Thứ hai, 22/12/2014
Xem

Blog / Nguyễn Hưng Quốc

Chuyện sách 2

Chuyện sách 2
Chuyện sách 2

Trong bài trước, tôi “khoe” là mình có khá nhiều sách báo.

Chữ “khoe” để trong ngoặc kép vì hơi có chút mỉa mai. Mỉa mai vì gần đây, tôi rất ít đọc sách báo. Theo nghĩa truyền thống.

Trước hết là báo. Trước, tôi có thói quen đặt mua dài hạn nhật báo tiếng Anh ở vùng tôi ở. Cuối tuần, tôi mua thêm một hai tờ khác nữa. Với tạp chí văn học bằng tiếng Anh, tôi cũng đặt mua dài hạn hai, ba tờ. Những lúc rảnh, tôi cũng thường lang thang trong thư viện, dừng lại ở khu tạp chí để đọc lướt qua tất cả các số báo mới liên quan đến văn học và Á châu học. Nhưng từ mấy năm nay, thói quen ấy giảm dần. Rồi mất hẳn. Tôi không còn mua báo nữa. Dù ngày nào tôi cũng đọc. Mỗi buổi sáng, thức dậy, hầu như bao giờ tôi cũng đọc lướt qua, trước hết, tờ The Age và tờ The Australian ở Úc, sau đó, tờ The New York Times và tờ Politico ở Mỹ, tờ Guardian ở Anh; rồi đến tờ Người Việt ở Califonia và một số tờ báo khác ở Việt Nam. Nhưng tất cả đều trên internet.

Với các tạp chí chuyên môn cũng vậy. Tôi toàn đọc trên internet. Ở các đại học, những năm gần đây, báo chí thường được mua dưới hình thức ấn bản điện tử. Trong lãnh vực khoa học xã hội và nhân văn, có những nguồn như Academic Search Premier và Project MUSE cung cấp bài vở từ cả mấy trăm tờ tạp chí chuyên ngành khác nhau; một kho tàng tài liệu chắc chắn là phong phú hơn bất cứ một thư viện nào trên thế giới. Mà lại dễ tìm nữa. Chỉ mất một, hai phút, chúng ta có thể tìm thấy tất cả những gì chúng ta cần. Ví dụ, vào Project MUSE, đánh chữ “postmodernism” (chủ nghĩa hậu hiện đại), tôi thấy ngay có đến 6000 bài; ở Academic Search Premier, hơn 5000 bài. Trong tích tắc.

Bỏ thói quen đọc báo và tạp chí giấy, nhưng tôi vẫn đọc sách. Có điều số lượng cứ giảm dần. Giảm dần.

Nguyên nhân đầu tiên có lẽ do thư viện. Các thư viện đại học càng ngày càng mua nhiều sách điện tử. Vào thư mục, đánh bất cứ vấn đề gì thuộc loại “nóng”, những tên sách mới nhất, đứng trên cùng, bao giờ cũng thường ở dạng e-book. Lúc đầu, đọc, cũng hơi khó chịu. Nhưng không có lựa chọn nào khác. Rán. Riết thành quen. Sau, tôi đọc sách điện tử trên màn ảnh cũng không thấy gì khác với sách in theo lối truyền thống. Quen nhanh nhất là loại sách biên khảo. Nhưng rồi đọc thơ cũng vậy. Cũng thấy được chữ trôi và thở. Cũng nghe được hơi ấm từ chúng. Y như trên trang giấy.

Rồi tôi mua một cái Kindle, một loại máy chuyên đọc sách điện tử. So với iPad, Kindle cổ điển hơn, ít chức năng hơn, không đẹp và tiện lợi bằng. Nhưng tôi thích Kindle vì chúng gần với sách hơn, ít có nguy cơ bị chia trí hơn: ở Kindle, chúng ta không thể làm gì khác ngoài việc đọc. Không thể vào internet. Không thể đọc hay viết email.

Với Kindle, các chuyến đi xa trở thành nhẹ nhàng hơn hẳn. Trước, mỗi lần đi xa là một lần vất vả với sách. Đi càng lâu, sách càng nhiều. Nhưng không thể mang hết sách mình muốn và mình cần, nhất là đi máy bay với những quy định ngặt nghèo về trọng lượng hành lý. Bây giờ, trong chiếc Kindle nhỏ xíu, chỉ bằng một cuốn sách mỏng dưới một trăm trang, tôi có thể chứa hơn 200 cuốn sách. Tha hồ lựa và đọc.

Bởi vậy, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi số lượng sách điện tử càng ngày càng thịnh hành. Mãi lực của sách điện tử trong năm 2010 lên đến một tỉ. Người ta đoán đến năm 2015, nó sẽ là ba tỉ.

Nhưng sách điện tử càng thịnh hành, sách in theo lối truyền thống lại càng gặp khó khăn. Mới đây, giữa tháng 2 năm  2011, hệ thống nhà sách Borders ở Mỹ khai phá sản một phần (nghĩa là, theo luật, vẫn được phép tiếp tục kinh doanh trong thời gian tìm cách trả nợ). Xin lưu ý: Được thành lập từ năm 1971, Borders là hệ thống nhà sách lớn thứ hai ở Mỹ (chỉ đứng sau Barnes & Noble), gồm 640 hiệu sách rải rác trong cả nước. Số hiệu sách do Borders làm chủ hoặc hợp tác với Borders trên khắp thế giới, kể cả nhiều nước ở Á châu, có lúc lên đến trên 1000. Có điều, năm 2006 là năm cuối cùng họ có lời. Sau đó là lỗ. Có năm lỗ cả tỉ đô.

Và cuối cùng là phá sản.

Dĩ nhiên, việc phá sản của các hiệu sách bán lẻ không phải chỉ vì sách điện tử. Thật ra số lượng sách điện tử hiện nay chưa nhiều đủ để cung ứng nhu cầu giải trí cũng như nghiên cứu của người đọc. Sát thủ chính ở đây là việc mua bán online. Mua sách ở Amazon.com rõ ràng là tiện và rẻ hơn ở các hiệu sách bán lẻ nhiều.

Cứ tưởng tượng: một ngày nào đó, trên đường phố không còn, hoặc nếu còn, còn một cách vô cùng họa hoằn, các hiệu sách; và trong nhà của ngay giới trí thức, cũng không còn phòng sách hoặc kệ sách nữa. Buồn không? Chắc chắn là buồn. Lúc ấy, những người từng mê sách và từng bỏ tiền ra mua thật nhiều sách, hẳn sẽ ngậm ngùi ghê lắm.

Cũng như trước đây có khá nhiều nhà văn mê máy đánh chữ. Họ tưởng họ sẽ không thể viết lách gì được nếu không được gõ lóc cóc trên bàn máy đánh chữ. Thế nhưng, khi các nhà sản xuất máy đánh chữ đóng cửa và các máy đánh chữ đồng loạt biến mất trên thị trường, tôi chỉ nghe, thật thưa thớt, vài lời than thở ngậm ngùi của một số nhà văn lão thành đã buông bút từ lâu. Còn quần chúng? Hình như không ai để ý cả.

Trước những sự thay đổi của lịch sử, lòng ngậm ngùi thường rất yếu ớt. Và thường hoàn toàn bất lực.

* Blog của Tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Nguyễn Hưng Quốc

Nhà phê bình văn học, nguyên chủ bút tạp chí Việt (1998-2001) và đồng chủ bút tờ báo mạng Tiền Vệ (http://tienve.org). Hiện là chủ nhiệm Ban Việt Học tại trường Đại Học Victoria, Úc. Đã xuất bản trên mười cuốn sách về văn học Việt Nam.
Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Ý định của tác giả trong văn học

Đọc các bài phê bình, nhiều người băn khoăn: Hay thì hay, nhưng không biết tác giả có nghĩ vậy khi sáng tác hay không?
Thêm

Sự thành công của Uber và kinh doanh ứng dụng peer-to-peer

Chưa đầy nửa năm sau khi xuất hiện tại Việt Nam (chủ yếu tại Sài Gòn), Uber đã tạo ra một cơn bão truyền thông
Thêm

Bạn trẻ và du lịch khám phá

Du lịch trải nghiệm và khám phá, trong đó “phượt” là một hình thức điển hình và trào lưu nhất hiện nay
Thêm

Đài Loan: Hai khuôn mặt sáng

Đài Loan vừa trải qua một cuộc thay đổi chính trị khá sâu sắc. Bắc Kinh không hề dự kiến một cuộc đảo lộn tệ hại cho họ đến vậy
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Để có một hiến pháp dân chủ

Việt Nam đang đứng trước khủng hoảng nghiêm trọng trong quan hệ với nước láng giềng khổng lồ Trung Quốc
Thêm

Cái bắt tay

Bạn tôi, một người Thái, sống ở Thái Lan, có nói với tôi: “Sao thủ tướng mày coi khinh thủ tướng tao thế?”
Thêm

Giá trị phổ quát và vĩnh cửu của bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền

Việc trả tự do trước thời hạn mãn án tù chắc chắn không phải là vì lý do nhân đạo của nhà cầm quyền Việt Nam, mà vì áp lực quốc tế nói chung
Thêm

Hồi hộp chờ đếm phiếu

Trong các kỳ bầu cử ở Mỹ, ngay đêm đếm phiếu hay qua sáng ngày hôm sau các ứng cử viên thường đã biết mình thắng hay thua
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Mẫu chế tạo bằng máy in 3-D hỗ trợ cho việc mổ timi
X
21.12.2014
Công nghệ in 3 chiều hiện đang được áp dụng cho tim của người – nhưng không phải là tạo ra một trái tim mới – mà là tạo ra một mô hình giống y như trái tim thật. Công nghệ mới này có thể giúp các bác sỹ giải phẫu hiểu rõ hơn tình trạng của bệnh nhân trước một ca phẫu thuật.
Video

Video Mẫu chế tạo bằng máy in 3-D hỗ trợ cho việc mổ tim

Công nghệ in 3 chiều hiện đang được áp dụng cho tim của người – nhưng không phải là tạo ra một trái tim mới – mà là tạo ra một mô hình giống y như trái tim thật. Công nghệ mới này có thể giúp các bác sỹ giải phẫu hiểu rõ hơn tình trạng của bệnh nhân trước một ca phẫu thuật.
Video

Video Trung Quốc tiếp tục tăng cường sức mạnh hàng hải

Trung Quốc sẽ thiết lập một hệ thống giám sát ngoài khơi bao gồm các trạm vệ tinh-radar nhằm tăng cường sức mạnh hàng hải quốc gia, một động thái có thể làm gia tăng căng thẳng tranh chấp Biển Đông
Video

Video Việt Nam giải cứu 12 công nhân trong vụ sập hầm thủy điện

12 người bị mắc kẹt trong vụ sập hầm thủy điện ở Lâm Đồng được cứu sống hôm 19/12 sau 4 ngày nỗ lực giải cứu
Video

Video Việt Nam sắp mua tàu chiến của Ấn Độ

Ấn Độ sắp cung cấp các tàu chiến cho Việt Nam trong lúc Hà Nội đang tìm cách hiện đại hóa quân sự và tăng cường khả năng quốc phòng trước các động thái lấn lướt của Trung Quốc ở Biển Đông
Video

Video Nghiên cứu: Người dân toàn cầu sống thọ thêm được 6 năm kể từ năm 1990

Tuổi thọ toàn cầu đã tăng thêm sáu năm kể từ năm 1990 nhờ tỉ lệ tử vong vì ung thư và bệnh tim ở các nước giàu giảm xuống và tỉ lệ sống sót những bệnh tiêu chảy, bệnh lao và sốt rét cao hơn ở những nước nghèo