ mắng .........ổng cười cười cười cười hehehehehehehe

bởi: ba tam buon dua từ: dallas
30.10.2012 15:12
Moi quoc gia deu co mot nen van hoa rieng biet va dac thu.Nen,lay mot ban dich cua nen van hoa khac de hoa dong voi nen van hoa ban xu day la cai kho cua nhung nha dich thuat.Nguoi doc cam thay loi van gan gui voi van hoa cua minh la mot ban dich thanh cong con nguoi doc doc mot ban dich ma thay nhieu tu xa la kho hieu thi theo toi nghi ban dich tuy sat nghia nhung chua chac lam cho nguoi doc thay hung khoi.Con co nhieu ban dich chi lay y nghia chinh roi phong tac voi loi van ban xu cung lam cho nguoi doc thay thich.Tam ket luan van de dich thuat con lam cai dien dau cho nhung nha dich thuat nhu :Ong Nguyen Xuan Hoang

bởi: Tùng Nguyễn từ: US
30.10.2012 13:29
Thì xưa người ta đã có câu "dịch là diệt" rồi mà ! Tuy nhiên,theo thiển ý thì ta ráng dịch sao cho sát với nguyên bản,phản ánh càng nhiều càng tốt văn phong của tác giả thì mới có thể chuyên chở cái "hồn" của tác phẩm được,dịch giả phải là một người am hiểu sâu sắc về ngôn ngữ và văn hóa của đất nước tác giả,trong lúc dịch nên dùng nhiều chú thích để độc giả hiểu các địa danh, điển cố,các cách chơi chữ của tác giả v.v... và đôi khi lý giải tại sao mình dịch như vậy...Như thế,gọi là dịch giả xuất sắc ở nước ta từ trước tới nay không nhiều (Nguyễn Hiến Lê,Phùng Khanh,Trần thiện Đạo,...ở miền nam,Cao xuân Hạo,Dương Tường...ở miền bắc)

bởi: Vô danh
30.10.2012 03:19
Tôi rất tiếc là không đồng ý với giả định ban đầu của tác giả. Tôi cho rằng khoảng 80% các ngôn ngữ là tương đương nhau, chỉ khoảng 20% là mang tính đặc thù. Ví như người Việt và người Mỹ giống nhau 80%, sự khác biệt 20% bao gồm màu da, màu tóc, màu mắt, hình dáng, ...
Trả lời

bởi: tui từ: Saigon
07.11.2012 10:46
Hồi xưa tui ham đọc tiểu thuyết lắm, nhưng từ khi lỡ dại đâm đầu vô đọc triết, nhứt là mấy đại dịch phẩm của Bùi đại sư ở Sègoòng, tui đọc tiểu thuyết hết vô luôn! Giống như quen nhậu cognac X.O, ba cái rượu chát với bia bọt linh tinh hết épphê, dù là kundera, mạc ngôn hay murakami chi chi đó! Một chương của ông thần Hegel hay Heidegger là đủ hết ta bà nhân sinh trong nớ rùi! Khổ thân tui, ai cứu tui với!

Blog

Khủng hoảng nợ công ở Việt Nam đang đến dần?

Đặc điểm nổi bật nhất về kinh tế vĩ mô của giai đoạn này là việc nền kinh tế đang ở trong trạng thái ổn định
Thêm

Đế quốc Trung Quốc

Để chống lại âm mưu bành trướng trên Biển Đông của Trung Quốc, chỉ cần chút tỉnh táo
Thêm

Thời gian không đợi

Bộ Chính trị đang bị dồn vào thế phải lật hết tẩy ra. Nghĩa là phải dứt khoát lựa chọn
Thêm

Phải làm gì nữa?

Chế độ toàn trị độc đảng rất sợ các tổ chức độc lập và đối lập. Độc lập với đảng CS; đối lập với đảng CS
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Quan hệ đối tác toàn diện Mỹ-Việt đang ở đâu?

Theo tôi nghĩ, thật khó lượng định quan hệ đối tác toàn diện giữa Hoa Kỳ và Việt Nam hiện nay đang ở đâu
Thêm

Thông điệp McCain: 5 Sẵn sàng, 3 Nên và 1 Hy vọng

Trong chuyến thăm Việt Nam vừa qua, các Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đã tái khẳng định cam kết của Mỹ
Thêm

Ðảng viên CS Nguyễn Ðăng Trừng bị khai trừ, một bài học cho những đảng viên CS phản tỉnh nửa vời

Luật sư Nguyễn Đăng Trừng sinh năm 1942 tại Quảng Ngãi, học luật tại Đại học Luật khoa Sài Gòn
Thêm

Thực trạng Việt Nam: Vấn đề và Giải pháp

Thực trạng Việt Nam là chủ đề của vô số bài viết của các tác giả trong và ngoài nước
Thêm

Từ thư của Huỳnh Tấn Mẫm đến thư ngỏ của 61 Ðảng viên CS, chỉ là sự phản tỉnh nửa vời

Công luận trong và ngoài nước đang quan tâm bàn tán về một Thư ngỏ của 61 đảng viên CS từng giữ các chức vụ cao cấp trong bộ máy của Ðảng và Nhà nước Việt Nam
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Tổng thống Ukraine, Nga cùng dự hội nghị thượng đỉnh tuần saui
X
20.08.2014
Tin tức: http://www.voatiengviet.com, http://www.facebook.com/VOATiengViet Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko sẽ tham dự một cuộc họp vào tuần sau với người đồng cấp Nga Vladimir Putin để giải quyết cuộc khủng hoảng ở miền đông Ukraine. Hai nhà lãnh đạo sẽ xuất hiện trong cùng một phòng họp lần đầu tiên kể từ cuộc gặp ngắn ngủi tại Pháp vào tháng 6, và mở ra khả năng đàm phán trực tiếp lần đầu tiên kể từ khi phiến quân thân Nga phát động cuộc nổi dậy ở phía đông vào tháng Tư. Xem thêm: http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo Nếu không vào được VOA dù đã đổi DNS, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa vào VOA hay các trang bị chặn khác như Facebook!
Video

Video Tổng thống Ukraine, Nga cùng dự hội nghị thượng đỉnh tuần sau

Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko sẽ tham dự một cuộc họp vào tuần sau với người đồng cấp Nga Vladimir Putin để giải quyết cuộc khủng hoảng ở miền đông Ukraine
Video

Video Việt Nam phát hiện 2 người nghi nhiễm Ebola

Việt Nam đang tiến hành xét nghiệm 2 người đến từ Châu Phi nghi nhiễm virus Ebola đáp máy bay xuống phi trường Tân Sơn Nhất chiều tối 19/8
Video

Video Bạo động ở Ferguson khiến cộng đồng người Việt lân cận lo ngại

Tình trạng bạo động kéo dài ở thành phố Ferguson, bang Missouri, Hoa Kỳ khiến cộng đồng người Việt sinh sống ở những khu vực kế cận lo ngại và đề cao cảnh giác
Video

Video Sạt lở đất làm ít nhất 27 người thiệt mạng ở Nhật

Nhà chức trách Nhật Bản cho biết ít nhất 27 người thiệt mạng và 10 người mất tích sau khi một vụ lở đất chôn vùi hàng chục ngôi nhà ở ngoại ô thành phố Hiroshima
Video

Video Trung Quốc tiếp tục tìm 25 thợ mỏ, cứu được 2 người

Nhân viên cứu hộ tiếp tục tìm kiếm 25 công nhân bị kẹt trong một mỏ than ở miền đông Trung Quốc sau một vụ nổ khí đốt