Thứ sáu, 25/07/2014
Xem

Blog / Nguyễn Xuân Hoàng

Đọc Trường Sa Hành của Tô Thùy Yên

Ðảo Phan Vinh, Trường Sa.Ðảo Phan Vinh, Trường Sa.
x
Ðảo Phan Vinh, Trường Sa.
Ðảo Phan Vinh, Trường Sa.
Mấy năm gần đây khi tình hình Biển Đông trở nên căng thẳng, nhiều người trong nước đã tìm đọc bài thơ Trường Sa Hành của nhà thơ Tô Thùy Yên. Nhiều bạn đọc tỏ ý tiếc, Trường Sa Hành là một bài thơ hay nhưng thiếu tính chiến đấu.
 
Người trong nước ít nhiều chịu ảnh hưởng của nền văn học Chủ nghĩa Xã hội, thường quen với quan điểm văn nghệ phục vụ cho chính trị, văn nghệ là vũ khí... nên lấy làm ngạc nhiên về tác phẩm lẫn tác giả.
 
Nói về bài Trường Sa Hành của Tô Thùy Yên, ngoài giá trị văn chương, bài thơ còn có một giá trị lịch sử đặc biệt. Bài thơ được sáng tác trong một chuyến du hành thăm đảo trong bối cảnh Hoàng Sa vừa bị Trung Cộng đánh chiếm (3/1974). TTY là một nhà thơ đầu tiên đặt chân đến Trường Sa, viết một bài thơ đầu tiên cho Trường Sa. Bài thơ có một ý nghĩa chính trị về chủ quyền lãnh thổ mà người Việt nào tha thiết với vận mệnh đất nước không thể không biết tới.
 
Nội dung bài Trường Sa Hành diễn tả tâm trạng những người lính trấn thủ trên đảo. Ở thời điểm đó, Trung Cộng có thể tiến chiếm Trường Sa bất cứ lúc nào. Có thể họ sẽ là những người nối gót Ngụy Văn Thà mới vừa tử thủ ở Hoàng Sa, hay theo dấu những người lính vô danh trong lịch sử.
 
Trước khi nói đến những người lính thời nay, xin nhắc sơ hình ảnh người lính thời xưa còn sót lại.
Lịch sử Việt Nam là lịch sử của chiến tranh. Thế mà trong lịch sử, qua bao nhiêu chiến thắng lẫy lừng chống ngoại xâm, hình ảnh người lính oanh liệt ngày xưa biến đi đâu mất. Trong văn học sử chỉ ghi lại hình ảnh người lính tầm thường, nghèo nàn đến tội nghiệp.
 
“Ngang lưng thì thắt đai vàng
Đầu đội nón dấu vai mang súng dài
Một tay thì cắp hỏa mai
Một tay cắp giáo quan sai xuống thuyền
Thùng thùng trống đánh ngũ liên
Bước chân xuống thuyền nước mắt như mưa.”
 
Nước mắt như mưa thì làm sao đánh giặc?
 
Mà không cứ gì đi ra trận mới khóc. Người lính đóng quân ở nơi cheo leo cũng than thở đến xót ruột.
 
“Ba năm trấn thủ lưu đồn
  Ngày thời canh điếm, tối dồn việc quan
 Chém tre đẵn gỗ trên ngàn
 Hữu thân hữu khổ phàn nàn cùng ai
 Miệng ăn măng trúc măng mai
 Những dang cùng nức biết ai bạn cùng
 Nước giếng trong con cá nó vẫy vùng”
 
Tại sao tác giả lại lấy hình ảnh “con cá nó vẫy vùng” trong giếng nước trong để kết thúc bài? Hình ảnh con cá này đã ám ảnh tôi suốt từ thời đi học. “Con cá nó vẫy vùng” mà không phải là “con cá vẫy vùng”.
 
Câu thơ là một câu than. Nước giếng trong veo, không có mồi làm sao con cá sống? Ở chốn thâm sơn, cơm gạo đâu ra để người lính sống?
 
Cái cảnh người lính phải xoay sở để tự nuôi thân chính là cái cảnh “con cá vẫy vùng” trong giếng nước.
Nhưng “Con cá vẫy vùng” chỉ là hình ảnh. Thêm vào chữ “nó” thành “con cá nó vẫy vùng” Hình ảnh “con cá” trong thơ bỗng nhiên sống động hẳn. Cái khéo ở cách dùng chữ. Cái hay của bài thơ cũng ở câu này.
 
Trấn thủ đất liền đã khổ như vậy, ở đảo còn khắc nghiệt hơn.
 
Trường Sa xa mút mù khơi. “Bốn trăm hải lý nhớ không tới”. Cái đảo mơ hồ như một mảng đất liền bị trôi dạt ngoài khơi.
 
“Trường Sa! Trường Sa! Đảo chuếnh choáng!
Thăm thẳm sầu vây trắng bốn bề.
Lính thú mươi người lạ sóng nước,
Đêm nằm còn tưởng đảo trôi đi.
 
Đảo còn say sóng thì huống chi người!
 
Làm sao giữ đảo khi đầu óc mơ hồ, chân đi chưa vững? Những người lính trên đất liền bị điều ra đảo ví như con cá đột nhiên bị quẳng lên bờ. Ở đây, người lính nhận ra họ phải bảo vệ một mảnh đất mà con người không sống được. Ngàn năm ở đây chỉ có sóng thiên cổ, gió miên man, gió khốc liệt, đảo không nước, mưa họa hoằn, nắng lóa như kim giũa, cây bật gốc,... Cái đảo từ thuở khai thiên lập địa hầu như chưa có dấu chân người.
 
“Đảo hoang, vắng cả hồn ma quỷ
 Thảo mộc thời nguyên thủy lạ tên
 Mỗi ngày mỗi đắp xanh rờn lạnh
 Lên xác thân người mãi đứng yên.”
...
“Mùa gió xoay chiều, gió khốc liệt,
  Bãi Đông lở mất, bãi Tây bồi
  Đám cây bật gốc chờ tan xác,
  Có hối ra đời chẳng chọn nơi?”
...
 “Mặt trời chiều rã rưng rưng biển.
   Vầng khói chim đen thảng thốt quần
   Kinh động đất trời như cháy đảo
  Ta nghe chừng phỏng khắp châu thân.
 
  Ta ngồi bên đống lửa man rợ,
  Hong tóc râu, chờ chín miếng mồi,
 Nghe cây dừa ngất, gió trùng điệp
 Suốt kiếp đau dài nỗi tả tơi...”
 
Con người đột nhiên bị quẳng vào cuộc sống của người tiền sử. Môi trường khắc nghiệt, làm sao bám được cuộc sống để tồn tại? Làm sao chống chọi với trời đất, với thiên nhiên?
 
“Đám cây bật gốc chờ tan xác,
 Có hối ra đời chẳng chọn nơi.”
 
Ai đã bày ra chiến tranh? Ai tạo ra thời thế để đày con người ra đến chốn này?
 
Thương thân, trách phận rồi tự giận lấy mình, tự đày đọa, tự trừng phạt.
 
“Bốn trăm hải lý nhớ không tới.
 Ta khóc cười như tự bạo hành,
 Dập giận, vác khòm lưng nhẫn nhục,
 Đường thân thế lỡ, cố đi nhanh.”
 
Chống chọi với trời đất đã khó, chống chọi với chính mình càng khó hơn.
 
“Mùa Đông Bắc, gió miên man thổi,
  Khiến cả lòng ta cũng rách tưa.”
...
“Trong làn nước vịnh xanh lơ mộng,
 Những cụm rong óng ả bập bềnh
 Như những tầng buồn lay động mãi
 Dưới hồn ta tịch mịch long lanh.”
 
Giữa cảnh trời nước mênh mông, sự hoảng hốt tột cùng khi bị cắt đứt liên lạc với đồng đội, với cả thế giới loài người.
 
 “Đất liền, ta gọi, nghe ta không?
 Đập hoảng Vô Biên, tín hiệu trùng.
 Mở, mở giùm ta khoảng cách đặc.
 Con chim động giấc gào cô đơn.”
 
Trường Sa như đã trở thành một thế giới khác, con người bị nhốt trong cái thinh lặng tuyệt nhiên ngoài trái đất. Thao thức trước chiến tranh, chiêm nghiệm về lẽ sống còn của đời người, sự hữu hạn, nỗi cô đơn của nhân loại.
 
“Ta hỏi han, hề, Hiu Quạnh lớn.
 Mà Hiu Quạnh lớn vẫn làm ngơ”
 
Đứng trước vũ trụ bao la, con người dễ nhận ra thân phận mỏng manh nhỏ nhoi của kiếp người. Vậy mà vẫn phải đem cái “hữu hạn nhỏ nhoi” để giữ lấy cái bất biến trong trời đất.
 
“Sóng thiên cổ khóc biển tang chế.
Hữu hạn nào không tủi nhỏ nhoi?
Tiếc ta chẳng được bao nhiêu lệ.
Nên tưởng trùng dương khóc trắng trời.”
 
Người lính Trường Sa cũng khóc như người lính thú? Cũng than thở xót xa như anh lính trấn thủ lưu đồn ngày xưa? Và rồi cũng chấp nhận số phận để vượt qua số phận. 

Bài thơ diễn ta tâm trạng những người lính trấn đảo nhưng cuối cùng trở về nỗi thao thức thân phận của con người. Có lẽ con người là sinh vật duy nhất biết nhận thức được kiếp sống của chính mình.
 
Cho tới nay, Trường Sa Hành là bài thơ về biển đảo hay nhất của Việt Nam. Nó ví như một viên minh châu đang chiếu lóng lánh giữa lòng dân tộc. Không cớ gì người Việt đọc Trường Sa Hành mà lại không giữ được Trường Sa.
 
Khai bút đầu năm
Mồng Một Tháng Giêng.
Feb.10/2013
ntta
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Nam Uyen từ: Australia
19.02.2013 06:11
Biết đến khi nào mới có được một người Việt Nam can đảm dám viết sách kể chuyện " Người Việt Xấu Xí "?
Làm người cộng sản vô sản chuyên chính mà cướp nhà đất dân lành để tự biến mình thành đại tư bản đỏ.
Làm tướng mà không am tường Công Pháp Quốc Tế tự mình viết giấy cắt đất dâng đảo và thềm biển cho tàu cộng. Dân làm kién nghị thì bị đánh đập bắt cầm tù
Làm quan mà gạt phụ nữ, trẻ con đem bán vào động mãi dâm. Gạt thanh niên cần tìm việc làm bán cho ngoại quốc làm nhân công để lấy tiền đầu tiền đuôi. Đem thành phần vô lại đưa ra nước ngoài trồng cần sa để gây tiếng xấu cho dân tộc Việt.
Làm dân mà gạt cả gia đình, bè bạn, dân tộc để giết hại, sang đoạt, cướp bóc của cải lẫn nhau.
Làm người mà thiếu nhân trí dũng, không màng chi đến Tổ Quốc, Danh Dự, Trách Nhiệm. Đã thấy nước mất tới nơi, chứng cớ bán nước rành rành ra đấy mà còn cãi chầy cãi cối trốn tránh trách nhiệm. Đó có phải là Người Việt Xấu Xí không?

bởi: dpa từ: canada
18.02.2013 06:17
Những cái chết của những người lính vô danh luôn luôn để lại cho tôi một nỗi buồn phản phất. Cuộc sống này luôn còn nhiều thứ cảm xúc mang mang , sâu lắng. Có khi nó thiệt vô nghĩa nữa, thiếu công bình nữa. Sao người ta lại chịu chết lẳng lặng như thế. Hậu thế này, đâu phải ai cũng biết họ, biệt ơn họ hết đâu!

bởi: Lê Trần từ: usa
17.02.2013 19:11
Bây giờ có dầu khí,nước này,nươc nọ tranh giành ,chứ từ 1945 về trước,duy chỉ người VN lui tới mấy hòn đaỏ này mà thôi .

bởi: vodah
16.02.2013 12:28
Nhung nguoi lính cô đơn nhất trong vũ trụ ,như những con cá nằm trên thớt khi chiến tranh xảy ra ,chiến đấu đơn độc ,nhà nước sẽ im thin thít.

bởi: AN từ: USA
16.02.2013 09:44
Thanks ntta bai gioi thieu TRUONG SA HANH By To Thuy Yen.
Cung voi nhung dan giai va trich dan tu nhung van tho xua. Doi chieu lam noi bat nhung cho khac va nhung cho giong nhaucua cung mot hoan canh: Chien Tranh nhung lai mang mot tam tinh, mot cam tinh rieng. Tat ca deu rat NGUOI, rat THAT chi khac la o cho Tac gia XUA va NAY ( TTY ) da dien dat cai Tinh Cam va Cam Nhan ay trong nhung y nghia rieng.

bởi: Tú gàn từ: Sài gòn
16.02.2013 02:11
Không biết nghe theo ai?
* Ông Diệm chống Pháp, chống Mỹ, Chống Cống sản, Nhưng giữ được Hoàng Sa, Trường Sa?
* "Ngụy quyền" Sài gòn ông Thiệu chống Tàu, chống cả Cộng sản, nhưng giữ Hoàng Sa, Trường Sa? .
* Cộng sản Bắc Việt: Không chống ai cả? Chỉ chống đối Công dân, đồng bào. Không giữ được Hoàng sa, Trường Sa.
Trả lời

bởi: Anto từ: Hanoi
18.02.2013 09:18
Tú gàn từ: Sài gòn
16.02.2013 02:11
Trả lời
Không biết nghe theo ai?
* Ông Diệm chống Pháp, chống Mỹ, Chống Cống sản, Nhưng giữ được Hoàng Sa, Trường Sa?
* "Ngụy quyền" Sài gòn ông Thiệu chống Tàu, chống cả Cộng sản, nhưng giữ Hoàng Sa, Trường Sa? .
* Cộng sản Bắc Việt: Không chống ai cả? Chỉ chống đối Công dân, đồng bào. Không giữ được Hoàng sa, Trường Sa.



Ông Tú Gàn saigon ơi! Vâng! Ông Diệm, ông Thiệu của các ông giỏi? Hãy hỏi quan thày Mỹ của các ông coi? Xem thế giới họ tôn vinh mấy ổng ở đâu ta?

"Cà cuống chết, đít còn cay!"
Trả lời

bởi: Bùi Lan từ: Saigon
16.02.2013 22:49
"Ngụy quyền" (Saigon ông Thiệu) làm gia nô cho Mỹ...mất Hoàng Sa !

bởi: Tran Tuy Hoa từ: USA
15.02.2013 17:17
Tôi cũng có mặt tại quần đảo Trường Sa một vài tháng sau khi TQ chiếm đoạt Hoàng Sa, cho nên tôi cũng nhìn thấy cùng khung cảnh và cùng trải nghiệm tâm tình cuả những người lính đảo như Tô Thùy Yên, tuy nhiên tôi nhận thấy bài thơ này quá nhuộm màu bi quan. Bài thơ phản ảnh triết lý yếm thế cuả tác giả khi đứng trước sự hiu quạnh, tịch mịch cuả những hải đảo nhỏ nhoi khi đối diện với sự bao la cuả đất trời "thăm thẳm sầu vây trắng bốn bề". Thế nhưng tác giả cuả bài thơ đã hoàn toàn lạc hướng và lạc đề, và đã quên mất tính cách thời sự và lý do mình được đưa đi thăm đảo : ÐÂY LÀ VÙNG ÐẤT THIÊNG LIÊNG CUẢ TỔ QUỐC, DẦU XA XÔI HIU QUẠNH, NHƯNG LÀ VÙNG HẢI ÐẢO ÐIẠ ÐẦU. Ðây là vùng đất mà mỗi con dân Nước Việt, nếu hân hạnh được đặt chân đến phải hảnh diện & trân trọng vì mình là những người Việt hiếm hoi được có cái may mắn và cơ duyên đặc biệt này. Ðáng lý Tô Thùy Yên phải làm 1 bài thơ ca ngợi những hòn ngọc nhỏ nhoi, hiu quạnh nhưng rất quí báu nàỵ Ðáng lý ra ông phải viết những câu thơ khuyết khích & ca tụng những người lính đảo.
Trả lời

bởi: HN từ: HN
18.02.2013 11:10
Ong Tran Tuy Hoa phan tich rat dung, bai tho qua eo ot khong co khi the oai hung tran giu dao bien cuong!!!
Trả lời

bởi: Tran Tuy Hoà từ: USA
19.02.2013 01:41
Khi đặt chân lên đảo Song Tử Tây năm 1974, tôi đọc thấy 2 câu thơ cuả 1 người lính đảo viết nguệch trên tấm lều tạm giăng trên cát : "Ðến Song Tử Tây thấy có thích ? mình sống nơi đây buồn thấy bà !" . 2 câu thơ thật giản dị và chân thành, mô tả nỗi buồn thật đơn sơ cuả người lính đảo đang làm nhiệm vụ ở 1 nơi xa xôi, hẻo lánh. Nhưng dẫu cùng nói về nỗi buồn, 2 câu thơ này không quá bi lụy và sướt mướt như toàn không khí cuả Trường Sa Hành vì trong nỗi buồn cuả mình, người lính đảo vẫn còn cái vẽ ngang tàng và tỉnh táo quên mình để hỏi thăm tâm trạng cuả khách tham quan. Dẫu nói về nỗi buồn, nhưng 2 câu thơ cuả người lính đảo có xen vào chút tếu và lạc quan. Còn nỗi buồn trong thơ cuả TTY, nghe như vang lên từ tận cùng cuả quạnh hiu và tuyệt vọng. Những người lính đảo năm xưa, cũng như những người lính đảo bây giờ, có lẽ rất thất vọng khi đọc được những câu thơ sầu thảm bi đát cuả TTY.

bởi: Tuong từ: Australia
15.02.2013 01:43
Đọc bài thơ rồi mới thấy, mấy ông nhà thơ nhà văn quân đội VNCH sướng thật ! Được sống trong chế độ tự do, được nuôi dưỡng trong môi trường nhân bản...nên họ thở ra văn chương chữ nghĩa cũng đầy hiện thực, và tự do nói sự thật mà không sợ bị bắt bớ giam cầm gì cả ! Đứng trước đất trời bao la trùng điệp sóng và nước, thấy mà ngao ngán, dù mới đặt chân đến đảo, ông TTY không cần mầu mè hoa lá cành để che đậy cảm nghĩ của mình, ông nhà thơ, sĩ quan quân đội Cục Tâm LÝ Chiến (?) bèn cảm khái viết thành bài hành nổi tiếng nầy. Đây là cảm giác thật của riêng ông trước cảnh trời , cùng cảnh đời của những người lính giữ biển. Cứ thử nghĩ, nếu ông TTY sống bên kia bức màn tre vào thời ấy, có thể ông cũng có cùng cảm giác như thế, nhưng chắc gì ông dám cảm khái để làm nên bài Trường Sa Hành nầy? Rõ khỉ cái ông TTY , làm nghề tuyên truyền mà lại... phản tuyên truyền, nếu nói theo chữ nghĩa CS !

Blog

Cuộc đấu tranh theo hai hướng

Giàn khoan HD-981 được kéo ra khỏi vùng biển Việt Nam vừa đúng khi bão Rammasun kéo đến
Thêm

'Mâm cỗ' có cao hơn 'tiếng chào'?

Ông bà ta có câu 'tiếng chào cao hơn mâm cỗ', ý nói lời ăn tiếng nói đáng trọng hơn là của cải vật chất
Thêm

Đào mỏ ngân sách

Muốn đào mỏ ngân sách thì mỏ ngân sách cũng phải đủ lớn để đào
Thêm

Về văn học miền Nam 1954-1975 (1)

Trong lịch sử văn học VN hiện đại, có lẽ không có giai đoạn nào chịu nhiều bất hạnh như từ 1954 đến 1975 ở miền Nam
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Việt Nam nên sớm khởi kiện Trung Quốc ra trước Tòa án Quốc tế

Việt Nam có đầy đủ hồ sơ, tài liệu lịch sử về chủ quyền, việc khởi kiện TQ ra trước Tòa án Quốc tế sẽ giúp cho VN chiếm được nhiều lợi thế
Thêm

Thư ngỏ gửi Quốc hội Hoa Kỳ và Chính phủ Việt Nam

Tôi là một nhà báo, nhà văn, viết kịch và nhà nghiên cứu độc lập chuyên nghiệp từ những năm 1990
Thêm

Huỳnh Tấn Mẫm, đảng viên cộng sản phản tỉnh muộn màng

Tôi thành tâm mong Huỳnh Tấn Mẫm sẽ có thêm nghị lực, quyết tâm để có được những hành động tiếp theo trong những ngày tới
Thêm

Formosa Hà Tĩnh đã trở thành đặc khu của Trung Quốc?

Trong khi dư luận trong và ngoài nước xôn xao và phản ứng mạnh mẽ trước sự kiện Cty Formosa Hà Tĩnh gửi công văn cho Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải
Thêm

Tầm quan trọng của kiều hối

Kiều hối là ngoại tệ chuyển về Việt Nam do những người sinh sống ở nước ngoài như những người tị nạn CS hay làm việc ở nước ngoài
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị đang đi thăm Hoa Kỳi
X
25.07.2014
Tin tức: http://www.voatiengviet.com, http://www.facebook.com/VOATiengViet Việt Nam và Singapore nên củng cố quan hệ hợp tác quốc phòng để đi đôi với quan hệ đối tác chiến lược. Đây là một đề nghị được đưa ra trong cuộc đối thoại quốc phòng song phương Việt Nam - Singapore tại Hà Nội hôm 22 tháng Bảy. Xem thêm: http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo Nếu không vào được VOA dù đã đổi DNS, xin các bạn hãy vào vn3000.com để vượt tường lửa vào VOA hay các trang bị chặn khác như Facebook!
Video

Video Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị đang đi thăm Hoa Kỳ

Việt Nam và Singapore nên củng cố quan hệ hợp tác quốc phòng để đi đôi với quan hệ đối tác chiến lược. Đây là một đề nghị được đưa ra trong cuộc đối thoại quốc phòng song phương Việt Nam - Singapore tại Hà Nội hôm 22 tháng Bảy
Video

Video Giao tranh tiếp diễn ở Dải Gaza

Quân đội Israel tiếp tục không kích và nã pháo vào Dải Gaza trong khi Hamas tiếp tục pháo kích Israel, giữa lúc đang có nỗ lực nhằm đạt một thỏa thuận ngừng bắn để chấm dứt giao tranh
Video

Video Việt Nam-Singapore thắt chặt quan hệ quốc phòng

'Việt Nam và Singapore nên củng cố quan hệ hợp tác quốc phòng để đi đôi với quan hệ đối tác chiến lược.' Ý kiến đó đã được đưa ra trong cuộc đối thoại quốc phòng song phương tại Hà Nội hôm 22/7
Video

Video Gần 50 người thiệt mạng trong vụ rơi máy bay ở Đài Loan

Ít nhất 48 người, trong đó có 2 sinh viên y khoa người Pháp, thiệt mạng trong một tai nạn máy bay giữa thời tiết mưa bão, trên một hòn đảo ngoài khơi bờ biển phía tây của Đài Loan
Video

Video VN giải thích vũ khí gửi sang Ukraine qua ngã Phần Lan là để bảo trì

Một số lượng vũ khí lớn từ Việt Nam gửi sang Ukraine đã bị các nhân viên thuế quan Phần Lan giữ lại tại phi trường Helsinki-Vantaa hồi tuần trước