Thứ hai, 20/10/2014
Xem

Blog / Nguyễn Hưng Quốc

Chuyện sách 2

Chuyện sách 2
Chuyện sách 2

Trong bài trước, tôi “khoe” là mình có khá nhiều sách báo.

Chữ “khoe” để trong ngoặc kép vì hơi có chút mỉa mai. Mỉa mai vì gần đây, tôi rất ít đọc sách báo. Theo nghĩa truyền thống.

Trước hết là báo. Trước, tôi có thói quen đặt mua dài hạn nhật báo tiếng Anh ở vùng tôi ở. Cuối tuần, tôi mua thêm một hai tờ khác nữa. Với tạp chí văn học bằng tiếng Anh, tôi cũng đặt mua dài hạn hai, ba tờ. Những lúc rảnh, tôi cũng thường lang thang trong thư viện, dừng lại ở khu tạp chí để đọc lướt qua tất cả các số báo mới liên quan đến văn học và Á châu học. Nhưng từ mấy năm nay, thói quen ấy giảm dần. Rồi mất hẳn. Tôi không còn mua báo nữa. Dù ngày nào tôi cũng đọc. Mỗi buổi sáng, thức dậy, hầu như bao giờ tôi cũng đọc lướt qua, trước hết, tờ The Age và tờ The Australian ở Úc, sau đó, tờ The New York Times và tờ Politico ở Mỹ, tờ Guardian ở Anh; rồi đến tờ Người Việt ở Califonia và một số tờ báo khác ở Việt Nam. Nhưng tất cả đều trên internet.

Với các tạp chí chuyên môn cũng vậy. Tôi toàn đọc trên internet. Ở các đại học, những năm gần đây, báo chí thường được mua dưới hình thức ấn bản điện tử. Trong lãnh vực khoa học xã hội và nhân văn, có những nguồn như Academic Search Premier và Project MUSE cung cấp bài vở từ cả mấy trăm tờ tạp chí chuyên ngành khác nhau; một kho tàng tài liệu chắc chắn là phong phú hơn bất cứ một thư viện nào trên thế giới. Mà lại dễ tìm nữa. Chỉ mất một, hai phút, chúng ta có thể tìm thấy tất cả những gì chúng ta cần. Ví dụ, vào Project MUSE, đánh chữ “postmodernism” (chủ nghĩa hậu hiện đại), tôi thấy ngay có đến 6000 bài; ở Academic Search Premier, hơn 5000 bài. Trong tích tắc.

Bỏ thói quen đọc báo và tạp chí giấy, nhưng tôi vẫn đọc sách. Có điều số lượng cứ giảm dần. Giảm dần.

Nguyên nhân đầu tiên có lẽ do thư viện. Các thư viện đại học càng ngày càng mua nhiều sách điện tử. Vào thư mục, đánh bất cứ vấn đề gì thuộc loại “nóng”, những tên sách mới nhất, đứng trên cùng, bao giờ cũng thường ở dạng e-book. Lúc đầu, đọc, cũng hơi khó chịu. Nhưng không có lựa chọn nào khác. Rán. Riết thành quen. Sau, tôi đọc sách điện tử trên màn ảnh cũng không thấy gì khác với sách in theo lối truyền thống. Quen nhanh nhất là loại sách biên khảo. Nhưng rồi đọc thơ cũng vậy. Cũng thấy được chữ trôi và thở. Cũng nghe được hơi ấm từ chúng. Y như trên trang giấy.

Rồi tôi mua một cái Kindle, một loại máy chuyên đọc sách điện tử. So với iPad, Kindle cổ điển hơn, ít chức năng hơn, không đẹp và tiện lợi bằng. Nhưng tôi thích Kindle vì chúng gần với sách hơn, ít có nguy cơ bị chia trí hơn: ở Kindle, chúng ta không thể làm gì khác ngoài việc đọc. Không thể vào internet. Không thể đọc hay viết email.

Với Kindle, các chuyến đi xa trở thành nhẹ nhàng hơn hẳn. Trước, mỗi lần đi xa là một lần vất vả với sách. Đi càng lâu, sách càng nhiều. Nhưng không thể mang hết sách mình muốn và mình cần, nhất là đi máy bay với những quy định ngặt nghèo về trọng lượng hành lý. Bây giờ, trong chiếc Kindle nhỏ xíu, chỉ bằng một cuốn sách mỏng dưới một trăm trang, tôi có thể chứa hơn 200 cuốn sách. Tha hồ lựa và đọc.

Bởi vậy, chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi số lượng sách điện tử càng ngày càng thịnh hành. Mãi lực của sách điện tử trong năm 2010 lên đến một tỉ. Người ta đoán đến năm 2015, nó sẽ là ba tỉ.

Nhưng sách điện tử càng thịnh hành, sách in theo lối truyền thống lại càng gặp khó khăn. Mới đây, giữa tháng 2 năm  2011, hệ thống nhà sách Borders ở Mỹ khai phá sản một phần (nghĩa là, theo luật, vẫn được phép tiếp tục kinh doanh trong thời gian tìm cách trả nợ). Xin lưu ý: Được thành lập từ năm 1971, Borders là hệ thống nhà sách lớn thứ hai ở Mỹ (chỉ đứng sau Barnes & Noble), gồm 640 hiệu sách rải rác trong cả nước. Số hiệu sách do Borders làm chủ hoặc hợp tác với Borders trên khắp thế giới, kể cả nhiều nước ở Á châu, có lúc lên đến trên 1000. Có điều, năm 2006 là năm cuối cùng họ có lời. Sau đó là lỗ. Có năm lỗ cả tỉ đô.

Và cuối cùng là phá sản.

Dĩ nhiên, việc phá sản của các hiệu sách bán lẻ không phải chỉ vì sách điện tử. Thật ra số lượng sách điện tử hiện nay chưa nhiều đủ để cung ứng nhu cầu giải trí cũng như nghiên cứu của người đọc. Sát thủ chính ở đây là việc mua bán online. Mua sách ở Amazon.com rõ ràng là tiện và rẻ hơn ở các hiệu sách bán lẻ nhiều.

Cứ tưởng tượng: một ngày nào đó, trên đường phố không còn, hoặc nếu còn, còn một cách vô cùng họa hoằn, các hiệu sách; và trong nhà của ngay giới trí thức, cũng không còn phòng sách hoặc kệ sách nữa. Buồn không? Chắc chắn là buồn. Lúc ấy, những người từng mê sách và từng bỏ tiền ra mua thật nhiều sách, hẳn sẽ ngậm ngùi ghê lắm.

Cũng như trước đây có khá nhiều nhà văn mê máy đánh chữ. Họ tưởng họ sẽ không thể viết lách gì được nếu không được gõ lóc cóc trên bàn máy đánh chữ. Thế nhưng, khi các nhà sản xuất máy đánh chữ đóng cửa và các máy đánh chữ đồng loạt biến mất trên thị trường, tôi chỉ nghe, thật thưa thớt, vài lời than thở ngậm ngùi của một số nhà văn lão thành đã buông bút từ lâu. Còn quần chúng? Hình như không ai để ý cả.

Trước những sự thay đổi của lịch sử, lòng ngậm ngùi thường rất yếu ớt. Và thường hoàn toàn bất lực.

* Blog của Tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Nguyễn Hưng Quốc

Nhà phê bình văn học, nguyên chủ bút tạp chí Việt (1998-2001) và đồng chủ bút tờ báo mạng Tiền Vệ (http://tienve.org). Hiện là chủ nhiệm Ban Việt Học tại trường Đại Học Victoria, Úc. Đã xuất bản trên mười cuốn sách về văn học Việt Nam.
Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Người ‘đẹp’ nhất trong Đèn Cù

Cuốn Đèn Cù của Trần Đĩnh đang được phổ biến ngày càng rộng trong và ngoài nước. Với tôi cuốn sách giúp nhớ lại biết bao cảnh cũ người xưa
Thêm

Chính phủ dân chủ

Định nghĩa một chính phủ dân chủ, lâu nay, người ta hay nhắc đến ba yếu tố: của dân, do dân và vì dân
Thêm

Malala Yousafzai: nguồn cảm hứng của giới trẻ

Ở tuổi 17, Malala là người nhận giải Nobel hòa bình trẻ nhất trong lịch sử hơn trăm năm của giải thưởng có uy tín nhất thế giới này
Thêm

Nhiệm vụ của nhà phê bình văn học

Nhiệm vụ chính của nhà phê bình theo tôi, nằm ở chỗ: họ dám thách thức lại những điều mọi người đều cho là đúng
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Thưa Thầy Lần Cuối

Với độc giả, Thầy là Nhà Văn Nguyễn Xuân Hoàng. Với riêng em, Thầy là thầy dạy văn chương
Thêm

TBT Trọng có dám ‘đập bình diệt chuột’?

Giới về hưu và đặc biệt tầng lớp cách mạng lão thành ở Việt Nam với không ít người còn trung trinh với quá khứ oanh liệt của đảng
Thêm

Đọc lại lịch sử

Qua phim The Last Days In Vietnam đạo diễn Rory Kennedy hy vọng người Mỹ sẽ lưu tâm đến bài học từ cuộc chiến VN
Thêm

VN vẫn cần đưa tranh chấp Biển Đông với TQ ra trước cơ quan tài phán quốc tế

Theo nhận định của tôi, Việt Nam vẫn cần đưa tranh chấp chủ quyền biển đảo với Trung Quốc ra trước các cơ quan tài phán quốc tế
Thêm

Vì sao Thống đốc Bình ‘quyết liệt’ giấu nợ xấu?

Lại một lần nữa Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bị giới chủ ngân hàng 'qua mặt'
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Đèn rẻ tiền cho người nghèo không có điệni
X
18.10.2014
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế và Ngân hàng Thế giới, hơn một tỉ người trên thế giới vẫn không có điện. Một công ty ở Hà Lan đang cố gắng thay đổi điều đó với sản phẩm của mình dựa trên đèn LED.
Video

Video Đèn rẻ tiền cho người nghèo không có điện

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế và Ngân hàng Thế giới, hơn một tỉ người trên thế giới vẫn không có điện. Một công ty ở Hà Lan đang cố gắng thay đổi điều đó với sản phẩm của mình dựa trên đèn LED.
Video

Video Đài Loan muốn cho tàu chiến đóng ở đảo Ba Bình

Đảo Ba Bình mà Đài Loan gọi là Thái Bình là đảo duy nhất trên quần đảo Trường Sa đủ diện tích để xây dựng một hải cảng và Đài Loan đang tiến hành thi công dự án này
Video

Video Thủ tướng Nhật Bản gửi đồ cúng đến đền Yasukuni

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã gửi lễ vật đến cúng tại một đền thờ Shinto mà nhiều nước láng giềng của Nhật Bản coi là biểu tượng của quá khứ quân phiệt của đế quốc Nhật
Video

Video Lãnh đạo Âu, Á tề tựu về Ý dự hội nghị thượng đỉnh

Các nhà lãnh đạo châu Âu và châu Á đã bắt đầu tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Á-Âu kéo dài hai ngày để tăng cường hợp tác chính trị, an ninh và kinh tế, trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về dịch bệnh Ebola, và hoạt động ngoại giao song song về cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine
Video

Video Philippines thúc đẩy quốc tế ủng hộ Kế hoạch 3 điểm cho Biển Đông

Philippines đẩy mạnh lời kêu gọi cộng đồng quốc tế ủng hộ việc thực thi Kế hoạch 3 điểm (TAP) hướng tới giải pháp hòa bình cho tranh chấp Biển Đông