Thứ sáu, 01/08/2014
Xem

Blog / Trần Vinh Dự

Bờ vực tài chính là gì?

x

Tin liên hệ

“Bờ vực tài chính”  (fiscal cliff) là chủ đề nóng ở Mỹ trong Quý 4, 2012. Sau khi Quốc hội Mỹ đạt được thoả thuận và thông qua Luật giảm thuế cho người đóng thuế Mỹ năm 2012 (American Taxpayer Relief Act of 2012), nguy cơ “bờ vực tài chính” của Mỹ đã bị loại bỏ.
 
Nhưng  “bờ vực tài chính” là gì? Nói một cách ngắn gọn, nó là một kịch bản theo đó nguồn thu ngân sách của Mỹ sẽ tăng vọt trong năm 2013 trong khi chi tiêu của Chính phủ Mỹ sẽ giảm bớt trong cùng năm. Vì thế thâm hụt ngân sách của Mỹ theo kịch bản này trong năm 2013 sẽ giảm còn khoảng một nửa so với mức thâm hụt năm 2012. Nghe có vẻ tích cực, nhưng bản chất của việc thâm hụt được cắt giảm này là do tăng thuế và giảm chi tiêu ngân sách.
 
Nếu nước Mỹ không tránh được kịch bản này, thì tác động của tăng thuế và thắt chặt chi tiêu sẽ dẫn tới một cuộc suy thoái (nhẹ) của nước Mỹ trong năm 2013. Thất nghiệp sẽ tăng lên khoảng 9% vào nửa sau của năm 2013. Đây là một kết cục rất không hay vì nước Mỹ vừa mới tạm thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài từ năm 2008.


Theo tính toán của Văn phòng Ngân sách của Quốc hội Mỹ (Congressional Budget Office – CBO), nếu kịch bản này xảy ra, thâm hụt ngân sách của Mỹ sẽ giảm 600 tỷ USD trong năm 2013, kéo theo GDP của Mỹ trong cùng năm sẽ  tăng trưởng âm ở mức 0.5%. Vì thế CBO cho rằng “việc thắt chặt tài khoá này sẽ dẫn tới các tình trạng kinh tế trong năm 2013 có thể được coi là một cơn suy thoái”. Chính vì thế, các nhà phê bình của kịch bản này gọi nó là trạng thái nền kinh tế “rơi xuống vực thẳm”.
 
Nhưng kịch bản fiscal cliff ở đâu mà có?
 
Dưới chính quyền của Tổng thống George W. Bush, nước Mỹ đã thông qua hai luật quan trọng gọi là Economic Growth and Tax Relief Reconciliation Act of 2001 (EGTRRA) và Jobs and Growth Tax Relief Reconciliation Act of 2003 (JGTRRA). Cả hai luật này đều có tác dụng giảm thuế và về sau được gọi với tên gọi “Các khoản giảm thuế của Bush” (Bush tax cuts). Thí dụ, mức thuế thu nhập cao nhất ở Mỹ trước khi có “Các khoản giảm thuế của Bush” là 39.6%, và giảm xuống còn 35% sau khi EGTRRA và JGTRRA được thông qua.
 
Các luật về “Các khoản giảm thuế của Bush” đều có những  “điều khoản hoàng hôn” (sunset provisions) – tức là chúng sẽ hết hiệu lực sau một số năm chứ không phải là các thay đổi vĩnh viễn. Cả EGTRRA và JGTRRA đều hết hiệu lực vào cuối năm 2010.
 
Tuy nhiên, vào cuối năm 2010, kinh tế Mỹ vẫn còn ở trong tình trạng hết sức mong manh. Việc bất ngờ tăng thuế trở lại khi “Các khoản giảm thuế của Bush” hết hạn là không thể chấp nhận được. Vì thế Quốc hội Mỹ lại thông qua một điều luật khác vào cuối năm 2010 mang tên “Tax Relief, Unemployment Insurance Reauthorization, and Job Creation Act of 2010” (còn được gọi tắt là Tax Relief Act). Nội dung chính của Tax Relief Act là nới rộng thêm thời hạn hiệu lực của “Các khoản giảm thuế của Bush” thêm 2 năm nữa.
 
Điều đó có nghĩa là đến hết 2012, Tax Relief Act cũng hết hạn, và kéo theo “Các khoản giảm thuế của Bush” hết hạn. Vì thế mà thuế sẽ tăng lên, tạo nên vế thứ nhất trong kịch bản “bờ vực tài chính”.
 
Vế còn lại của “bờ vực tài chính” là việc cắt giảm chi tiêu của chính phủ. Năm 2011, dưới sức ép về vấn đề trần nợ công, Quốc hội Mỹ đã thông qua Luật Kiểm soát Ngân sách 2011 (Budget Control Act of 2011). Theo Luật kiểm soát ngân sách 2011, trần nợ công được tăng lên thêm nhưng đổi lại là một kế hoạch cắt giảm 2.4 ngàn tỷ USD thâm hụt trong vòng 10 năm.
 
Trong số 2.4 ngàn tỷ USD phải cắt giảm này, có 1.2 ngàn tỷ được xác định rất cụ thể trong Luật kiểm soát ngân sách 2011. Phần 1.2 ngàn tỷ USD còn lại sẽ được một Siêu Uỷ ban bao gồm các thành viên của cả Hạ viện và Thượng viện cùng quyết định. Nếu Siêu Uỷ ban này không thể đạt được thoả thuận phải cắt cái gì, cắt ở đâu… thì một cơ chế trong Luật này gọi là “sequestration” sẽ trở nên có hiệu lực, theo đó tất cả các mục chi tiêu của chính phủ sẽ đều bị cắt để đảm bảo thâm hụt có thể giảm thêm được đúng 1.2 ngàn tỷ USD trong 10 năm. Việc tuân thủ Luật kiểm soát ngân sách 2011 tạo nên vế thứ hai trong kịch bản “bờ vực tài chính”.  
 
Nước Mỹ đã tránh “bờ vực tài chính” như thế nào?
 
Đầu tháng 1, 2013, Quốc hội Mỹ đã thông qua Luật giảm thuế cho người đóng thuế Mỹ năm 2012 (American Taxpayer Relief Act of 2012) nhằm loại bỏ kịch bản “bờ vực tài chính”.

Bản chất của Luật giảm thuế cho người đóng thuế Mỹ năm 2012 là nhằm đưa ra một giải pháp không hoàn chỉnh cho vấn đề “bờ vực tài chính” bằng cách:

Biến phần lớn mục giảm thuế trong “Các khoản giảm thuế của Bush” thành vĩnh viễn.

Tăng mức thuế đánh vào người thu nhập cao trên 400 ngàn USD/năm (nếu là vợ chồng khai chung thì trên 450 ngàn USD/năm);

Đưa ra các mức trần về các khoản được giảm/trừ thuế của người thu nhập cao trên 250 ngàn USD/năm (nếu là vợ chồng khai chung thì trên 300 ngàn USD/năm);

Đưa cơ chế sequestration trong Luật kiểm soát ngân sách 2011 trở thành có hiệu lực. Theo đó tất cả các dạng chi tiêu của chính phủ, trừ các dạng chi xã hội như bảo hiểm xã hội hay Medicaid hoặc trả lương công chức hay cung cấp  phúc lợi cho quân nhân giải ngũ, đều bị cắt giảm.
 
Kết quả của Luật giảm thuế cho người đóng thuế Mỹ năm 2012, theo dự đoán của CBO, sẽ khiến thu ngân sách Mỹ tăng 8.13% và chi ngân sách tăng 1.15% trong tài khoá 2013. Điều này khiến thâm hụt ngân sách của năm 2013 sẽ giảm khoảng 157 tỷ USD so với mức thâm hụt của năm 2012 (thay vì mức giảm 487 tỷ USD theo kịch bản “bờ vực tài chính”). Bằng cách này, nước Mỹ sẽ tránh được một đợt suy thoái mới giống như trong dự báo của kịch bản “bờ vực tài chính”. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng vì phải thoả hiệp, giải pháp của Luật giảm thuế cho người đóng thuế Mỹ năm 2012 không giúp giải quyết vấn đề một cách triệt để, và vì thế còn nhiều việc phải làm.
 
* Blog của Tiến sĩ Trần Vinh Dự là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Trần Vinh Dự

Trần Vinh Dự chuyên nghiên cứu, tư vấn, và viết về các vấn đề kinh tế của Việt Nam, Hoa Kỳ và thế giới. Ngoài lĩnh vực sở trường này, ông cũng thường xuyên viết về các vấn đề quan hệ quốc tế liên quan tới Á Châu. Trần Vinh Dự tốt nghiệp tiến sĩ kinh tế tại Đại học tổng hợp Texas ở Austin, làm chuyên gia tư vấn kinh tế cho tập đoàn ERS Group Inc., đồng sáng lập và là cố vấn cho Quỹ nghiên cứu Biển Đông.
Diễn đàn này đã đóng.
Trình bày ý kiến
Ý kiến
     
bởi: Vô danh
09.01.2013 12:21
Cám ơn TS Dự đã giải thích về fiscal cliff. Thảo nào hôm qua tôi nhận được i-meo của phòng nhân sự là thứ sáu này lãnh lương sẽ bị đánh thuế nặng hơn. Nhà Trắng mới lên chương trình rút quân ra khỏi Afganistan. Không biết có phải vì hết tiền (cùng ảnh hưởng với fiscal cliff) hay Hoa Kỳ đang thay đổi địa bàn chiến lược?

bởi: lê công sơn từ: hcm city
09.01.2013 07:55
bài này quá cần cho Việt Nam,Qua đây mới thấy Ông Obama và đảng dân chủ giỏi thật.
Hỡi ai vì đảng vì dân vì giải phóng giai cấp cho đến bần cùng mới chịu thì nên qua Mỹ mà học.Ít ra khi về nước cũng hồi tâm.
Mỹ vẫn số một thế giới,số 1 toàn diện.Tiếc rằng trước đây vào 1955 sao họ điên thế,ngày ấy họ không chống cộng điên khùng thì còn lâu mới xóa vĩ tuyến 17,và còn lâu Mỹ mới xuống sức như ngàu nay.
Cái gì cũng nên mua là gọn,nay Việt Nam nó bán để chạy nợ rất rõ trên thị trường chứng khoán,rẽ hơn bèo.Mỹ cho người qua mua sạch thế là Mỹ lại giàu to.Tàu chỉ còn đứng đó chảy dãi thôi.
Đảng cộng sản còn hay mất chẳn còn ai quan tâm từ đám tan lão tướng Trần Độ.từ hành vi đê tiện với đại tướng thật Trần Văn Trà,chơi xấu bà Nguyễn Thị Bình...thật quá cỡ thợ mộc.

Blog

Quyền được biết

Vụ giàn khoan hiệp 1 coi như đã kết thúc. Nói hiệp 1 vì hầu như ai cũng biết TQ sẽ không bao giờ từ bỏ ý định lấn chiếm
Thêm

Putin trong ống ngắm

Ông Putin đang trong tình thế không bình thường chút nào. Con người luôn chăm lo hình ảnh của mình đang bị 'chiếu tướng'
Thêm

Cái sảy nảy cái ung là vậy

Ngày 20 tháng 7 năm nay đánh dấu vừa tròn 60 năm ngày ký kết Hiệp định Genève đình chỉ chiến sự ở Việt Nam, Lào và Campuchia
Thêm

Giáo dục Việt Nam: phi lợi nhuận hay vì lợi nhuận?

Gần đây, câu chuyện giáo dục phi lợi nhuận hay vì lợi nhuận ở Việt Nam trở nên sôi động
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Từ thư của Huỳnh Tấn Mẫm đến thư ngỏ của 61 Ðảng viên CS, chỉ là sự phản tỉnh nửa vời

Công luận trong và ngoài nước đang quan tâm bàn tán về một Thư ngỏ của 61 đảng viên CS từng giữ các chức vụ cao cấp trong bộ máy của Ðảng và Nhà nước Việt Nam
Thêm

Việt Nam nên sớm khởi kiện Trung Quốc ra trước Tòa án Quốc tế

Việt Nam có đầy đủ hồ sơ, tài liệu lịch sử về chủ quyền, việc khởi kiện TQ ra trước Tòa án Quốc tế sẽ giúp cho VN chiếm được nhiều lợi thế
Thêm

Thư ngỏ gửi Quốc hội Hoa Kỳ và Chính phủ Việt Nam

Tôi là một nhà báo, nhà văn, viết kịch và nhà nghiên cứu độc lập chuyên nghiệp từ những năm 1990
Thêm

Huỳnh Tấn Mẫm, đảng viên cộng sản phản tỉnh muộn màng

Tôi thành tâm mong Huỳnh Tấn Mẫm sẽ có thêm nghị lực, quyết tâm để có được những hành động tiếp theo trong những ngày tới
Thêm

Formosa Hà Tĩnh đã trở thành đặc khu của Trung Quốc?

Trong khi dư luận trong và ngoài nước xôn xao và phản ứng mạnh mẽ trước sự kiện Cty Formosa Hà Tĩnh gửi công văn cho Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
VN kêu gọi các bên đừng làm phức tạp tình hình Biển Đôngi
X
01.08.2014
Tin tức: http://www.voatiengviet.com, http://www.facebook.com/VOATiengViet Việt Nam nói cuộc tập trận của Trung Quốc tại vùng biển Vịnh Bắc Bộ không làm ảnh hưởng tới hoạt động của lực lượng chấp pháp và đánh cá của Việt Nam, nhưng kêu gọi các bên chớ làm phức tạp thêm tình hình Biển Đông. Xem thêm: http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo Nếu không vào được VOA dù đã đổi DNS, xin các bạn hãy vào vn3000.com để vượt tường lửa vào VOA hay các trang bị chặn khác như Facebook!
Video

Video VN kêu gọi các bên đừng làm phức tạp tình hình Biển Đông

Việt Nam nói cuộc tập trận của Trung Quốc tại vùng biển Vịnh Bắc Bộ không làm ảnh hưởng tới hoạt động của lực lượng chấp pháp và đánh cá của Việt Nam, nhưng kêu gọi các bên chớ làm phức tạp thêm tình hình Biển Đông
Video

Video Người Việt Nam tẩy chay hàng Trung Quốc sau tranh cãi giàn khoan

Trung Quốc đã rút giàn khoan dầu ra khỏi vùng biển tranh chấp ở biển Đông mà Việt Nam cũng có tuyên bố chủ quyền. Nhưng vụ việc này vẫn còn tiếp tục tác động tới người tiêu dùng ở Việt Nam.
Video

Video Chuyên gia quốc tế bắt đầu điều tra hiện trường máy bay Malaysia rơi

Một nhóm chuyên gia đã đến được địa điểm nơi máy bay mang số hiệu MH 17 của Malaysia Airlines rơi ở miền đông Ukraine, sau nhiều ngày không thể tiến hành điều tra vì bạo lực quanh khu vực do phe ly khai kiểm soát
Video

Video Israel quyết tâm phá hủy mạng lưới đường hầm Hamas

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội Israel quyết tâm phá hủy mạng lưới đường hầm xuyên biên giới của các phần tử chủ chiến, bất chấp là 'có lệnh ngừng bắn hay không'
Video

Video TQ: Học giả người Uighur bị buộc tội chia rẽ nhà nước

Các tổ chức nhân quyền và Mỹ kêu gọi Trung Quốc phóng thích một học giả Uighur nổi tiếng, ông Ilham Tohti, bị buộc tội 'chia rẽ nhà nước.'