Thứ ba, 02/09/2014
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Câu chuyện lái xe chính chủ

x
Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất trong những ngày gần đây là vấn đề đi xe chính chủ. Vấn đề này nảy sinh từ Nghị định 71 và nó trở thành một tâm điểm “búa rìu dư luận” đối với Bộ trưởng Giao thông Đinh La Thăng.

Nghị định 71 quy định từ 10/11/2012 tăng mức xử phạt một số hành vi vi phạm giao thông đường bộ, trong đó có hành vi của chủ xe ô tô, xe máy không chuyển quyền sở hữu phương tiện theo quy định. Theo nghị định này, nếu các bên mua – bán ô tô hoặc xe máy không làm thủ tục chuyển quyền sở hữu phương tiện theo quy định (trong vòng 30 ngày kể từ ngày ký hợp đồng mua bán) sẽ bị phạt ở mức từ 800 nghìn đến 1 triệu 200 nghìn cho trường hợp xe máy và từ 6 triệu tới 10 triệu đồng đối với xe ô tô các loại.

Theo giải thích của Bộ Giao thông, Nghị định 71 không có quy định xử phạt người điều khiển xe không chính chủ, mà chỉ quy định xử phạt chủ phương tiện có hành vi không chuyển quyền sở hữu đúng quy định. Bộ này cũng giải thích thêm rằng nghị định 71 đã quy định rõ về hành vi và mức phạt, còn thủ tục và hình thức xử phạt được áp dụng theo quy định hiện hành của Bộ Công an.

Mức phạt có thể nói là rất cao này cùng với việc thiếu rõ ràng trong giải thích đối tượng bị phạt khiến cho công chúng hoang mang. Vấn đề mọi người quan tâm là khi họ lái xe không phải xe do mình sở hữu, thí dụ của bạn bè, gia đình, người quen, thì việc giải trình với công an giao thông sẽ như thế nào. Thiếu tướng Đỗ Đình Nghị, Phó tổng Cục trưởng,Tổng cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) trả lời trên báo chí rằng

Hiện Tổng cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hộ đã có công điện 141 gửi công an các địa phương nói rõ, trong thời gian mới triển khai quy định về xử phạt xe không chính chủ, nếu người lái xe khai là xe mượn thì tạm thời không xử phạt", và “chỉ cần hỏi giấy tờ của người cho mượn, CMTND, số điện thoại của người cho mượn… là đã có thể biết có mượn hay không”.

Lý do ít người đi xe chính chủ

Nhà nước và xã hội có lợi ích trong việc biết đích xác một chiếc xe được phép lưu thông trên đường phố là thuộc về người nào để chống mất cắp, kiểm soát các tiêu chuẩn về an toàn giao thông và môi trường, xử phạt vi phạm giao thông, điều tra tội phạm…Vì thế nước nào cũng có quy định về việc đăng ký các loại xe này. Khi các chủ phương tiện bán xe của mình cho người khác, thì người chủ mới đương nhiên phải đăng ký lại với cơ quan nhà nước.

Thế nhưng ở Việt Nam ít người khi mua xe cũ muốn thực hiện chuyển quyền sở hữu phương tiện đúng quy định.

Một trong những lý do chính là họ phải trả phí trước bạ quá cao. Thí dụ, lệ phí trước bạ với ô tô dưới 10 chỗ tùy theo từng địa phương dao động từ 10 - 15%. Lưu ý đây là một loại phí chứ không phải thuế. Các khoản phí được đặt ra nhằm giúp nhà nước có nguồn thu để bù đắp các chi phí liên quan trực tiếp đến các dịch vụ cung cấp cho xã hội - trong trường hợp này là làm thủ tục đổi chủ cho phương tiện. Vì thế, mức phí lên tới 10%- 15% là cao một cách hoàn toàn vô lý. Sự vô lý của chính sách tạo động cơ khuyến khích người dân không chấp hành.

Một lý do khác nữa là từ trước tới nay chưa bao giờ có chuyện xử lý nghiêm khắc vấn đề không làm thủ tục chuyển quyền sở hữu với cơ quan nhà nước khi mua bán xe. Và mức xử phạt, nếu có bị phạt, trước đây cũng rất thấp. Với xe gắn máy, mức phạt cũ chỉ là từ 50.000 đồng đến 100.000 đồng và với xe ô tô các loại mức phạt cũ chỉ là từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng.
Gộp chung hai lý do này lại, trước đây đối với người tiêu dùng, việc làm thủ tục chuyển quyền sở hữu với cơ quan nhà nước vừa rất tốn kém, vừa không giải quyết được vấn đề gì vì không làm cũng chẳng sao. Đó là lý do có tới 40% phương tiện giao thông tại Việt Nam là không chính chủ theo một điều tra xã hội học của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia.

Luật chơi thế nào thì “fair”?

Nếu như luật chơi cũ bao gồm các thành tố: tiền phạt cực thấp + phí trước bạ cực cao + lơi lỏng trong việc xử phạt thì luật chơi nay đã khác. Ban đầu, có vẻ như nó bao gồm các thành tố (hoặc ít ra là dư luận tin rằng nó bao gồm các thành tố): tiền phạt cao + phí trước bạ cao như cũ + công an vào cuộc kiểm tra ai không đi xe chính chủ thì đều bị phạt. Và điều này đã gây nên một làn sóng bất bình lớn.

Một luật chơi fair trong trường hợp này phải là: tiền phạt rất cao + phí trước bạ thấp + việc kiểm tra và xử phạt thông qua các kênh hợp lý hơn là truy vấn người điều khiển phương tiện có chính chủ hay không.

Về mức phí trước bạ, có vẻ như mức phí này sẽ được giảm mạnh trong những ngày tới, Bộ Công an đã có kiến nghị giảm phí trước bạ của xe ô tô cũ xuống chỉ còn 1%. Tuy nhiên, Bộ Tài chính còn đang cân nhắc và chưa quyết có nên giảm hay không và nếu giảm thì lộ trình giảm như thế nào.

Về việc điều tra và xử phạt, thì ngay cả với giải thích của thiếu tướng Đỗ Đình Nghị ở trên cũng không làm cho người dân bớt lo lắng. Làm thế nào để phân biệt một người quen cho mượn xe với một người bán xe? Khi người điều khiển phương tiện mua xe của một cá nhân khác nhưng chưa làm thủ tục, thông thường người điều khiển phương tiện phải biết vài thông tin cá nhân của người bán, thí dụ tên tuổi và số điện thoại. Nếu công an giao thông chỉ hỏi tên tuổi thì không giải quyết được gì. Nếu công an giao thông  hỏi các thông tin cá nhân hơn như số chứng minh nhân dân, ngày sinh, số bằng lái xe, hay sổ hộ khẩu của chủ xe thì ngay cả khi đi xe mượn của bạn bè (chứ không phải mua) cũng khó lòng trả lời thích đáng cho công an được.

Điều tệ hại hơn là sự mập mờ này tạo điều kiện cho một dạng sách nhiễu mới. Công an giao thông, nếu muốn, có thể viện vào cớ đi xe không chính chủ (vốn không có gì sai, miễn là xe mượn) để gây khó khăn và đòi tiền mãi lộ. Đương nhiên nói như thế không phải là công an giao thông sẽ gây khó khăn hay đòi tiền mãi lộ, mà chỉ là họ có thêm một cái cớ để nếu muốn thì có thể làm.

Có lẽ Bộ Công an sẽ phải tìm ra một cách khác để giám sát vấn đề không chuyển quyền sở hữu đúng quy định thay vì việc kiểm tra phương tiện đang lưu thông. Có nhiều cách để thực hiện việc này.  Thí  nếu phương tiện giao thông nào bị phạt thì đích thân người đứng tên giấy tờ phải lên nộp phạt (điều này sẽ gây phiền phức cho chủ xe cũ sau khi đã bán xe cho người khác nhưng chưa làm giấy tờ với nhà nước, vì thế làm tăng mong muốn làm thủ tục cho xong để “nhẹ nợ”). Việc phạt nguội – tức là phạt dựa vào video quay hình trên đường cũng vậy. Các chủ phương tiện (trên giấy tờ) sẽ là người phải đi nộp phạt bất kể lái xe là ai.

Một cơ chế khác rất hiệu quả nhưng chưa áp dụng ở Việt Nam đó là việc tính phí bảo hiểm khi người dân đi mua bảo hiểm xe hơi. Dù người điều khiển phương tiện là ai, khi xe hơi do một cá nhân đứng tên làm chủ gây ra lỗi và hãng bảo hiểm phải đứng ra đền thì phí bảo hiểm của người chủ phủ phương tiện trên giấy tờ sẽ lập tức tăng lên. Đây là một cơ chế rất mạnh mẽ khiến cho các chủ phương tiện sau khi bán xe là ngay lập tức muốn cắt đứt mọi liên hệ với phương tiện mình đã bán bằng cách làm thủ tục chuyển sở hữu cho bên mua.

Một số nước (kể cả Mỹ) có áp dụng thuế tài sản đánh lên người sở hữu xe hơi trên giấy tờ (ở Việt Nam không có loại thuế này). Thuế này cũng là một lý do khiến chủ phương tiện sau khi bán là muốn chuyển ngay sở hữu pháp lý cho bên mua.
 
* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: khiepso từ: vn
26.11.2012 10:08
sang ra.chieu thuc hien..mai van the

bởi: 1126
26.11.2012 02:29
Muốn kiểm soát nghĩa vụ tài chính trong hoạt động mua bán xe thì đơn giản là giấy chủ quyền phải có thời hiệu; ví dụ 5 năm. Hết thời hiệu thì chủ xe phải đăng ký lại; thủ tục đăng ký online sao cho nhanh chóng tiện lợi. Chủ xe mang xe và giấy chủ quyền cũ để nhận giấy chủ quyền mới.

bởi: nguyễn văn giang
23.11.2012 05:58
gần đây tôi có theo dõi báo chi va tin tức thời sự,xét thấy các vị luật sư Trần Thị Miền,Đoàn Minh Đức,Nguyễn Duy Hùng đưa ra ý kiến như vậy hoàn toàn đúng cho dân và vì dân.người dân không phải tội phạm mà csgt phải mặc đồ thường cải trang như vậy sẽ tăng tình trang cướp giả mạo nhiều hơn nữa cho người dân,thực tế người dân không vi phạm pháp luật ma vì ra điều luật này người dân đã vi pham PL bằng cách đổ xô đi mua xe không giấy vì xe rẻ tiền khoảng tầm 1tr mấy nếu bị bắt thì bỏ xe,theo tôi nên bỏ nghị định này để dân nể phục nhà nước yêu dân lo cho dân và vì dân,chứ quyết định đưa ra cấp trên không bỏ có phải vì cái tôi quá lớn,dùng từ đơn giản có nghĩa là quê với cách làm minh đưa ra giờ phải bãi bỏ,vậy thi có lo gì cho dân đâu chỉ làm việc có lợi cho cá nhân mình.mức phạt càng cao người dân chẳng những không sợ ma giờ đã chuyển sang mua xe không giấy nếu không bỏ luật này không biết sẽ làm người dân mắc thêm lỗi vi phạm nào nữa.,dẫn đến tình trạng quan tham ô hối lộ,dân phạm pháp.

bởi: Mat Troi từ: vn
22.11.2012 04:20
Là lãnh đạo thì phải giúp dân thoát khỏi đói nghèo, đất nước phồn vinh, thịnh vượng.đừng đẩy người dân vào bần cùng,đất nước thụt lùi.Đừng để tiếng xấu ngàn năm.

bởi: nong dan viet từ: ca mau
21.11.2012 22:03
tai sau phai ra luat nhu jay de gay kho cho nguoi dan.

bởi: hanhchinh từ: saigon
21.11.2012 17:58
neu lai xe chinh chu thi chua cong bang. toi de nghi ong thang them mot luat nua phai lai may bay chinh chu. chac luc do ong ta phai thang thien de xac minh may bay chinh chu.

bởi: Lương Tùng Xẻo
21.11.2012 14:26
Nghị định này chỉ là bổ xung thêm cớ cho các bố CSGT đòi tiền mãi lộ. Kiểu này lúc bị chỉ gậy, lại phải ra sau gốc cây, móc Caraven, gãi gãi tai... "các anh thông cảm" để xin cái "bắt tay" rồi mới chót lọt.

Các con giời đã lên đến ô tô thì thường cũng là dân có tí rủng rỉnh (người nghèo ăn cơm thời bão giá làm gì mà có ô tô). Bước 1 ngân hèn nhà nước xiết vàng miếng. Bước 2 ngài Đinh La To quất phí trước bạ... bảo đảm đến Bước N chúng ta có thêm nhiều Ôn Gia Bảo. Hãnh diện!

bởi: tung từ: hcm
20.11.2012 23:34
anh Thăng bộ trưởng bộ giao thông vận tải o việt nam , anh tính hốt cú chót các bác à , rảnh rỗi sinh nông nổi

bởi: Dân Miền Tây
20.11.2012 22:22
Mấy ông bà bần cố Việt cộng này đưa đất nước đến chổ nghèo đói sợ dân làm loạn nên lâu lâu đưa ra nghị định này luật nọ để làm khó dân. Cái chuyện "lái xe chính chủ" chỉ để đánh lạc hướng người dân mà thôi, để họ không còn nghĩ đến việc bị thất nghiệp, bị cướp đất trong ngoài, tham nhũng của các cấp cầm quyền, vật giá leo thang vùn vụt....
Nhà nước hiện nay có được cai trị bỡi cái "chính chủ" của nó đâu mà bày đặt đủ thứ chuyện. Thừa nước đục dùng bạo lực cướp chính quyền từ hơn 60 năm qua làm những người chủ thật sự của đất nước ngày càng khốn đốn hơn như được thấy hiện nay. Dân cũng muốn được cai trị bằng "chính chủ" là mình để cải thiện cuộc sống và phát triển đất nước mà có được đâu !
Mấy ông bà cộng Việt lái chiếc xe hình chử S này lâu rồi và đã gây không biết bao tai biến cho tộc, xin trả lại tay lái lại cho "chính chủ" sớm dùm để tránh việc "chiếc xe" giòng giống Lạc Hồng trân quý nhiều ngàn năm qua bị rơi xuống vực thẩm. Van xin mấy ông bà Việt cộng cầm quyền nhầm đó!

bởi: Thiếu Jia
20.11.2012 20:41
Sẽ có một ngày các chức vụ nhà nước phải được chính nhân dân đề cử, cả nước bầu lên với tỉ số cao nhất mới được lèo lái quốc gia. Kẻ nào phản đối là tay sai CS. Thiếu Jia

bởi: Tự do thật giá bao nhiêu từ: Du mục
20.11.2012 19:33
Trần Vinh Dự ơi nếu anh ở việt nam có lẽ anh sẽ được bổ nhiệm làm bộ trưởng Bộ trưởng bộ giao thông vận tải thay cho Đinh la Thăng, có công vẽ đường cho hưu chạy.

bởi: hanhchinh từ: govap
20.11.2012 19:08
nguyen do cua moi ly do. vi cach day vai nam bo giao thong dua ra quy dinh moi nguoi dan chi duoc phep mua mot xe nen bay gio moi co tinh trang lon xon nay.

bởi: Bac: từ: USA
20.11.2012 15:32
Nếu mai kia mốt nọ, buồn tình cái ông Đinh La To hay Đinh La Nhỏ gì đó lại "phát huy sáng kiến" , cố vấn cho cái anh 3D ký thêm Nghị Định "Vợ Chính Chủ" nữa thì khi ta về thăm quê hương Việt Nam yêu dấu sẽ buồn chết đi được... ! Nhìn....mà thèm nhỏ dãi !
Trả lời

bởi: Ngoc Han từ: Ha Noi
20.11.2012 19:39
De nghi Thu Tuong Dung ky them cac nghi dinh sau:
1. Vo chinh chu.
2, Vo pho mot chu.
3. Vo pho hai chu.
4. ...
The la xong

bởi: toi yeu vn. từ: tu hai phong
20.11.2012 14:57
.nhung nguoi viet ra luat cua vn .ho chi ngoi trong cac nha hang sang trong ma viet .thi ho lam sao dung voi thuc te duoc .viet cu viet sai dung sua sau . dan den chet truoc

Blog

Một bức tranh thu nhỏ của giới cầm bút Việt Nam tại Úc (1)

Lời tác giả: Sẵn bàn về vấn đề lưu vong, tôi xin giới thiệu một số cây bút tiêu biểu tại Úc. Bài dài nên xin được cắt thành hai kỳ. NHQ
Thêm

Quá tồi, quá tệ

Thái độ quỵ lụy hàng phục kẻ nuôi dã tâm bành trướng gặm nhấm đất nước là thái độ quá ư tồi tệ của kẻ đương quyền
Thêm

Thân phận lưu vong: Sống ở giữa

Trong bài trước, tôi đề cập đến thân phận lưu vong như những người sống trên cái dấu gạch nối giữa hai quốc gia
Thêm

Tất cả chỉ là phương tiện

Dư luận trong ngoài nước đang xôn xao bàn tán về lá Thư ngỏ của 61 đảng viên CS, phần lớn là trí thức
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Chính quyền VN 'cố đấm ăn xôi' với yêu cầu 'viết đơn xin tha tù'

Ngày 28/8 vừa qua, Nguyễn Văn Hải, tức blogger Điếu Cày gọi điện về gia đình và báo là người của Bộ Công an đã yêu cầu ông 'viết đơn xin tha tù' để được 'đặc xá'
Thêm

May mà còn nước Mỹ để đến

Điều lý thú ở đây là nhiều công dân ưu tú của các nước xã hội chủ nghĩa đã bỏ nước ra đi, và vùng đất lý tưởng mà họ đến luôn luôn là nước Mỹ
Thêm

Quan hệ đối tác toàn diện Mỹ-Việt đang ở đâu?

Theo tôi nghĩ, thật khó lượng định quan hệ đối tác toàn diện giữa Hoa Kỳ và Việt Nam hiện nay đang ở đâu
Thêm

Thông điệp McCain: 5 Sẵn sàng, 3 Nên và 1 Hy vọng

Trong chuyến thăm Việt Nam vừa qua, các Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đã tái khẳng định cam kết của Mỹ
Thêm

Ðảng viên CS Nguyễn Ðăng Trừng bị khai trừ, một bài học cho những đảng viên CS phản tỉnh nửa vời

Luật sư Nguyễn Đăng Trừng sinh năm 1942 tại Quảng Ngãi, học luật tại Đại học Luật khoa Sài Gòn
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Người ủng hộ dân chủ Hong Kong phản đối viên chức cấp cao của TQi
X
02.09.2014
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com (Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa) Cảnh sát Hồng Kông hôm nay đã dùng súng xịt hơi cay để giải tán những người biểu tình, khi những người này la ó để phản đối một viên chức cấp cao của Trung Quốc trong lúc viên chức này định tìm cách giải thích việc Trung Quốc quyết định kiểm soát chặt chẽ việc đề cử người ra tranh cử chức vụ lãnh đạo đặc khu hành chánh Hồng Kông.
Video

Video Người ủng hộ dân chủ Hong Kong phản đối viên chức cấp cao của TQ

Cảnh sát Hồng Kông hôm nay đã dùng súng xịt hơi cay để giải tán những người biểu tình, khi những người này la ó để phản đối một viên chức cấp cao của Trung Quốc
Video

Video Nhật-Ấn có thể hợp tác để đối đầu với TQ ở Ấn Độ Dương

Thủ Tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Thủ Tướng Ấn Độ Narendra Modi gặp nhau tại thủ đô Tokyo để bàn về các quan hệ song phương liên quan tới Trung Quốc
Video

Video TQ có thể lập vùng nhận dạng phòng không ở Biển Đông

Các nỗ lực của Bắc Kinh tìm cách bảo vệ tốt hơn cửa ngõ vào Biển Đông của các tàu ngầm của họ có thể leo thang từ các vụ đối đầu với các phi cơ quân sự Mỹ thành một loan báo xác định một khu nhận dạng phòng không giới hạn trên khu vực này
Video

Video Nhóm dân quân Libya chiếm tòa nhà phụ cận Đại sứ quán Mỹ

Một nhóm dân quân Hồi giáo ở Libya tuyên bố nắm quyền kiểm soát tòa nhà nằm cạnh Đại sứ quán Mỹ đã bị bỏ trống ở thủ đô Tripoli, một tháng sau khi các nhà ngoại giao Mỹ rời khỏi nơi này để tránh các trận giao tranh dữ dội giữa các lực lượng dân quân đối nghịch trong thủ đô Libya
Video

Video Nga kêu gọi ngừng bắn ở Ukraine

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết các cuộc đàm phán hôm nay tại Belarus nên tập trung vào cuộc ngưng bắn ngay lập tức và vô điều kiện tại Ukraine