Thứ bảy, 20/12/2014
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Độc quyền vàng miếng và tham vọng chống vàng hóa (phần 2)

x
Xóa vàng hóa bằng cách độc quyền vàng miếng

Trường hợp độc quyền vàng miếng thì phức tạp hơn đôi chút. Thị trường vàng miếng được kiểm soát bởi 3 đối tượng là người mua, đại lý, và nhà sản xuất. Sản phẩm của thị trường này cũng có thể chia làm hai loại là vàng miếng và vàng nguyên liệu. Trong một thị trường bình thường, có thể có nhiều nhà sản xuất được cấp phép. Giá vàng miếng và vàng nguyên liệu trênh lệch với nhau một mức nhất định vì sản xuất vàng miếng đòi hỏi chi phí đáng kể liên quan đến quy trình cấp chứng chỉ, sản xuất, kiểm soát chất lượng, chống hàng giả… Giá vàng miếng của các nhà sản xuất vàng cũng có thể khác nhau chút đỉnh mặc dù đều được cấp phép vì một số nhãn hiệu vàng miếng phổ biến hơn, vì thế dễ mua bán hơn, các nhãn hiệu vàng miếng khác.

Trong trường hợp ở Việt Nam, nhà nước bắt đầu thực hiện độc quyền vàng miếng từ ngày 25 tháng 5. Kể từ đó, tất cả các đơn vị sản xuất vàng miếng phải ngừng hoạt động. Chỉ có NHNN được quyền sản xuất vàng miếng và lấy thương hiệu SJC. Công ty SJC sau đó được NHNN chỉ định làm đơn vị gia công vàng miếng cho NHNN với mức phí gia công hiện nay là 50 nghìn Đồng/lượng.

Vì sự thay đổi này, thị trường vàng miếng ở Việt Nam được đặc trưng bởi một nhà sản xuất độc quyền là NHNN. Các thương hiệu vàng khác đã sản xuất từ trước vẫn được cho phép lưu hành. Nhưng theo như sự nhìn nhận của Thống đốc, thì mặc dù thời gian qua NHNN “đã tích cực phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng nhưng xem lại thì thấy còn có nhiều cách hiểu khác nhau, do vậy, trong dư luận còn lo lắng về vấn đề này”. Trên thực tế, người dân giữ vàng miếng thương hiệu khác vẫn, và đang tiếp tục phải bán với mức giá thấp hơn đáng kể so với thương hiệu vàng SJC. Mức khác biệt này, tùy thương hiệu, từ vài trăm tới trên một triệu Đồng một lượng, tức là giống như bán vàng nguyên liệu.

Gạt ra ngoài vấn yếu kém trong tuyên truyền về chính sách, cứ giả sử như thị trường vàng miếng ở Việt Nam đã sạch bóng các thương hiệu khác mà chỉ còn một thương hiệu duy nhất là SJC, thì liệu việc độc quyền này có giúp chống vàng hóa hay không?

Câu trả lời là có, nhưng với chi phí rất đắt cho xã hội.

Khi NHNN đã trở thành nhà cung cấp độc quyền vàng miếng, NHNN có thể chủ động lượng vàng miếng cung cấp ra thị trường tại mỗi thời điểm nhất định. Trên cơ sở đó, NHNN có thể chống đầu cơ vàng miếng một cách khá hiệu quả. Bằng cách bóp nghẹt nguồn cung, NHNN cũng có thể làm cho việc biến vàng thành công cụ dự trữ giá trị của công chúng trở nên khó khăn. Cả hai việc này đều giúp NHNN chống vàng hóa.

Thế nhưng việc này ngay lập tức sẽ dẫn tới các hành vi phản ứng từ thị trường. Đầu tiên và dễ thấy nhất là việc sản xuất vàng nhái thương hiệu SJC. Vì việc bóp nghẹt nguồn cung, nếu làm, sẽ dẫn tới giá vàng SJC của NHNN tăng giá. Khi trênh lệch giữa giá vàng nguyên liệu và giá vàng SJC càng cao, thì động cơ làm nhái thương hiệu này càng mạnh. Điều này dẫn tới chi phí cho xã hội để phục vụ việc giám sát thị trường.
Thứ hai, tất cả những người giữ vàng nguyên liệu hiện nay đều bị thiệt. Nhiều thương hiệu vàng nhỏ ở Việt Nam mặc dù sản xuất từ khi được cấp phép hiện nay vẫn bị coi là vàng nguyên liệu. Vàng nguyên liệu khó giao dịch, và chỉ có thể bán cho các hãng chế tác kim hoàn hoặc cho các hãng sản xuất vàng miếng. NHNN, với tư cách là đơn vị duy nhất có thể sản xuất vàng miếng, có quyền áp đặt lên giá mua của vàng nguyên liệu. Điều này có lẽ giải thích vì sao NHNN có thể dễ thu mua tới 60 tấn vàng kể từ đầu năm mà không làm rối loạn thị trường vàng trong nước.

Thứ ba, giá vàng cao do việc thiết chặt nguồn cung (việc mà NHNN chắc chắn phải làm nếu muốn chống vàng hóa), sẽ làm tổn hại đối với người tiêu dùng vàng thành phẩm (thí dụ các đồ trang sức làm bằng vàng) và có lợi cho NHNN.

Thứ tư, quyền của người tiêu dùng, với tư cách là người có quyền cất giữ giá trị, bị vi phạm ở mức độ nhất định vì thị trường vàng miếng bị siết lại. Thay vì được cất trữ giá trị qua việc mua vàng với giá thông thường, nay họ phải trả mức giá cao hơn.

Rõ ràng, với chính sách độc quyền này, gánh nặng chi phí của việc chống vàng hóa sẽ nằm nhiều hơn ở phía người tiêu dùng. Trong khi đó, NHNN có thể dễ dàng thu lợi bằng cách thao túng nguồn cung ứng vàng miếng. Điều này khiến không ít người đồn đoán rằng vai trò của NHNN nay đã trở thành người đi “kinh doanh” vàng. Ở một mức độ nào đó, nếu việc này được thực hiện một cách có hệ thống, nó sẽ làm suy giảm đáng kể uy tín của NHNN.

Tóm lại, chống vàng hóa thông qua độc quyền vàng miếng là một chính sách có tác dụng đúng theo mục tiêu mà nó được thiết kế ra – đó là chống vàng hóa. Tuy nhiên, nó để lại gánh nặng chi phí đáng kể cho xã hội và người tiêu dùng. Việc tích cực mua vàng trong dân dễ được coi là một động thái hướng đến chống vàng hóa thông qua việc làm giảm số vàng trôi nổi trong dân. Tuy nhiên, việc này chỉ thành công khi NHNN tạo ra những sức ép nhất định để buộc người dân phải bán vàng. Có vẻ như NHNN đã làm đúng điều này khi đẩy thương hiệu vàng SJC thành thương hiệu vàng quốc gia trong khi “làm ngơ” các thương hiệu khác và không phổ biến tốt tới người dân về việc tiếp tục cho tồn tại các sản phẩm này, dẫn tới việc người dân phải đổ xô đi bán các thương hiệu vàng này với giá rẻ mạt gần như bằng giá vàng nguyên liệu. Động tác này một lần nữa có lợi cho mục tiêu của NHNN nhưng đã gây thiệt hại cho nhiều người giữ vàng “thiếu thông tin”.

* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: 1120
20.11.2012 14:45
Trữ vàng kiến thức phải thông,
Tiêu diệt vàng lậu, nói không với vàng.
Mua nhà, mua cả điền trang,
“Phi thương bất phú” cả làng rủ nhau.

bởi: hoang kiều trang từ: hcm city
19.11.2012 12:22
thống đóc nguyễn văn bình thực hiện âm mưu bán cả nước cho tư bản bắc kinh để kiếm hoa hồng.nếu không thì ông nguyễn tấn dũng lại bán cho tư bản new york.
do vậy nó mới dám trịch thượng,lộng hành như vậy thôi.
đố các bạn Singapor của ai, Việt Nam sẽ như vậy,có vàng chạy sớm qua mỹ,úc sống.ở việt nam không có tiền thì làm osin thôi.Có tiền mà nge làm theo dảng thì mất sạch cũng phải làm osin như mấy chị ở bến tre lên tp hồ chí minh làm osin vậy.

bởi: Vo Danh từ: MNVN
19.11.2012 08:16
Cái quyền độc quyền vàng và Dolla nầy là theo chế độ của CSTQ vì cách đây 10 năm tôi có qua Trung Quốc thì những năm đó chế độ độc quyền vàng và Dolla đã có từ lâu bên đất nước nầy rồi, từ Khi NTD lên (là con của TQ) thì những chế độ, quyền hành đều sẩy ra giống y chang theo chế độ của Trung Cộng

bởi: thanh quang từ: Saigon
18.11.2012 15:00
Đây là một hình thức cướp hữu hóa tài sản của nhân dân ta, nhưng tôi khẳng định lũ sâu mọt này sẽ thất bại
Trả lời

bởi: zero
19.11.2012 19:52
bạn rủa nó sao được,nó bao che cho phe nó buôn lậu đó

bởi: Vô danh
16.11.2012 21:31
Giá vàng trong nước cao quá thì nhập lậu vàng nguyên liệu, chế tác thành nữ trang, vàng nhẫn để bán, phẻ!

bởi: Vô danh
16.11.2012 18:40
Trò chơi dẫn đến màn ngoạn mục để vơ và vét cho sạch những của cải của nhân dân sau bao năm lam lũ dành giụm được : đánh tư sản vàng. Vàng không chính hiệu SJC sẽ được xem là bất hợp pháp,là đồ ăn cắp,là tích trữ trái phép,là buôn lậu. . .dính dáng đến bộ luật hình sứ cả đấy. Hình như nhiều người vẫn còn mơ hồ về 2 chữ CS : tài tình Đảng Ta.

bởi: Lắng nghe
16.11.2012 16:44
Chỉ biết nói rằng bài phân tích quá hay. Chả bù với những tuyên bố hùng hồi của ông thống đốc nghe chẳng hiểu gì hết.

bởi: 1116
16.11.2012 16:36
"thiệt hại cho nhiều người giữ vàng “thiếu thông minh”."

bởi: 1116
16.11.2012 16:35
"Có vẻ như NHNN đã làm đúng điều này khi đẩy thương hiệu vàng SJC thành thương hiệu vàng quốc gia trong khi “làm ngơ” các thương hiệu khác và không phổ biến tốt tới người dân về việc tiếp tục cho tồn tại các sản phẩm này, dẫn tới việc người dân phải đổ xô đi bán các thương hiệu vàng này với giá rẻ mạt gần như bằng giá vàng nguyên liệu."

bởi: 1116
16.11.2012 16:34
"làm giảm số vàng trôi nổi trong dân"

bởi: 1116
16.11.2012 16:34
"NHNN, với tư cách là đơn vị duy nhất có thể sản xuất vàng miếng, có quyền áp đặt lên giá mua của vàng nguyên liệu. Điều này có lẽ giải thích vì sao NHNN có thể dễ thu mua tới 60 tấn vàng kể từ đầu năm mà không làm rối loạn thị trường vàng trong nước."

bởi: 1116
16.11.2012 16:32
Độc quyền vàng miếng đã gây thiệt hại cho giới buôn lậu vàng vì vàng lậu không thể dễ dàng biến thành vàng hợp pháp nữa. Chính vì thế, TT Dũng quyết nói không với vàng. Nhà giàu sẽ dùng tiền mua nhà đất hoặc USD, tùy ý... tại sao phải khóc???

bởi: tùng từ: usa
16.11.2012 16:17
qủa thật sống trong một đất nưóc tự do và giầu mạnh , nên ý kiến của Ô. Trần Vinh Dự khá đúng... nhưng Ô.lại bàn về vấn đề ở VN..nên có cái nhín không chính xáx rồi.. hãy hiễu ở VN..ai ngưòi có nhiều Vàng bạc nhất..??? hay chỉ đám đầu cơ , buôn bán vàng , và những tay tham những..mới ôm Vàng hàng đống...mà cất giữ.. trong khi ở VN nưóc nghèo nàn..đồng tiền chẳng có gía trị gì..cứ cất đống vàng hàng ngàn tấn..chẳng sinh lợi nhuận..vô tình làm cho ngưòi dân nghèo lại điêu linh..bời ..vàng là tiêu chuẩn..dịnh gía mọi thứ.. khổ thay dân nghèo... hãy nhìn lại ở thế kỷ 20 nưóc Mỹ.. Chính Phủ Mỹ..đã áp dụng chính sách gì..để Vàng , ngày nay chẳng có ý nghĩa gì với nền KT của nưóc Mỹ...nó chẳng còn làm ngưòi dân nao núng..làm có tiền thì tiền lại Vo bank..ruì bank..lại xoay vòng vốn với số tiền này , để Xã hội phát triển..thât ngoạn mục.thế thì một nưóc VN đang nghèo khỏ..vì vàng...đang tính ap dụng cái đường lối nuớc Mỹ đã đi qua... hay lại cất giữ hàng tấn vàng trong nhà... nó có sinh lợi nhuận cho Xã hội hay chăng ???? chẳng hiều sao..Ô Dự lại có suy nghĩ này..????

bởi: lay giay doi vang
16.11.2012 08:24
Dong tien viet nam lay gi lam bao chung an toan?

bởi: Người Viêt từ: Việt nam
16.11.2012 07:16
Phân tích về vàng miếng của T/S thật sâu sắc
Kính chúc an lanh may mắn!

bởi: Vô danh
16.11.2012 03:43
Tương tự như vụ đổi tiền VNCH ra tiền "giải phén hấn lạn," Nghị Định 24 đã cho phép Ngân Hàng Nhà Nước móc túi người dân tích trữ "giàng" - không đẹp không ăn tiền. Kiều lầy ngộ lại phải nhờ mấy thèng pạng ở Chộ Lón làm giúp ngộ dèng SJC chứ hả. Mấy ông nhà lước lổi tới lổi lui làm ngộ bị thua lỗ quá chời.



Blog

Sự thành công của Uber và kinh doanh ứng dụng peer-to-peer

Chưa đầy nửa năm sau khi xuất hiện tại Việt Nam (chủ yếu tại Sài Gòn), Uber đã tạo ra một cơn bão truyền thông
Thêm

Bạn trẻ và du lịch khám phá

Du lịch trải nghiệm và khám phá, trong đó “phượt” là một hình thức điển hình và trào lưu nhất hiện nay
Thêm

Đài Loan: Hai khuôn mặt sáng

Đài Loan vừa trải qua một cuộc thay đổi chính trị khá sâu sắc. Bắc Kinh không hề dự kiến một cuộc đảo lộn tệ hại cho họ đến vậy
Thêm

Huyền thoại về sứ mệnh của các nhà thơ

Ở Việt Nam, người ta hay nói về sứ mệnh cao cả của nhà thơ. Tôi cho vấn đề sứ mệnh ấy chỉ là một huyền thoại
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Để có một hiến pháp dân chủ

Việt Nam đang đứng trước khủng hoảng nghiêm trọng trong quan hệ với nước láng giềng khổng lồ Trung Quốc
Thêm

Cái bắt tay

Bạn tôi, một người Thái, sống ở Thái Lan, có nói với tôi: “Sao thủ tướng mày coi khinh thủ tướng tao thế?”
Thêm

Giá trị phổ quát và vĩnh cửu của bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền

Việc trả tự do trước thời hạn mãn án tù chắc chắn không phải là vì lý do nhân đạo của nhà cầm quyền Việt Nam, mà vì áp lực quốc tế nói chung
Thêm

Hồi hộp chờ đếm phiếu

Trong các kỳ bầu cử ở Mỹ, ngay đêm đếm phiếu hay qua sáng ngày hôm sau các ứng cử viên thường đã biết mình thắng hay thua
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Trung Quốc tiếp tục tăng cường sức mạnh hàng hảii
X
20.12.2014
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Trung Quốc sẽ thiết lập một hệ thống giám sát ngoài khơi bao gồm các trạm vệ tinh-radar nhằm tăng cường sức mạnh hàng hải quốc gia, một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng tranh chấp Biển Đông. Reuters dẫn nguồn tin từ China Daily hôm nay cho biết mạng lưới 'cơ sở' để bảo vệ lợi ích hàng hải của Trung Quốc, theo mô tả của một quan chức Cục Hải Dương nước này, dự kiến sẽ hoàn thành trước cuối năm 2020.
Video

Video Trung Quốc tiếp tục tăng cường sức mạnh hàng hải

Trung Quốc sẽ thiết lập một hệ thống giám sát ngoài khơi bao gồm các trạm vệ tinh-radar nhằm tăng cường sức mạnh hàng hải quốc gia, một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng tranh chấp Biển Đông
Video

Video Việt Nam giải cứu 12 công nhân trong vụ sập hầm thủy điện

12 người bị mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện ở Lâm Đồng được cứu sống hôm 19/12 sau 4 ngày nỗ lực giải cứu
Video

Video Việt Nam sắp mua tàu chiến của Ấn Độ

Ấn Độ sắp cung cấp các tàu chiến cho Việt Nam trong lúc Hà Nội đang tìm cách hiện đại hóa quân sự và tăng cường khả năng quốc phòng trước các động thái lấn lướt của Trung Quốc ở Biển Đông
Video

Video Nghiên cứu: Người dân toàn cầu sống thọ thêm được 6 năm kể từ năm 1990

Tuổi thọ toàn cầu đã tăng thêm sáu năm kể từ năm 1990 nhờ tỉ lệ tử vong vì ung thư và bệnh tim ở các nước giàu giảm xuống và tỉ lệ sống sót những bệnh tiêu chảy, bệnh lao và sốt rét cao hơn ở những nước nghèo
Video

Video Liên Hiệp Quốc lên án tình trạng nhân quyền tại Bắc Triều Tiên

Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc đã thông qua một nghị quyết kêu gọi đưa Bắc Triều Tiên ra Tòa án Hình sự Quốc tế vì tình trạng nhân quyền của nước này