Thứ sáu, 25/07/2014
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Con rối của người khổng lồ (phần 2)

Ông Hun Sen nói thông thạo tiếng Việt không khác gì tiếng mẹ đẻ.Ông Hun Sen nói thông thạo tiếng Việt không khác gì tiếng mẹ đẻ.
x
Ông Hun Sen nói thông thạo tiếng Việt không khác gì tiếng mẹ đẻ.
Ông Hun Sen nói thông thạo tiếng Việt không khác gì tiếng mẹ đẻ.
Ảnh hưởng của Việt Nam với Campuchia

Câu chuyện cách hành xử của Campuchia trong năm 2012 có ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam và Trung Quốc. Lịch sử của 3 nước trong khoảng 40 năm trở lại đây đã có nhiều giai đoạn thăng giáng đặc biệt phức tạp.

Khmer Ðỏ được thành lập năm 1968 và ban đầu chỉ là một nhóm du kích nhỏ theo đường lối cộng sản. Cuộc lật đổ hoàng thân Shihanouk của thủ tướng Lon Nol vào năm 1970 và kèm theo đó là việc hoàng thân Shihanouk chạy tị nạn sang Bắc Kinh, liên minh với Khmer Ðỏ để lập ra một chính quyền tị nạn của Campuchia (gọi tắt là GRUNK) đã tạo sức bật khủng khiếp cho nhóm này.

Theo Asia Times, chỉ trong một thời gian ngắn, đội quân của Khmer Ðỏ đã tăng từ 6,000 lên tới 50,000 chiến binh, chủ yếu là vì nhiều nông dân tham gia vào đội ngũ này với lòng tin rằng họ đang chiến đấu cho vị hoàng tử bị phế chuất Shihanouk. Nhờ sự phát triển vượt bậc này, Khmer Ðỏ đã dần dần dành được quyền kiểm soát Campuchia. Tới ngày 17 tháng 4 năm 1975, họ chiếm được thủ đô Phnom Penh.

Thắng lợi của Khmer Ðỏ ở Campuchia không phải ngẫu nhiên. Theo Lao Mong Hay, cựu giám đốc Học viện Khơ Me về Dân chủ ở Phnom Penh và chuyên gia nghiên cứu cao cấp tại Ủy ban Quyền Con người Á Châu ở Hồng Kông, Trung Quốc đã “giúp đỡ Khmer Ðỏ từ trước khi họ lên nắm quyền và tiếp tục giúp đỡ Khmer Ðỏ ngay cả sau khi Pol Pot đã nắm quyền mà bất kể những chuyện xảy ra cho người dân Campuchia”. Lao Mong Hay cho rằng Trung Quốc đã viện trợ tổng cộng khoảng 1 tỷ USD cho chính thể của Khmer Ðỏ ở Campuchia trước năm 1979.

Ngay sau khi lên cầm quyền, trong giai đoạn 1975-1979, thủ lĩnh Pol Pot của Khmer Ðỏ đã tìm cách học theo mô hình không tưởng của Mao Trạch Đông về xã hội nông dân. Pol Pot muốn xây dựng một xã hội mà theo mô tả của báo Times là “một Campuchia hoàn toàn không có bất cứ một thiết chế xã hội nào như ngân hàng, tôn giáo, hay bất cứ một loại công nghệ hiện đại nào”.

Để làm được việc này, Pol Pot đã tiêu diệt tất cả những người không thích hợp với tầm nhìn của ông ta về tương lai của Campuchia. Pol Pot tuyên bố đưa Campuchia về “Năm Thứ Không”, và tất cả trí thức, thương gia, thầy tu, và người nước ngoài bị đảo thải hết. “Cái gì thối rữa thì phải bị đào thải” là khẩu hiệu lúc bấy giờ của Khmer Ðỏ.

Sự đào thải này được thực hiện phần nhiều bằng cách hành hình, nhưng cũng nhiều khi bằng cách buộc các nạn nhân phải làm việc tới chết trên các cánh đồng. Cuộc thử nghiệm này của Pol Pot đã dẫn tới một Campuchia đầy đau thương với một phần tư dân số - khoảng 1,7 triệu người- bị giết hại.

Khmer Ðỏ sau này bị truy tố về tội diệt chủng. Tuy nhiên tại thời điểm đó, quốc tế không có bất cứ hành động gì. Theo Asia Times, mặc dù biết rõ những hành vi man rợ của chế độ do Khmer Ðỏ cầm quyền, Bắc Kinh đã đứng về phía Khmer Ðỏ. Có một số báo cáo về tình trạng diệt chủng ở Campuchia trong thời gian này nhưng không có bất cứ cuộc điều tra nào của UN hay bất cứ tổ chức quốc tế nào được tiến hành.

Theo cách nói của báo Times, “việc giết chóc tiếp tục không suy giảm cho đến khi quân đội Việt Nam, mệt mỏi với các cuộc tấn công ở biên giới [Việt Nam-Campuchia] của Khmer Ðỏ, đã xâm lược [Campuchia] vào năm 1979 và đẩy Khmer Ðỏ trở lại vào trong rừng”.

Trên thực tế thì việc “đẩy Khmer Ðỏ trợ lại vào trong rừng” của quân đội Việt Nam không dễ dàng như vậy. Theo Lao Mong Hay, Trung Quốc tiếp tục viện trợ tổng cộng khoảng 1 tỷ USD sau năm 1979 để Khmer Ðỏ có thể chiến đấu chống lại quân tình nguyện của Việt Nam. Ngoài chuyện viện trợ trực tiếp cho Khmer Ðỏ, theo Asia Times, Trung Quốc đã nổi giận về hành động của Việt Nam ở Campuchia và vì thế đã ra lệnh tấn công nhằm “dạy Việt Nam một bài học” và để giữ Pol Pot ở vị trí quyền lực. Nước này đã tổ chức một cuộc xâm lược quy mô lớn ở biên giới phía bắc của Việt Nam. Cuộc chiến kéo dài một tháng này đã khiến cả hai bên đều thiệt hại nặng với khoảng 20 tới 60 nghìn người chết.

Cuộc giải phóng mà Việt Nam thực hiện giúp Campuchia khỏi chế độ diệt chủng Khmer Ðỏ đã đồng thời đặt nền móng cho sự cầm quyền tiếp theo của đảng nhân dân Campuchia (CPP) mà ông Hun Sen là chủ tịch. Bản thân ông Hun Sen cũng có nhiều liên hệ với Việt Nam. Là một cựu sĩ quan trong hàng ngũ Khmer Ðỏ, ông Hun Sen tháo chạy sang Việt Nam năm 1977 trong cuộc thanh trừng nội bộ của Khmer Ðỏ và được Việt Nam trọng dụng trong hàng ngũ của một thể chế mới của Campuchia do Việt Nam lập ra.

Đảng CPP của ông Hun Sen đã cầm quyền liên tục từ năm 1979 tới nay và ông Hun Sen đã trở thành thủ tướng từ năm 1985. Trong suốt giai đoạn trước khi Việt Nam chính thức rút quân khỏi Campuchia, quân đội Việt Nam đóng ở nước này đã là tấm khiên chắn cho chính quyền của ông Hun Sen khỏi sự tấn công trở lại của Khmer Ðỏ. Từ sau khi Việt Nam rút quân khỏi Campuchia cuối năm 1989, sự hỗ trợ của Việt Nam với chính quyền non trẻ của nước này vẫn tiếp tục dưới nhiều hình thức.

Ông Hun Sen là người nói thông thạo tiếng Việt không khác gì tiếng mẹ đẻ, và sự “gắn bó” của ông với Việt Nam quá rõ ràng tới mức hoàng thân Shihanouk có lần gọi ông là “gã đầy tớ một mắt của Việt Nam” (one-eyed lackey of Vietnam). Nói một cách không quá, Việt Nam đã đổ nhiều tiền của và công sức để hỗ trợ CPP của ông Hun Sen nắm quyền trong một nước Campuchia dân chủ, trong đó đặc biệt là các cuộc bầu cử trong những năm 1998 và 2003 – là các cuộc bầu cử then chốt trong đó sự ủng hộ của nhân dân Campuchia đối với CPP bị thử thách nghiêm trọng.

Tái thiết Campuchia và sự ảnh hưởng trở lại của Trung Quốc

Trong quá khứ, Trung Quốc là nước chống lưng cho Khmer Ðỏ mãi cho tới những năm 1993. Thế nhưng cùng với việc Campuchia được ra nhập ASEAN năm 1999, Trung Quốc đã thay đổi chiến lược và quay sang ve vãn chính quyền do CPP lãnh đạo. Theo Nation Multimedia, trong khoảng 12 năm trở lại đây, Trung Quốc đã đẩy mạnh quan hệ của nước này với ASEAN, trong đó có Campuchia.

Tuy nhiên, quan hệ của họ với Campuchia thì được đẩy xa hơn một chút so với các nước còn lại. Theo tờ báo này “Thủ tướng Campuchia, Hun Sen, biết Trung Quốc có thể giúp nhiều trong việc thúc đẩy kinh tế của nước này phát triển cũng như nâng cao vị thế của Campuchia trong khu vực. Với tư cách là nguyên thủ tại vị lâu nhất trong khu vực, Hun Sen muốn được nhìn nhận như là một lãnh tụ đã mang lại hoà bình và thịnh vượng đến cho đất nước mình”.

Cuộc tái thiết Campuchia có sự hỗ trợ của nhiều bên. Campuchia là một trong những nước được nhận nhiều viện trợ nhất trên thế giới với khoảng 12.5% GDP đến từ viện trợ của nước ngoài, theo Statistic Brain. Trước đây, nhất là trong thập kỷ 90, viện trợ của phương Tây chiếm vị trí quan trọng. Tuy nhiên, các khoản viện trợ này thường kèm theo các điều kiện như về dân chủ và nhân quyền và được kiểm soát chặt chẽ. Theo Asia Times, Ngân hàng Thế giới từ nhiều năm nay vẫn cung cấp khoảng 50 tới 70 triệu USD cho Campuchia, chủ yếu phục vụ cho các dự án về y tế và giáo dục. Thế nhưng gần đây Campuchia có vẻ không quan tâm nữa và bỏ ra ngoài tai các khuyến cáo của Ngân hàng Thế giới, kể cả đe doạ của tổ chức này về việc sẽ ngưng viện trợ.(còn tiếp)

* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: sa-mat từ: tay ninh
05.12.2012 09:05
Campuchia là cửa ngõ đón nhận sự điêu linh cho Miền Nam VN trước 1975, cộng sản bắc Việt đã vào cửa ngõ nầy gây bao đau thương chết chóc cho người dân Miền Nam và cuối cùng Miền Nam đã mất vào tay lũ bạo tàn khát máu đó.
Campuchia cũng sẽ là cửa ngõ đón nhận cơn bão nhân quyền sẽ tràn vào quét sạch lũ CSVN bạo tàn khát máu đó nếu như Hun Sen không còn!...

bởi: ngo kien doan từ: rach gia
03.12.2012 18:21
neu cpc quay mat voi vn vay se co mot bien dong lon nguoi vn song tai cpc se nhu the nao tinh hinh se nguy hiem cho nguoi viet song tai cpc vi 2 dan toc vn va cpc co nhung moi thu sau sac.

bởi: Loan từ: Canada
03.12.2012 14:13
VN đã biến Hun Sen thành một vì sao sáng thì cũng có thể biến Hun Sen thành một vì sao chết. Do not go so far Hunsen!

bởi: Thật
03.12.2012 09:22
Hunsen mang tên "Lá rụng về cội". Tàu cũng sẽ ép VN theo kiểu "Lá rụng về cội". VN muốn thoát hiểm trừ khi giả từ CS. Dám không?

bởi: VNboy từ: HN
02.12.2012 23:27
Có chút xíu sai xót nhỏ trong bài viết này. Tác giả viết rằng Việt Nam đã "xâm Lược" campuchia, nhưng sau đó lại viết là "quân tình nguyện Việt Nam" và "Cuộc "giải phóng" mà Việt Nam thực hiện giúp Campuchia khỏi chế độ diệt chủng Khmer Ðỏ"
Trả lời

bởi: Hoang Mai từ: Australia
09.12.2012 21:10
Ở đây tác giả có lẽ không nên dịch "invade" là xâm lược mà nên dịch là "tấn công" thì hay hơn, hợp với hoàn cảnh hơn .

Cũng như không thể nói năm 1945 quân đồng minh xâm lược nước Đức dù là "invade", mà phải nói là tấn công, tiêu diệt Đức nazi .
Trả lời

bởi: VN từ: VN
04.12.2012 09:10
VNboy ơi tác giả dùng từ "xâm lược" trong ngữ cảnh là dịch nguyên văn một đoạn mô tả của báo Times chứ không phải là cách dùng từ của tác giả. Khi trích đoạn từ báo Times, rõ ràng tác giả không muốn xuyên tạc mà phải dịch đúng từ "invade" mà báo Times dùng. Trong các đoạn khác, tác giả dùng quan điểm của mình khi nói về cuộc viễn chinh của quân đội VN ở Cambodia.

bởi: vo danh
02.12.2012 14:28
Thay toi noi: tha lam mot ke tre tuoi ,ngheo, that hoc ma khon ngoan con hon lam mot ong vua gia co hoc ma ngu dai. Vi ke tre tuoi ngheo nan lon len trong doi ngheo, bi day doa, se tim cach thoat ra de giai cuu dan toc minh , ke ngheo nay se ke vi cho ong vua gia ngu dai kia. Dan chung mung ro , dau phuc vi vua tre nay vo so ke vi da giup ho thoat khoi canh dia nguc tran gian. Nhung sau nay , nhung nguoi chua tung song trong dia nguc ho se len tieng khong vui ve ve nguoi lanh dao tre tuoi nay : do la mot su hu khong theo luong gio thoi.

bởi: Biển Đông
02.12.2012 12:22
Nói về Hunsen tôi không giận Hunsen mà chỉ thấy tội nghiệp. Làm thủ tướng một nước nhỏ nhiều khi phải chèo chống đất nước đi giữa các nước lớn. Nước họ vừa nghèo và vừa nhỏ thì ta cũng nên rộng lượng với họ bởi vì VN đôi khi cũng rơi vào tình huống tương tự kẹt giữa các thế lực lớn khác. Việc Hunsen có vẻ "ngả nghiêng" về phía TQ thực ra chỉ gây cho VN một chút "ngứa ngáy" chứ hoàn toàn không phải là vấn đề lớn đối với VN.

bởi: Biển Đông
02.12.2012 12:14
"Neu tinh ve chi phi ma VN gianh cho Hunsen va chi phi ma TQ gianh cho VN thi doi khi chung ta se thay rang Husen quay mat voi VN cung khong bang su quay lung cua VN voi TQ." ---> Giúp đỡ của VN đối với CPC là rất to lớn và không thể tính hết được bằng tiền. Đó là VN không những viện trợ vật chất cho CPC trong những năm tháng khó khăn của sự hồi sinh mà còn đã đổ máu để cứu và bảo vệ dân tộc CPC khỏi nạn diệt chủng. Tiền nào có thể so sánh với máu và tính mạng của một dân tộc. Do đó cho dù hiện nay TC đang viện trợ cho CPC nhiều bao nhiêu thì cũng chưa đủ chuộc lại được hết tội ác của TC đã chống lưng Khmer đỏ diệt chủng CPC. Điều mà TC cần làm để chuộc lỗi là công khai thừa nhận sai lầm đó của mình. TC phải thực sự chân thành hối lỗi như người Đức về quá khứ phát xít của mình.

bởi: AMAC từ: USA
01.12.2012 17:06
Tác giả viết theo các tài liệu tham khảo, thể hiện đúng đắn về hiện tình của một đất nước Kempuchia hiện nay với một chính sách " hùa theo Bắc Kinh vì đồng tiền mua chuộc" Một lãnh tụ như Hunsen quay lưng với " ngưới dựng lên mình" bất kể hậu quả về lập trường " con giun".Nếu Hà Nội có lập trường "trùng hợp trong một vài điểm" cũng là thường tình, do gốc độ nhìn cùng thực tiễn.Tôi không thấy quan điểm của người việt, không nên kết luận tác giả viết cho ai một cách hàm hồ như vậy.Tôi muốn thấy ý kiến đúng đắn của người việt hơn là chỉ trích tác giả theo kiều " gắp lửa bỏ tay người: không nên.Tôi xin thề hiện sự đồng tình với bài viết tác giả TVD quá chính xác và súc tích. Cám ơn TVD.

bởi: laokho từ: cohoa
01.12.2012 11:12
CSVN bi mac luoi cau cua TC qua sau khong the go ra duoc nua.Tru phi QDNDVN mo mat ra va dung len cung toan dan "dap loi song nui".Ky du,phai cho TC tu tan ra tu trong long chung no ma thoi.Tancuong-Taytang-Phapluancong...la nhung ngoi no san sangthieu rui bon CS khat mau!!! Hoan tra lai que huong cho nhung nuoc da bi chung chiem doat bay lau nay.Achau thanh binh-tudo-hanhphuc..ngay ay!!!

bởi: Nhu - Y từ: Sai Gon
01.12.2012 09:32
Bây giờ nên gọi thêm: “kiêm gã đầy tớ một mắt của Trung Quốc”.

Đáng lưu ý: "Cuộc thử nghiệm này của Pol Pot đã dẫn tới một Campuchia đầy đau thương với một phần tư dân số - khoảng 1,7 triệu người- bị giết hại.

Khmer Ðỏ sau này bị truy tố về tội diệt chủng. Tuy nhiên tại thời điểm đó, quốc tế không có bất cứ hành động gì.

Rồi Tây Tạng, Syria, Hoàng Sa và Trường Sa....quốc tế đang nói gì.

Xem vậy Hun Sen ngã theo Việt hay Trung là chuyện phải làm.

bởi: h.h từ: sai gon
01.12.2012 00:26
Nếu xét về phía campuchia thì ông hun sen xứng đáng làm thủ tướng, ông đã hết mình vì dân tộc, ông đã biết dân tộc campuchia phải dựa vào ai, mặc dù ông thân việt nam, nói tiếng việt rành hơn tiếng mẹ đẻ, ông cũng phải quay lưng để đưa dân tọc campuchia tiến lên. Việt nam có đáng để đất nước campuchia noi theo không? xin thưa là không, bao nhiêu lãnh thổ của campuchia bị thôn tính rồi, xã hội việt nam đã ưu việt đâu? ông hun sen chọn trung quốc là phương án đúng nhất.

bởi: Nguyễn từ: Việt Nam
01.12.2012 00:00
Tôi chưa biết ông Dự nói tốt xấu thế nào về Camphuchia, nhưng tôi có cảm tình với nước này ở chỗ: họ rất thật thà. Cảnh sát không hoạnh họe người vi phạm giao thông mà chỉ vui vẻ nhận tiền lót tay rồi tha đi, chẳng thèm bắt nhốt xe, hay mời về đồn lập biên bản qua kho bạc đóng tiền nhận giấy tờ, xe máy ra như ở VN, vừa mất công cho cán bộ thừa hành, vừa làm dân oán thán. Xe máy không bảng số chạy nghênh ngang chẳng thấy bị phạt. Đó là nói ở thành phố ; còn ở nông thôn, tôi đi 4, 5 ngày liên tục trên đường mà không hề thấy bóng dáng anh chàng cảnh sát giao thông nào đón xe để kiểm soát. Thỉnh thoảng có được giới thiệu bên đường đây là trạm cảnh sát quận, chỉ lèo tèo dăm ba anh, cởi trần đánh bóng chuyền. Dân họ thật thà nên ít có cảnh sát chăng?

bởi: 1201
30.11.2012 12:13
"quân đội Việt Nam đóng ở nước này đã là tấm khiên chắn cho chính quyền của ông Hun Sen khỏi sự tấn công trở lại của Khmer Ðỏ."

bởi: Đao Phủ từ: Bắc Kinh
30.11.2012 12:08
Campuchia đang có nhu cầu nhờ Trung Quốc diệt thêm 3 triệu dân để khỏi cần kế hoạch hóa dân số. Trung Quốc muốn gây chiến với Việt Nam để nhờ Việt Nam diệt bớt đàn ông TQ, hiện nay đàn ông TQ quá mức thừa lại lưu manh. Một mủi tên trúng 2 mục đích, đúng là sách lược, kế lược của Tập Cận Bình

bởi: Vô danh
30.11.2012 11:29
"Theo cách nói của báo Times ... đã xâm lược [Campuchia] vào năm 1979." ----> Nếu nói VN "xâm lược" CPC thì phải gọi Mỹ hiện nay đang làm gì ở Iraq và Afghanistan, gọi các nước Đồng Minh đánh chiểm Đức, Ý, Nhật năm 1945 là gì ?
Trả lời

bởi: Vô danh
08.12.2012 09:51
Khmer Đỏ bị lật đổ là 1 điều tích cực, nhưng thừa gió bẻ măng chiếm đóng lâu dài đem lại tụt hậu cho đất nước nhiều năm, hy sinh xương máu nhân dân vô ích và vờ "công" "lao", "giải phóng". Khmer đỏ là do VN gây dựng thời chiến tranh vn thủa còn cơm lành canh ngọt, môi hở răng lạnh, núi liền núi sông liền sông với Trung Cộng để đánh đổ chính quyền Lon non do MỸ ủng hộ không phải là một phong trào tự phát nên làm sao đòi mỷ và quốc tế đánh khmer đỏ năm 79 được . Sau năm 79 chính Hoa Kỳ là ng mua gạo Thailand nuôi dân campuchia, hàng đoàn, hàng đoàn ng đánh xe bò đến biên giới Thái lảnh gạo, Khmer đỏ, và quân đội hem sem ring, qdndvn củng là người ăn ké .
Trả lời

bởi: Lê Hiếu
01.12.2012 10:08
Chuyện Đức Nhật, afghanistan, Iraq, nếu dư luận của đại đa số thế giới, các nước bị thiệt hại vì khủng bố quá khích ở Afghanistan, quân phiệt, phát xít kể cả nhân dân các nước đó và nhân dân vn gọi Mỷ và đồng minh trong đó có Nga, Trung Hoa xâm lăng thì đó là xâm lăng rồi. CPC không có tính chất toàn cầu, chỉ có cấp vùng giửa hai quốc gia láng giềng nhưng tương tự nếu đa số dư luận thế giới và nhân dân Campuchia cho là xâm lăng, gọi là xâm lăng thì đúng là xâm lăng rồi, còn gì mà phân bua, chuyện đơn giản vậy mà nghỉ ko ra à .
Trả lời

bởi:
02.12.2012 11:52
Nói vớ vẩn như con vẹt. Không lẽ những kẻ diệt chủng không xứng đáng bị tiêu diệt bằng những kẻ khủng bố và quá khích?. Bây giờ hỏi đa số dư luận thế giới xem họ đánh giá thế nào về Khmer đỏ và việc VN lật đổ chúng. Hiện nay chỉ những kẻ tiếp tục theo đuôi TC và luyến tiếc bọn diệt chủng mới lên án VN về vụ "xâm lược" CPC.
Trả lời

bởi: Vô Danh
30.11.2012 19:55
Cách gọi "xâm lăng" hay không dể biết lắm . Nếu đa số dân campuchia họ nói xâm lăng là xâm lăng rồi! đơn giản dể hiểu!!!
Trả lời

bởi: Vô Danh
07.12.2012 20:28
So sánh tình yêu trai gái, tình thương gia đình với bang giao liên hệ giửa hai quốc gia độc lập, sự can thiệp quân sự của nước này vào nước khác hay trợ giúp giửa các nước trong cộng đồng quốc tế là sự so sánh khập khiểng không đúng người đúng việc . Chính TQ củng từng dùng lý lẻ này cho rằng vn là vong ơn bạc nghỉa với sự trợ giúp của họ trong chiến tranh . Liên Xô tiền thân của Liên bang Nga và ngay cả liên bang Nga ngày nay ko đặt ra vấn đề "ân nghỉa" này họ củng ko quan tâm câu uống nước nhớ nguồn "drink water remember the source" của Lê Duẩn!!!
Trả lời

bởi:
04.12.2012 23:38
"Dân CPC thoát khỏi thảm hoạ Khmer đỏ nhờ một sự tình cờ của lịch sử," --> Nếu nói về sự "tình cờ" thì mỗi một con người đều được sinh ra "tình cờ". Tình cờ bố mẹ mọi người gặp nhau, tình cờ yêu nhau, ... rồi đẻ ra mọi người trước hết do nhu cầu tình cảm của hai người. Nói vậy thì mọi người không nên biết ơn công sinh thành của cha mẹ à ?
Trả lời

bởi:
04.12.2012 23:30
"Ng nào cho mình là ng Việt nên lên án chính phủ Hà Nội vấn đề này ." ---> Không thể vì chuyện chính quyền HN sai lầm này nọ làm cho nhân dân VN phải hy sinh, đau khổ mà lại cho rằng việc VN đánh đổ Khmer đỏ là việc xấu đáng lên án ! Ta nên rạch ròi chuyện nào ra chuyện nấy để không cho phép những kẻ xấu thừa gió bẻ măng.
Trả lời

bởi: Vô Danh
03.12.2012 21:05
Dân CPC thoát khỏi thảm hoạ Khmer đỏ nhờ một sự tình cờ của lịch sử, thứ nhất khmer đỏ nói riêng, đại đa số ng` campuchia quá khích nói chung vẩn còn mộng mị vấn đề khôi phục chủ quyền ở thuỷ chân lạp (nam việt) ngày nay; thứ hai Hà nội sau chiến tranh vẩn còn ám ảnh, sợ các thế lực thù địch lập căn cứ ở campuchia như họ đả dùng trong chiến tranh vn để tiếp tục chống phá nên phát động chiến tranh đánh trả và chiếm đóng campuchia lâu dài, chứ thật ra khmer đỏ hình thành phát triển củng do công lớn của Hà Nội giúp đở , bị Trung Quốc phỏng tay trên nắm được con bài polpot giống như Hunsen năm 2012! chứ người dân bình thường vn giống như th niên Mỷ thập niên 60's thế kỷ trước bị cưởng bách nghỉa vụ quân sự chết ở campuchia lên đến hàng mấy vạn người . Thanh niên vn họ trẻ dại dân thành phố hay nông dân châm lấm tay bùn đâu biết gì mà làm nghỉa vụ quốc tế cao cả, giải phóng ng dân Camphuchia khỏi hoạ diệt chủngHà nội cố tình che dấu tổn thất, nhiều anh em cùng đơn vị báo về gia đình chứ chết họ ko bao giờ báo tử, đến bây giờ nhiều người thân xác còn vùi lấp bên CPC không nấm mồ . Ng nào cho mình là ng Việt nên lên án chính phủ Hà Nội vấn đề này . VN đang trong bối cảnh bị nc lớ bá quyền hiếp đáp nên mình nói chuyện lịch sử, giải quyết vấn đề, hiểu vấn đề trung thực để vận động quốc tế hiệu quả
Trả lời

bởi: VNboy từ: HN
02.12.2012 23:34
Vô Danh này. Ông nên xem lại câu nói của mình đi, chỉ có 1 số người như ông và các chính phủ thân Mỹ và TQ mới nói VN xâm lược cpc, đừng có lôi dân cpc vào đây mà kêu rằng họ nói VN xâm lược cpc nhé. Chính tác giả bài viết đã nói rằng Việt Nam giải phóng cpc khỏi chết độ diệt chủng
Trả lời

bởi: Vô danh
02.12.2012 11:56
Tôi không nghĩ là đa số dân CPC nói Vietnam "xâm lăng" khi tiến quân lật đổ polpot. Chỉ một vài kẻ thiểu số như Lê Hiếu mới cho rằng Vietnam xâm lăng CPC. Lê Hiếu có phải người Việt không vậy ta?

bởi: Vô danh
30.11.2012 11:06
Đa số người VN đang nhận Mỹ, Canada, Úc làm quê hương thứ hai đều là nạn nhân của CSVN. Tuy nhiên, 1 điều chúng ta không thể phủ nhận được là nhờ ông Hồ và Đảng CSVN bạo tàn, luôn sẵn lòng mang dân VN ra làm bia đỡ đạn mà CS Bắc Việt đã làm nên 1975, dẹp tan được Khờ Me Đỏ, và dành lại biên cương, đá văng Ba Tàu bành trướng Bắc Kinh 1979. Ngày nay người Tàu vẫn mưu mô tìm mọi cách làm suy yếu VN để từ từ thôn tính cả Đông Nam Á. Ngoại kích: có thể chúng đang mua Hun Sen để làm suy yếu quan hệ VN - Campuchia. Nội công: có thể chúng đang nhét phong bì để chia rẽ nội bộ lãnh đạo Đảng CSVN. Giá như giới tình báo của VN mưu trí như ông Hồ, tìm cách liên minh được với các nước đang bị Tàu uy hiếp như Phi Luật Tân, Nhật Bản và từ từ làm suy yếu được lão khổng lồ Trung Cộng thì hay biết mấy. Chỉ tiếc rằng người VN quá chia rẽ và vẫn đang ngủ yên trên đỉnh yên bình...

Trả lời

bởi: dân đen kít từ: Hà nội
02.12.2012 02:32
Ngàu nói sai rồi: Hiện nay "đảng ta" đang học tập và làm theo tấm gương và ý nguyện của cái ô hồ đó đấy.
Sai là người rước TQ vào VN.Chắc chắn NO 100%-1 dân VN đưa vào đâu. Ảo tưởng?!

bởi: Khải từ: Thái nguyên
30.11.2012 04:11
Người dân Việt nam ai cũng biết Tầu từ xa xưa tới nay.nhưng với kinh nghiêm ngàn đời nay người Việt bao giờ cũng làm cho đế quốc phương Bắc thất bại.năm 1979 đem quân xâm lươcViệt nam khi đắt nước vừa qua cuộc chiến tàn khốc với Mỹ.Ngươi Việt có câu truyền miệng từ xa xưa (Thằng Tây nó tếch thằng Tầu nó sang)Pháp rút thì 20 vạn quân Tàu Tưởng sang.Mỹ cút thì Đặng tiểu Bình sang xâm lược biên giới.nhưng tất cả đều bị người Việt hoá giải.Vì vậy Trung quốc rất ngại tài trí thông minh của người Việt.cho đến nay đại đa số người Việt đều nhận rõ bộ mặt thật của nhà cầm quyền Trung quôc.

bởi: 1130
30.11.2012 00:51
Bài viết rất hay và rất hữu ích. Cảm ơn tác giả Trần Vinh Dự.

bởi: Bạch Hổ từ: Hà Nội
30.11.2012 00:28
Khi những người anh em Campuchia bị nạn diệt chủng Pol Pot do Trung Quốc đứng đằng sau giật dây,không một nước nào trên thế giới điều tra cũng như lên án. Lúc ấy UN,Mỹ,EU làm ngơ,bỏ mặc cho dân Cam Bốt chết dần chết mòn. Chỉ có VN trong hoàn cảnh đất nước còn khó khăn,lạm phát cao,bị cấm vận,là giúp đỡ nhân dân Campuchia anh em thôi. Vậy mà nói là xâm lược à??? UN,MỸ,EU,Trung Quốc làm được cái gì cho nhân dân Campuchia trong tình cảnh đau thương khi ấy của họ. Còn Hun Sen nữa vì viện trợ đô la mà quên đi tình đồng chí,anh em,bán đứng bạn bè. Lúc Hun Sen và nhân dân Campuchia khó khăn nhất Việt Nam giúp đỡ,khi Việt Nam đang bị Trung Quốc chèn ép,bành trướng về vấn đề Biển Đông,cần một sự ủng hộ của Hun Sen thì ông ta đứng hẳn về phía Trung Quốc. Là con người mà sống như thế được sao Hun Sen?
Trả lời

bởi: VietgocHoa
01.12.2012 05:42
Noi nhu vay thi doi khi la nguoi Viet toi nghi chung ta cung nen xem xet lai viec VN nho TQ tiep te vu khi de chong My va sau do thi lai bo roi TQ de theo Nga. Neu tinh ve chi phi ma VN gianh cho Hunsen va chi phi ma TQ gianh cho VN thi doi khi chung ta se thay rang Husen quay mat voi VN cung khong bang su quay lung cua VN voi TQ. Doi dieu nguoi Viet nen suy nghi truoc khi boi ban Hunsen hoac TQ.
Neu can phai trach mot ai thi co le la nen trach ong Ho Chi Minh vi ong ta nhu mot Le Chieu Thong, khi muon len lam vua nen da phai trong cho vao TQ va sau do de TQ danh lay Hoang Sa va 1 phan Truong Sa. Bay gio TQ lai con dang dung dirty trick de chiem lay ca bien Dong, voi luat de cho Hai Nam co quyen kham xet tau be qua lai thi no co nghia la cac tau hai quan hoac tau ngam Submarine cua VN se gap tro ngai khi di trong vung bien quoc te (nhung TQ cho la cua rieng ho).
Trả lời

bởi: Canada gốc Việt từ: Canada
02.12.2012 22:52
Trung quốc giúp VN, và VN giúp Campuchia hoàn toàn khác nhau VietgocHoa ạ!, Trung quốc giúp Vn là có ý đồ. Họ muốn cò cá cắn nhau, ngư ông thắng lợi. Họ giúp Vn để có chiến tranh chứ không phải giúp Vn vì hòa bình, khi Vn không còn chiến tranh nữa thì họ xúi Khmer đỏ đánh tiếp, và khi Trung Quốc bắt tay với Mỹ thì Vn phải theo Nga chứ.
Còn Vn giúp Campuchia là tình cảm, là nhân đạo, là tình người, là chấm dứt nạn diệt chủng. Vn giúp Campuchia là vì hòa bình.
Trả lời

bởi: Vô danh
02.12.2012 12:00
Rất dễ hiểu tại sao VN không tiếp tục chơi với TQ bởi vì TQ thường xuyên nghĩ ra nhiều âm mưu hãm hại VN. Ta cũng phải đặt câu hỏi LX đã giúp đỡ TQ nhiều như thế nào (còn hơn rất nhiều TQ giúp đỡ VN) thế mà đùng một cái TQ coi LX là kẻ thù lớn nhất.

bởi: ThanhNgoc
30.11.2012 00:08
Mot Ten Hen Mat, De Tien, Khong Biet Xau ho la gi!
Hay cam ten hen mat nay buoc vao lanh tho VN trong bat cu ly do gi! Cho no lam day to cho Tau! vi cuoc doi cua no chi song voi su hen ha ma thoi!

bởi: Sang
29.11.2012 21:51
Việt Nam dựng nên Hun Sen và giữ cho đất nước này ổn định, nhưng thằng Tàu nhiều tiền của muốn hớt tay trên. Nếu không cầm lái cẩn thận thì không chừng chính Hun Sen sẽ quay ngược lại quật Việt Nam dưới sự xúi giục của Trung Cộng, nhất là khi vấn đề biển Đông vượt khỏi sự kiềm chế của các nước mà nguyên do vẫn từ sự khiêu khích của Trung Cộng.

bởi: Herry từ: The US
29.11.2012 20:50
Khi người Pháp thất bại có tính chiến lược tại Điện Biên Phủ, Việt Nam bị chia làm đôi theo hiệp định Quốc tế tại Giơnevơ, Thụy Sĩ và lấy vĩ tuyến 17 làm gianh giới tạm thời để tiến hành tổng tuyển cử thống nhất đất nước. Trong Hội Nghị này TQ đã thể hiện ý đồ không muốn một Việt Nam thống nhất. Người Mỹ thay người Pháp tiến hành cuộc chiến tranh tàn khốc nhằm ngăn chặn CNCS tiến xuống ĐNA. Mặc dù TQ viện trợ rất nhiều cho Miền Bắc trong cuộc chiến này, nhưng thâm ý của họ chỉ muốn một VN bị chia cắt để miền Bắc Việt Nam là vùng điệm an toàn cho TQ. Khi người Mỹ bị sa lầy và có dự tính nén bom nguyên tử xuống Hà Nội. Tuy vậy tình hình quốc tế lúc đó đang trong cao điểm của chiến tranh lạnh giữa hai khối, nên Họ phải dừng kế hoạch này và rút dần khỏi Việt Nam, điều này làm TQ phải tính lại ván cờ của mình. Họ sớm có nhận định, người Mỹ sẽ không can thiệp vào VN nữa nên đã huy động một lực lượng áp đảo xả súng không thương tiếc vào những người VN bảo vệ đảo để chiếm bằng được Hoàng Xa, chuẩn bị cho kế hoạch "tước đoạt" Biển Đông sau đó 30 năm! Lúc này Hạm đội 7 của Mỹ cách đó không xa, nhưng làm ngơ! Ngầm ủng hộ Cawmphuchia, TQ rất hoan hỉ khi người chính quyền Pol pot tiến hành cuộc diệt chủng chính đồng loại mình. Thực sự, dù ngoài dự kiến, nhưng VN phải tiến hành cuộc chiến tranh để bảo vệ tổ quốc và cứu dân tộc CPC. Mặc dù thời gian kết thúc rất nhanh, nhưng TQ tiếp tục viện trợ cho Khơ me đỏ và được Thái Lan cho đặt căn cứ, nên cuộc chiến tại vùng rừng núi giáp với biên giới Thái Lan rất ác liệt. Vũ khí TQ viện trợ cho Khơ Me đỏ rất đa dạng và tính sát thương rất tàn nhẫn, chẳng hạn một loại mìn của TQ khi nổ thì các mảnh vũ khí bay là là mặt đất chỉ nhằm cắt chân, tay người lính VN mà không làm chết hẳn. Một lần nữa TQ lại mỉm cười thâm độc trước cảnh giết chóc giữa hai dân tộc. Tuy vậy TQ vẫn thất vọng khi Khơ me đỏ ngày càng bị suy tàn. Nhằm trả thù VN, sau khi Đặng Tiểu Bình qua Mỹ năm 1979 đã xua quân sang phá phách, tàn sát thường dân không thương tiếc tại các tỉnh phía bắc VN. Vấn đề mấu chốt được đặt ra ở đây là:
- Đây cũng chính là trách nhiệm và tội ác của Mỹ gây ra cho 2 dân tộc. Nước Mỹ - hình ảnh anh chàng "cao bồi mã thượng" trở thành "tên tiểu nhân đắc ý".
- Một lần nữa, bằng máu và nước mắt của hàng triệu người VN và CPC cho thế giới thấy rõ âm mưu thâm hiểm lâu dài và có tính truyền thống của Hán tộc.
- Năm nước thường trực HĐBA của LHQ chỉ là những kẻ thỏa hiệp, tìm cách ăn chia trên xương máu của các dân tộc khác.
- Con bài "tự do, dân chủ" mà nước Mỹ luôn đem ra mặc cả và giao giảng với các quốc gia chỉ là "cái mặt nạ đáng thương".
- Sự xuất hiện các quốc gia như Bắc Triều Tiên, Iran... chỉ là kết quả tất yếu của lịch sử nhân loại khi mà các nước lớn không hơn gì "những tên buôn lậu ma túy".
- Việt Nam nói riêng và các dân tộc trên thế giới nói chung tự mình tìm con đường phát triển để bảo vệ sự tồn vong của dân tộc. Đừng bao giờ đặt lòng tin về số phận dân tộc mình vào các nước lớn.
- Nước Mỹ sẽ đến lúc phải trả giá đắt cho nhưng toan tính sai lầm của mình trong quá khứ, nếu không kịp thời hành động.
Trả lời

bởi: gia hoa từ: The US
03.12.2012 09:38
Bạn Herry nói rất hay.Tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm và bài viết của bạn.QUa bài viết này bạn tỏ rõ mình là người am hiểu,tường tận về tình hình VN ,Trung QUốc và CPC trong những thập kỷ vừa qua.Bạn từ Mỹ nhưng quan điểm cuả bạn không giống như 1 số người khác.Cảm ơn bạn đã nói hộ những người VN chân chính
Trả lời

bởi: Nguoi Viet Nam từ: Ha Noi
03.12.2012 21:38
Qua hay. Phan tich rat hop tinh hop ly. Toi yeu Viet Nam.
Trả lời

bởi: Khoa từ: Hương Thủy, TT Huế
03.12.2012 01:35
Tôi đồng ý, trong giai đoạn Polpot cầm quyền diệt chủng dân Campuchia man rợ như vậy mà quốc tế làm ngơ, HĐBA LHQ làm ngơ. Phải chăng là sự thỏa hiệp, ích kỷ của tiểu nhân đắc ý lên ngôi. Nước Mỹ dù có nhân danh "tự do, dân chủ" để rao giảng với thế giới cũng không thoát khỏi tính ích kỷ, hẹp hòi để phản đối "đồng minh" Trung Hoa, "đồng phái" bất đắc dĩ Khme đỏ để ủng hộ kẻ thù Niệt Nam nhân dang công lý tiêu diệt chế độ diệt chủng, giai phóng nhân dân Campuhia.

bởi: Vô danh
29.11.2012 20:07
Hồi đi học, có 2 đứa bạn người Campuchia. Theo họ, ở Campuchia mọi việc được giải quyết bằng tiền.

bởi: Người Việt
29.11.2012 18:48
Tôi thấy bài viết của Ô Vinh Dự sao mà nó na ná quan điểm của chính phủ vn bây giờ tôi hy vọng nó là "chính chủ" chứ không phải ô viết hay nêu lên dùm quan điểm của ai đó . Nếu là "chính chủ" thì có lẻ ô bị ảnh hưởng quá nặng nề giáo dục trong nước chưa tham khảo thêm nhiều tài liệu, tư liệu để đặt vấn đề một cách độc lập với nhản quan của một học giả "học sâu, hiểu rộng . "
Trả lời

bởi: Vô danh
30.11.2012 22:16
Vậy "Người Việt" hãy cho biết quan điểm của mình như thế nào.
Trả lời

bởi: Người Việt
02.12.2012 20:53
Bạn vô danh; Ai củng yêu nc' mình, ai củng muốn nói tốt về đất nước mình . Nhưng đả là người trí thức, học giả, có văn bằng cao thì nên nhìn sự vật khách quan và cân bằng hơn giới bình dân . Các sử gia vn trước 75 khởi đầu từ Ô Trần trọng Kim không dấu diếm gì chuyện vn thôn tính chiêm thành hay chuyện vinh nhục ngàn năm với người Trung Hoa . Sử gia, học giả xhch vn đương thời thường chọn lọc mượn hình ảnh câu chuyện của nhửng tác giả nào viết gì có lợi cho mình thì thêm bớt vào để bóp méo lịch sử, lâu lâu ghi vài câu chuyện của phía bên kia để làm ra vẻ khách quan . Chuyện chiến tranh vn, CPC trong thời hiện đại có nhiều khía cạnh, nhiều tài liệu phải so, chứ cứ cho là mình đúng hết 100% đâu được . Nếu bạn vô danh muốn biết thêm quan điểm của người ngoài cuộc nên đọc "brother enemy" the war after the war của Ô Ấn Độ Nayan Chanda phóng viên và chủ bút của tờ Kinh tế Viển đông người theo dỏi cuộc chiến vn nhiều năm, ở lại sg sau 1975 . Ông này là bạn của cựu hoàng sihanouk, Ô là vn expert chuyên viết phóng sự về vn được mời xuống xả BA CHÚC xem tội ác khmer đỏ, trở lại vn nhửng năm đổi mới; khen csvn có, chê có đôi lúc chính phủ vncs củng bực bội vì Ô ta . Ông này không phải là ng duy nhất dỉ nhiên có nhiều ng`, nhiều tác giả biết chuyện vn, CPC, VN củng có sử gia nổi danh Dương T Quốc chắc ô củng viết về CPC . Nói vậy thì bạn biết quan điểm tôi rồi phải ko .

Blog

Cuộc đấu tranh theo hai hướng

Giàn khoan HD-981 được kéo ra khỏi vùng biển Việt Nam vừa đúng khi bão Rammasun kéo đến
Thêm

'Mâm cỗ' có cao hơn 'tiếng chào'?

Ông bà ta có câu 'tiếng chào cao hơn mâm cỗ', ý nói lời ăn tiếng nói đáng trọng hơn là của cải vật chất
Thêm

Đào mỏ ngân sách

Muốn đào mỏ ngân sách thì mỏ ngân sách cũng phải đủ lớn để đào
Thêm

Về văn học miền Nam 1954-1975 (1)

Trong lịch sử văn học VN hiện đại, có lẽ không có giai đoạn nào chịu nhiều bất hạnh như từ 1954 đến 1975 ở miền Nam
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Việt Nam nên sớm khởi kiện Trung Quốc ra trước Tòa án Quốc tế

Việt Nam có đầy đủ hồ sơ, tài liệu lịch sử về chủ quyền, việc khởi kiện TQ ra trước Tòa án Quốc tế sẽ giúp cho VN chiếm được nhiều lợi thế
Thêm

Thư ngỏ gửi Quốc hội Hoa Kỳ và Chính phủ Việt Nam

Tôi là một nhà báo, nhà văn, viết kịch và nhà nghiên cứu độc lập chuyên nghiệp từ những năm 1990
Thêm

Huỳnh Tấn Mẫm, đảng viên cộng sản phản tỉnh muộn màng

Tôi thành tâm mong Huỳnh Tấn Mẫm sẽ có thêm nghị lực, quyết tâm để có được những hành động tiếp theo trong những ngày tới
Thêm

Formosa Hà Tĩnh đã trở thành đặc khu của Trung Quốc?

Trong khi dư luận trong và ngoài nước xôn xao và phản ứng mạnh mẽ trước sự kiện Cty Formosa Hà Tĩnh gửi công văn cho Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải
Thêm

Tầm quan trọng của kiều hối

Kiều hối là ngoại tệ chuyển về Việt Nam do những người sinh sống ở nước ngoài như những người tị nạn CS hay làm việc ở nước ngoài
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị đang đi thăm Hoa Kỳi
X
25.07.2014
Tin tức: http://www.voatiengviet.com, http://www.facebook.com/VOATiengViet Việt Nam và Singapore nên củng cố quan hệ hợp tác quốc phòng để đi đôi với quan hệ đối tác chiến lược. Đây là một đề nghị được đưa ra trong cuộc đối thoại quốc phòng song phương Việt Nam - Singapore tại Hà Nội hôm 22 tháng Bảy. Xem thêm: http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo Nếu không vào được VOA dù đã đổi DNS, xin các bạn hãy vào vn3000.com để vượt tường lửa vào VOA hay các trang bị chặn khác như Facebook!
Video

Video Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị đang đi thăm Hoa Kỳ

Việt Nam và Singapore nên củng cố quan hệ hợp tác quốc phòng để đi đôi với quan hệ đối tác chiến lược. Đây là một đề nghị được đưa ra trong cuộc đối thoại quốc phòng song phương Việt Nam - Singapore tại Hà Nội hôm 22 tháng Bảy
Video

Video Giao tranh tiếp diễn ở Dải Gaza

Quân đội Israel tiếp tục không kích và nã pháo vào Dải Gaza trong khi Hamas tiếp tục pháo kích Israel, giữa lúc đang có nỗ lực nhằm đạt một thỏa thuận ngừng bắn để chấm dứt giao tranh
Video

Video Việt Nam-Singapore thắt chặt quan hệ quốc phòng

'Việt Nam và Singapore nên củng cố quan hệ hợp tác quốc phòng để đi đôi với quan hệ đối tác chiến lược.' Ý kiến đó đã được đưa ra trong cuộc đối thoại quốc phòng song phương tại Hà Nội hôm 22/7
Video

Video Gần 50 người thiệt mạng trong vụ rơi máy bay ở Đài Loan

Ít nhất 48 người, trong đó có 2 sinh viên y khoa người Pháp, thiệt mạng trong một tai nạn máy bay giữa thời tiết mưa bão, trên một hòn đảo ngoài khơi bờ biển phía tây của Đài Loan
Video

Video VN giải thích vũ khí gửi sang Ukraine qua ngã Phần Lan là để bảo trì

Một số lượng vũ khí lớn từ Việt Nam gửi sang Ukraine đã bị các nhân viên thuế quan Phần Lan giữ lại tại phi trường Helsinki-Vantaa hồi tuần trước