Thứ hai, 30/03/2015
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Câu chuyện lái xe chính chủ

x
Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trong những ngày gần đây là vấn đề đi xe chính chủ. Vấn đề này nảy sinh từ Nghị định 71 và nó trở thành một tâm điểm “búa rìu dư luận” đối với Bộ trưởng Giao thông Đinh La Thăng.

Nghị định 71 quy định từ 10/11/2012 tăng mức xử phạt một số hành vi vi phạm giao thông đường bộ, trong đó có hành vi của chủ xe ô tô, xe máy không chuyển quyền sở hữu phương tiện theo quy định. Theo nghị định này, nếu các bên mua – bán ô tô hoặc xe máy không làm thủ tục chuyển quyền sở hữu phương tiện theo quy định (trong vòng 30 ngày kể từ ngày ký hợp đồng mua bán) sẽ bị phạt ở mức từ 800 nghìn đến 1 triệu 200 nghìn cho trường hợp xe máy và từ 6 triệu tới 10 triệu đồng đối với xe ô tô các loại.

Theo giải thích của Bộ Giao thông, Nghị định 71 không có quy định xử phạt người điều khiển xe không chính chủ, mà chỉ quy định xử phạt chủ phương tiện có hành vi không chuyển quyền sở hữu đúng quy định. Bộ này cũng giải thích thêm rằng nghị định 71 đã quy định rõ về hành vi và mức phạt, còn thủ tục và hình thức xử phạt được áp dụng theo quy định hiện hành của Bộ Công an.

Mức phạt có thể nói là rất cao này cùng với việc thiếu rõ ràng trong giải thích đối tượng bị phạt khiến cho công chúng hoang mang. Vấn đề mọi người quan tâm là khi họ lái xe không phải xe do mình sở hữu, thí dụ của bạn bè, gia đình, người quen, thì việc giải trình với công an giao thông sẽ như thế nào. Thiếu tướng Đỗ Đình Nghị, Phó tổng Cục trưởng,Tổng cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) trả lời trên báo chí rằng

Hiện Tổng cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hộ đã có công điện 141 gửi công an các địa phương nói rõ, trong thời gian mới triển khai quy định về xử phạt xe không chính chủ, nếu người lái xe khai là xe mượn thì tạm thời không xử phạt", và “chỉ cần hỏi giấy tờ của người cho mượn, CMTND, số điện thoại của người cho mượn… là đã có thể biết có mượn hay không”.

Lý do ít người đi xe chính chủ

Nhà nước và xã hội có lợi ích trong việc biết đích xác một chiếc xe được phép lưu thông trên đường phố là thuộc về người nào để chống mất cắp, kiểm soát các tiêu chuẩn về an toàn giao thông và môi trường, xử phạt vi phạm giao thông, điều tra tội phạm…Vì thế nước nào cũng có quy định về việc đăng ký các loại xe này. Khi các chủ phương tiện bán xe của mình cho người khác, thì người chủ mới đương nhiên phải đăng ký lại với cơ quan nhà nước.

Thế nhưng ở Việt Nam ít người khi mua xe cũ muốn thực hiện chuyển quyền sở hữu phương tiện đúng quy định.

Một trong những lý do chính là họ phải trả phí trước bạ quá cao. Thí dụ, lệ phí trước bạ với ô tô dưới 10 chỗ tùy theo từng địa phương dao động từ 10 - 15%. Lưu ý đây là một loại phí chứ không phải thuế. Các khoản phí được đặt ra nhằm giúp nhà nước có nguồn thu để bù đắp các chi phí liên quan trực tiếp đến các dịch vụ cung cấp cho xã hội - trong trường hợp này là làm thủ tục đổi chủ cho phương tiện. Vì thế, mức phí lên tới 10%- 15% là cao một cách hoàn toàn vô lý. Sự vô lý của chính sách tạo động cơ khuyến khích người dân không chấp hành.

Một lý do khác nữa là từ trước tới nay chưa bao giờ có chuyện xử lý nghiêm khắc vấn đề không làm thủ tục chuyển quyền sở hữu với cơ quan nhà nước khi mua bán xe. Và mức xử phạt, nếu có bị phạt, trước đây cũng rất thấp. Với xe gắn máy, mức phạt cũ chỉ là từ 50.000 đồng đến 100.000 đồng và với xe ô tô các loại mức phạt cũ chỉ là từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng.
Gộp chung hai lý do này lại, trước đây đối với người tiêu dùng, việc làm thủ tục chuyển quyền sở hữu với cơ quan nhà nước vừa rất tốn kém, vừa không giải quyết được vấn đề gì vì không làm cũng chẳng sao. Đó là lý do có tới 40% phương tiện giao thông tại Việt Nam là không chính chủ theo một điều tra xã hội học của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia.

Luật chơi thế nào thì “fair”?

Nếu như luật chơi cũ bao gồm các thành tố: tiền phạt cực thấp + phí trước bạ cực cao + lơi lỏng trong việc xử phạt thì luật chơi nay đã khác. Ban đầu, có vẻ như nó bao gồm các thành tố (hoặc ít ra là dư luận tin rằng nó bao gồm các thành tố): tiền phạt cao + phí trước bạ cao như cũ + công an vào cuộc kiểm tra ai không đi xe chính chủ thì đều bị phạt. Và điều này đã gây nên một làn sóng bất bình lớn.

Một luật chơi fair trong trường hợp này phải là: tiền phạt rất cao + phí trước bạ thấp + việc kiểm tra và xử phạt thông qua các kênh hợp lý hơn là truy vấn người điều khiển phương tiện có chính chủ hay không.

Về mức phí trước bạ, có vẻ như mức phí này sẽ được giảm mạnh trong những ngày tới, Bộ Công an đã có kiến nghị giảm phí trước bạ của xe ô tô cũ xuống chỉ còn 1%. Tuy nhiên, Bộ Tài chính còn đang cân nhắc và chưa quyết có nên giảm hay không và nếu giảm thì lộ trình giảm như thế nào.

Về việc điều tra và xử phạt, thì ngay cả với giải thích của thiếu tướng Đỗ Đình Nghị ở trên cũng không làm cho người dân bớt lo lắng. Làm thế nào để phân biệt một người quen cho mượn xe với một người bán xe? Khi người điều khiển phương tiện mua xe của một cá nhân khác nhưng chưa làm thủ tục, thông thường người điều khiển phương tiện phải biết vài thông tin cá nhân của người bán, thí dụ tên tuổi và số điện thoại. Nếu công an giao thông chỉ hỏi tên tuổi thì không giải quyết được gì. Nếu công an giao thông  hỏi các thông tin cá nhân hơn như số chứng minh nhân dân, ngày sinh, số bằng lái xe, hay sổ hộ khẩu của chủ xe thì ngay cả khi đi xe mượn của bạn bè (chứ không phải mua) cũng khó lòng trả lời thích đáng cho công an được.

Điều tệ hại hơn là sự mập mờ này tạo điều kiện cho một dạng sách nhiễu mới. Công an giao thông, nếu muốn, có thể viện vào cớ đi xe không chính chủ (vốn không có gì sai, miễn là xe mượn) để gây khó khăn và đòi tiền mãi lộ. Đương nhiên nói như thế không phải là công an giao thông sẽ gây khó khăn hay đòi tiền mãi lộ, mà chỉ là họ có thêm một cái cớ để nếu muốn thì có thể làm.

Có lẽ Bộ Công an sẽ phải tìm ra một cách khác để giám sát vấn đề không chuyển quyền sở hữu đúng quy định thay vì việc kiểm tra phương tiện đang lưu thông. Có nhiều cách để thực hiện việc này.  Thí  nếu phương tiện giao thông nào bị phạt thì đích thân người đứng tên giấy tờ phải lên nộp phạt (điều này sẽ gây phiền phức cho chủ xe cũ sau khi đã bán xe cho người khác nhưng chưa làm giấy tờ với nhà nước, vì thế làm tăng mong muốn làm thủ tục cho xong để “nhẹ nợ”). Việc phạt nguội – tức là phạt dựa vào video quay hình trên đường cũng vậy. Các chủ phương tiện (trên giấy tờ) sẽ là người phải đi nộp phạt bất kể lái xe là ai.

Một cơ chế khác rất hiệu quả nhưng chưa áp dụng ở Việt Nam đó là việc tính phí bảo hiểm khi người dân đi mua bảo hiểm xe hơi. Dù người điều khiển phương tiện là ai, khi xe hơi do một cá nhân đứng tên làm chủ gây ra lỗi và hãng bảo hiểm phải đứng ra đền thì phí bảo hiểm của người chủ phủ phương tiện trên giấy tờ sẽ lập tức tăng lên. Đây là một cơ chế rất mạnh mẽ khiến cho các chủ phương tiện sau khi bán xe là ngay lập tức muốn cắt đứt mọi liên hệ với phương tiện mình đã bán bằng cách làm thủ tục chuyển sở hữu cho bên mua.

Một số nước (kể cả Mỹ) có áp dụng thuế tài sản đánh lên người sở hữu xe hơi trên giấy tờ (ở Việt Nam không có loại thuế này). Thuế này cũng là một lý do khiến chủ phương tiện sau khi bán là muốn chuyển ngay sở hữu pháp lý cho bên mua.
 
* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: khiepso từ: vn
26.11.2012 22:08
sang ra.chieu thuc hien..mai van the

bởi: 1126
26.11.2012 14:29
Muốn kiểm soát nghĩa vụ tài chính trong hoạt động mua bán xe thì đơn giản là giấy chủ quyền phải có thời hiệu; ví dụ 5 năm. Hết thời hiệu thì chủ xe phải đăng ký lại; thủ tục đăng ký online sao cho nhanh chóng tiện lợi. Chủ xe mang xe và giấy chủ quyền cũ để nhận giấy chủ quyền mới.

bởi: nguyễn văn giang
23.11.2012 17:58
gần đây tôi có theo dõi báo chi va tin tức thời sự,xét thấy các vị luật sư Trần Thị Miền,Đoàn Minh Đức,Nguyễn Duy Hùng đưa ra ý kiến như vậy hoàn toàn đúng cho dân và vì dân.người dân không phải tội phạm mà csgt phải mặc đồ thường cải trang như vậy sẽ tăng tình trang cướp giả mạo nhiều hơn nữa cho người dân,thực tế người dân không vi phạm pháp luật ma vì ra điều luật này người dân đã vi pham PL bằng cách đổ xô đi mua xe không giấy vì xe rẻ tiền khoảng tầm 1tr mấy nếu bị bắt thì bỏ xe,theo tôi nên bỏ nghị định này để dân nể phục nhà nước yêu dân lo cho dân và vì dân,chứ quyết định đưa ra cấp trên không bỏ có phải vì cái tôi quá lớn,dùng từ đơn giản có nghĩa là quê với cách làm minh đưa ra giờ phải bãi bỏ,vậy thi có lo gì cho dân đâu chỉ làm việc có lợi cho cá nhân mình.mức phạt càng cao người dân chẳng những không sợ ma giờ đã chuyển sang mua xe không giấy nếu không bỏ luật này không biết sẽ làm người dân mắc thêm lỗi vi phạm nào nữa.,dẫn đến tình trạng quan tham ô hối lộ,dân phạm pháp.

bởi: Mat Troi từ: vn
22.11.2012 16:20
Là lãnh đạo thì phải giúp dân thoát khỏi đói nghèo, đất nước phồn vinh, thịnh vượng.đừng đẩy người dân vào bần cùng,đất nước thụt lùi.Đừng để tiếng xấu ngàn năm.

bởi: nong dan viet từ: ca mau
22.11.2012 10:03
tai sau phai ra luat nhu jay de gay kho cho nguoi dan.

bởi: hanhchinh từ: saigon
22.11.2012 05:58
neu lai xe chinh chu thi chua cong bang. toi de nghi ong thang them mot luat nua phai lai may bay chinh chu. chac luc do ong ta phai thang thien de xac minh may bay chinh chu.

bởi: Lương Tùng Xẻo
22.11.2012 02:26
Nghị định này chỉ là bổ xung thêm cớ cho các bố CSGT đòi tiền mãi lộ. Kiểu này lúc bị chỉ gậy, lại phải ra sau gốc cây, móc Caraven, gãi gãi tai... "các anh thông cảm" để xin cái "bắt tay" rồi mới chót lọt.

Các con giời đã lên đến ô tô thì thường cũng là dân có tí rủng rỉnh (người nghèo ăn cơm thời bão giá làm gì mà có ô tô). Bước 1 ngân hèn nhà nước xiết vàng miếng. Bước 2 ngài Đinh La To quất phí trước bạ... bảo đảm đến Bước N chúng ta có thêm nhiều Ôn Gia Bảo. Hãnh diện!

bởi: tung từ: hcm
21.11.2012 11:34
anh Thăng bộ trưởng bộ giao thông vận tải o việt nam , anh tính hốt cú chót các bác à , rảnh rỗi sinh nông nổi

bởi: Dân Miền Tây
21.11.2012 10:22
Mấy ông bà bần cố Việt cộng này đưa đất nước đến chổ nghèo đói sợ dân làm loạn nên lâu lâu đưa ra nghị định này luật nọ để làm khó dân. Cái chuyện "lái xe chính chủ" chỉ để đánh lạc hướng người dân mà thôi, để họ không còn nghĩ đến việc bị thất nghiệp, bị cướp đất trong ngoài, tham nhũng của các cấp cầm quyền, vật giá leo thang vùn vụt....
Nhà nước hiện nay có được cai trị bỡi cái "chính chủ" của nó đâu mà bày đặt đủ thứ chuyện. Thừa nước đục dùng bạo lực cướp chính quyền từ hơn 60 năm qua làm những người chủ thật sự của đất nước ngày càng khốn đốn hơn như được thấy hiện nay. Dân cũng muốn được cai trị bằng "chính chủ" là mình để cải thiện cuộc sống và phát triển đất nước mà có được đâu !
Mấy ông bà cộng Việt lái chiếc xe hình chử S này lâu rồi và đã gây không biết bao tai biến cho tộc, xin trả lại tay lái lại cho "chính chủ" sớm dùm để tránh việc "chiếc xe" giòng giống Lạc Hồng trân quý nhiều ngàn năm qua bị rơi xuống vực thẩm. Van xin mấy ông bà Việt cộng cầm quyền nhầm đó!

bởi: Thiếu Jia
21.11.2012 08:41
Sẽ có một ngày các chức vụ nhà nước phải được chính nhân dân đề cử, cả nước bầu lên với tỉ số cao nhất mới được lèo lái quốc gia. Kẻ nào phản đối là tay sai CS. Thiếu Jia

bởi: Tự do thật giá bao nhiêu từ: Du mục
21.11.2012 07:33
Trần Vinh Dự ơi nếu anh ở việt nam có lẽ anh sẽ được bổ nhiệm làm bộ trưởng Bộ trưởng bộ giao thông vận tải thay cho Đinh la Thăng, có công vẽ đường cho hưu chạy.

bởi: hanhchinh từ: govap
21.11.2012 07:08
nguyen do cua moi ly do. vi cach day vai nam bo giao thong dua ra quy dinh moi nguoi dan chi duoc phep mua mot xe nen bay gio moi co tinh trang lon xon nay.

bởi: Bac: từ: USA
21.11.2012 03:32
Nếu mai kia mốt nọ, buồn tình cái ông Đinh La To hay Đinh La Nhỏ gì đó lại "phát huy sáng kiến" , cố vấn cho cái anh 3D ký thêm Nghị Định "Vợ Chính Chủ" nữa thì khi ta về thăm quê hương Việt Nam yêu dấu sẽ buồn chết đi được... ! Nhìn....mà thèm nhỏ dãi !
Trả lời

bởi: Ngoc Han từ: Ha Noi
21.11.2012 07:39
De nghi Thu Tuong Dung ky them cac nghi dinh sau:
1. Vo chinh chu.
2, Vo pho mot chu.
3. Vo pho hai chu.
4. ...
The la xong

bởi: toi yeu vn. từ: tu hai phong
21.11.2012 02:57
.nhung nguoi viet ra luat cua vn .ho chi ngoi trong cac nha hang sang trong ma viet .thi ho lam sao dung voi thuc te duoc .viet cu viet sai dung sua sau . dan den chet truoc

Blog

Bàn thêm về tư nhân hóa

Những nỗi lo sợ mới đây liên quan đến cổ phần hóa chủ yếu là do việc bán các tài sản trọng yếu trong lĩnh vực hạ tầng
Thêm

Ai là kẻ thù của Việt Nam?

Ở Việt Nam lâu nay, giới cầm quyền cũng như giới truyền thông hay nói đến những 'thế lực thù địch'
Thêm

Gió Xuân đã đổi chiều

Hà Nội đang sôi động, hàng trăm người đã tự động xuống đường để bảo vệ cây xanh của thành phố
Thêm

Làn sóng tư nhân hóa mới: những nỗi sợ

Theo Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, 'cải cách mà không có chống đối thì là kém, sự chống đối là đương nhiên và quá trình cải cách cần phải vượt qua'
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Xem ‘Nước 2030’ nghĩ về phim Việt

Trong những ngày qua, vài rạp tại San Francisco có chiếu phim do những đạo diễn gốc Việt từ Mỹ về Việt Nam quay và sản xuất
Thêm

40 năm nhìn lại: Kết thúc một quá trình, một cuộc chiến

Thảm cảnh bắt đầu từ vụ Buôn Mê Thuột thất thủ, tiếp đến là quyết định của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu bỏ ngỏ Cao nguyên, di tản chiến thuật
Thêm

Vì sao TQ cấm làm đường gần biên giới, còn VN lại mở toang cửa ngõ biên giới với TQ?

Quân đội TQ đã ngưng dự án làm đường của chính quyền một thành phố nằm gần biên giới VN vì lo ngại nó có thể được sử dụng cho một 'cuộc xâm lược của Việt Nam'
Thêm

Một cuộc tàn sát môi trường của chính quyền Hà Nội

Chính quyền Hà Nội đã tiến hành 'dự án' chặt hạ 6.700 cây xanh lâu năm trên 190 tuyến phố, để lại những đường phố huơ huếch, xém cháy dưới mặt trời
Thêm

Tổng Trọng, Tướng Quang ‘qui mã’

Sự kiện ông Trọng thăm Mỹ có thể đưa Hà Nội đến gần hơn nữa với Washington, kể từ khi quan hệ Việt - Trung trở nên căng thẳng sau vụ giàn khoan HD-981
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Máy bay không người lái giúp phát hiện gấu koala đang gặp nguyi
X
29.03.2015
Những động vật nhỏ đang bị đe dọa thường khó tìm thấy trong môi trường sống tự nhiên của chúng, khiến cho các nhà khoa học gặp khó khăn trong việc theo dõi và lập kế hoạch bảo tồn chúng. Nhưng những công nghệ mới có thể hỗ trợ việc này.
Video

Video Máy bay không người lái giúp phát hiện gấu koala đang gặp nguy

Những động vật nhỏ đang bị đe dọa thường khó tìm thấy trong môi trường sống tự nhiên của chúng, khiến cho các nhà khoa học gặp khó khăn trong việc theo dõi và lập kế hoạch bảo tồn chúng. Nhưng những công nghệ mới có thể hỗ trợ việc này.
Video

Video Việt Nam đóng vai trò chủ chốt trong cuộc chiến viện trợ Nhật-Trung

Vị trí chiến lược trên tuyến đường vận chuyển dầu hỏa đã đặt Việt Nam vào vai trò then chốt trong cuộc chiến giành vị trí nổi trội về kinh tế của Nhật Bản và Trung Quốc ở châu Á.
Video

Video Đài Loan theo dõi sát hoạt động của Việt Nam ở Trường Sa

Chính quyền Đài Loan đang theo dõi sát hàng loạt các hoạt động xây cất của các nước có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.
Video

Video Phi công phụ máy bay Germanwings che giấu bệnh

Viên phi công phụ được tin là đã cố tình đâm chiếc máy bay Airbus xuống núi Alps giấu bệnh tình của anh với công ty mướn anh vào làm việc, theo lời các công tố viên Đức.
Video

Video Hội thảo xã hội dân sự Việt-Philippines về tranh chấp Biển Đông

Một cuộc hội thảo tìm cách giáo dục hiểu biết của dân chúng và nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế về tranh chấp Biển Đông do các tổ chức xã hội dân sự Việt Nam và Philippines phối hợp tổ chức diễn ra tại Philippines.