Đường dẫn truy cập

Let us read and enjoy another famous poem: The Road Not Taken
Ở một bài học trước, chúng ta cùng đọc bài thơ nổi tiếng của thi sĩ Mỹ Robert Frost là bài Stopping by Woods On A Snowy Evening, dừng bước ven rừng chiều tuyết phủ. Ðể kỷ niệm ngày 29 tháng 1 năm nay là ngày ông mất cách đây 51 năm, hôm nay xin giới thiệu thêm với quí vị hai bài thơ nổi tiếng cũng của Robert Frost (1874-1963). Ðó là bài The Pasture, Ðồng Cỏ Xanh (làm năm 1913) và bài The Road Not Taken. Con Ðường Không Ði (làm năm 1916). Bài the Pasture đặt ở đầu tập thơ North of Boston của ông.

Theo Louis Untermeyer, một nhà phê bình về Frost kể lại thì khi Frost 19 tuổi, bài thơ đầu tiên của ông được báo Independent đăng, chỉ có bà mẹ ông rất mừng, còn cả nhà đều e ngại. Ông nội bảo Frost rằng: “Ít người làm thơ mà kiếm sống được. Nhưng ông bảo cho con hay này. Ông cho con một năm tùy ý làm thơ, và con phải hứa là trong một năm, không kiếm ra tiền thì phải bỏ ý viết văn thơ. Bằng lòng không?” Chàng trai trẻ trả lời: “Xin cho con 20 năm—20 năm.”

Cũng theo lời thuật lại thì ông làm bài The Pasture này khi ông và vợ giận nhau và ông dùng bài thơ như lời làm lành với vợ. Ông làm bài này năm 1913 lúc ông 39 tuổi.

1. The Pasture

I’m going out to clean the pasture spring;
I’ll only stop to rake the leaves away
(And wait to watch the water clear, I may):
I sha’n’t be gone long—You come too.

I’m going out to fetch the little calf
That’s standing by the mother. It’s so young.
It totters when she licks it with her tongue.
I sha’n’t be gone long—You come too.
Robert Frost

Words

Pasture: đồng cỏ non
Spring: con suối
To rake=cào lá
clear= trở thành trong
To fetch: đi bắt về
To totter: bước chập chững, không vững như đứa bé. Tưởng tượng: như một bà mẹ âu yếm vuốt ve đứa con nhỏ, bò mẹ liếm con nó, và con bê con chập chững chạy. Hai chữ totter va lick là hai chữ gợi hình gợi cảm.

Dịch

Ðồng Cỏ Xanh

Anh sẽ đi nhặt lá trong dòng suối ven đồng;
Chắc anh chỉ dừng lại để vớt lá cây đi.
(Rồi có lẽ sẽ chờ cho đến khi nước trong)
Anh không đi lâu đâu—em đi với anh không?

Anh sẽ đi ra đồng dẫn con bê nhỏ về,
Ðang đứng bên bò mẹ, con bê bé tí ti,
Mẹ nó lè lưỡi liếm, nó chập chững chạy đi.
Anh đi không lâu đâu—em đi với anh đi.
(P.T.L. phỏng dịch 9/3/93)

Bài thứ hai là bài The Road Not Taken tả tâm trạng một người lữ khách dừng chân giữa rừng đầy lá thu vàng, trước hai ngả đường, lòng phân vân muốn đi cả hai. Nhưng rồi quyết định chọn con đường ít người qua, đinh ninh có ngày sẽ trở lại đường cũ, nhưng khi đi rồi, đường nọ dẫn sang đường kia, chắc không thể nào trở lại đường cũ. Giữa đời sống cuả một trại chủ ở vùng đất ông nội cho và muốn ông trồng trọt, ông đã chọn cuộc đời của một thi sĩ và thầy giáo.

Theo giáo sư William Harmon, biên khảo cuốn THE TOP 500 POEMS (Columbia University Press, 1992) thì bài thơ này in ở đầu cuốn thơ thứ ba của Frost là cuốn Mountain Interval (1916).

Chịu ảnh hưởng của những nhà thơ như Emerson, và Thoreau nên thơ Frost có nhạc điệu của những bài thơ cổ về đồng quê La-Mã của Horace (bucolic poetry thơ điền viên).

Hai nhà phê bình Richard Ellman, và Harold Bloom nhận xét rằng thơ ông còn có đặc điểm là dùng ngôn ngữ bình dị dân dã (utter colloquialism and down-to-earth), như trong những lời nói hằng ngày, đôi khi gói ghém một triết lý nhân bản, đôi khi sâu xa, đôi khi hóm hỉnh, thường thì khẳng định lạc quan, nhưng cũng có bài bi quan yếm thế (bleak), về số phận cô đơn của con người trong một vũ trụ vô tình (loneliness of the individual in an indifferent universe).

Hai nhà phê bình kể trên nhận xét có thể phần nào Frost chịu ảnh hưởng bởi thơ của nhà thơ Anh Thomas Hardy và nhà thơ xứ Ireland và được giải Nobel văn chương là William Butler Yeats, và những tang tóc và bịnh tật trong gia đình Frost.

[Nguồn: wikipedia.org/wiki/Robert_Frost]

The Road Not Taken

Two roads diverged in a yellow wood,
And sorry I could not travel both
And be one traveler long I stood
And looked down one as far as I could
To where it bent in the undergrowth;

Then took the other, as just as fair,
And having perhaps the better claim,
Because it was grassy and wanted wear;
Though as for that the passing there
Had worn them really about the same,

And both that morning equally lay
In leaves no step had trodden black.
Oh, I kept the first for another day!
Yet knowing how way leads on to way,
I doubted if I should ever come back.

I shall be telling this with a sigh
Somewhere ages and ages hence:
Two roads diverged in a wood, and I—
I took the one less traveled by,
And that has made all the difference.
Robert Frost

Words:

To diverge: rẽ ra, phân ra. Có 2 cách phát âm chữ diverge: /I/ hay /ai/. Frost phát âm là /I/.
Undergrowth: lùm cây, bụi cây thấp.
Trodden: from to tread: đi bộ, dẵm chân lên
Tread/trod/trodden.
Worn (past participle of to wear): làm mòn đi. Wanted wear: muốn được chân dẵm lên cho mòn đi.
Sigh: tiếng thở dài
Hence: từ lúc này

Dịch Nguyên Văn

Con Ðường Không Chọn Ði

Hai con đường rẽ ra trong một khu rừng đầy lá vàng
Tiếc rằng ta không đi được cả hai
Và là người lữ khách, ta đứng lại
Nhìn theo một con đường tới tận
chỗ nó ngoặt vào bụi cây.

Rồi chọn con đường kia cũng đẹp
Có lẽ còn đáng chọn hơn
Vì đầy cỏ rậm và muốn được dẫm mòn đi.
Tuy rằng vết chân người qua lại
Cũng làm hai đường mòn như nhau.

Và cả hai con đường sáng hôm ấy
Ðầy lá vàng, chưa có bước chân nào dẫm lên làm đen mòn đi
Ồ, ta giữ con đường đầu để dành cho hôm khác!
Tuy nhiên, biết rằng đường nọ dẫn sang đường kia,
Ta không chắc mình có dịp nào trở lại đường cũ.

Ta sẽ kể lại chuyện này với thở dài luyến tiếc
Vào nơi nào đó cách đây bao nhiêu năm nữa
Hai con đường rẽ ra trong khu rừng, và ta thì—
Chọn đi con đường ít người qua lại,
Và đó là khác biệt thay đổi lớn nhất đời ta.

Dịch sang văn vần

Ðường chia đôi ngả

Lá vàng hai ngả trong rừng,
Phân vân chẳng thể đi cùng cả đôi.
Dừng chân lữ khách bồi hồi,
Dõi theo một nẻo khuất vời lùm cây.

Nhủ lòng ta chọn đường này,
Cỏ xanh chưa có dấu giầy dẫm qua.
Kẻ đi người lại gần xa,
Cả hai rồi cũng đen nhoà như nhau.

Hai đường buổi sáng hôm sau,
Lá cây rụng phủ một màu vàng ươm.
Biết rằng ngày khác cũng còn.
Chắc đâu trở lại lối mòn rừng mơ.

Ngậm ngùi kể lại chuyện xưa,
Ðường chia đôi ngả bên bờ còn ta--
Chọn đi đường vắng không nhà,
Một đời thay đổi, một xa bước đầu.
(P.T.L. phỏng dịch, 1993)

Quí vị có thể nghe bài thơ The Road Not Taken do chính Robert Frost đọc.

Chú thích:

Tới bài học hôm nay, quí vị đã đi gần hết chặng cuối của chương trình Anh ngữ sinh động, từ bài đầu với những câu chào hỏi ngắn, qua các mẩu đàm thoại và giao dịch thương mại tới những điểm văn phạm như cách dùng subjunctive, và cuối cùng, chúng ta tới trình độ cao của một sinh ngữ, đó là ngôn ngữ của thơ, nghĩa là âm thanh, nhịp điệu và hình ảnh quyện lấy nhau làm người đọc thơ và người nghe thơ rung động qua bài thơ. Chúc quí vị trì chí theo dõi các bài học khác của VOA, trau giồi tiếng Anh để từ đó tiến xa hơn trong nghề nghiệp cũng như nuôi dưỡng lòng mê say học hỏi và tự tín vào khả năng sinh ngữ của mình.

Xin kính chào quí vị thính giả.
XS
SM
MD
LG