Thứ sáu, 27/03/2015
Xem

Blog / Bùi Tín

Trí thức và phản biện xã hội

Trí thức và phản biện xã hội
Trí thức và phản biện xã hội

Ðường dẫn

Nhà toán học Ngô Bảo Châu vừa phát biểu về trí thức và vấn đề phản biện xã hội. Có một câu rất lạ, lẽ ra không thể từ mồm anh, vì trái hẳn với những điều anh từng nói và từng làm. Anh khẳng định: ”Giá trị của trí thức là giá trị của sản phẩm mà anh ta làm ra, không liên quan gì đến vấn đề phản biện xã hội”.

Vậy thì tại sao anh lại phản biện khi ký chung văn kiện chống khai thác bauxite ở Tây Nguyên? Tại sao anh phản biện xã hội hay, sâu sắc, có sức thuyết phục cao đến thế về vụ xử án phi lý luật sư Cù Huy Hà Vũ?

Anh đã làm theo điều mà anh nói là người trí thức phải dũng cảm, sống có trách nhiệm với xã hội.

Xin hỏi anh nếu cứ mũ ni che tai, chỉ làm theo nghề mình – như anh, nhà toán học Ngô Bảo Châu chỉ nên nghiên cứu về toán – bỏ qua mọi điều ngang trái, bất công, phi lý trong xã hội, cũng vẫn có thể được coi là trí thức thật sự ư? Người trí thức phải có ý thức trước hết về trách nhiệm công dân kia mà. Nhất là khi đất nước lâm nguy, xã hội băng hoại, người trí thức-công dân phải dũng cảm dấn thân hết mình, bền bỉ và thông minh đấu tranh cho kỳ đạt mục đích cứu dân cứu nước.

Vấn đề thứ hai là khi anh nói rằng ”bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”. Nhưng khi anh hạ bút ký tên vào kiến nghị đòi đình chỉ khai thác bauxite, chính anh đã chọn lề trái, nghĩa là trái với cơ quan ngôn luận chính thống bên lề phải. Ngay cả khi anh tự lập ra mạng Nghiên cứu toán học Ngô Bảo Châu hay khi anh gửi bài viết cho mạng Dân làm báo, anh đã có sự lựa chọn rõ ràng bên lề trái, không theo lề phải, nghĩa là anh đã chọn quyền tự do, không chịu sự kiểm duyệt của nhà nước. Anh đâu có như con cừu, buộc mình phải theo ai.

Chỉ trong hai vấn đề trên, anh Ngô Bảo Châu trước sau hình như chưa thật nhất quán với chính mình, có lúc tự mâu thuẫn, lập luận chưa thật lô-gích, thiếu chặt chẽ. Do thiếu mạch lạc, thiếu nhất quán như thế nên rất có lợi cho phía quan phương, phía lề phải quan liêu giáo điều, thường xa rời nhân dân và lẽ phải, chuyên lừa dối và ngụy biện; họ sẽ ra sức tận dụng sơ hở của anh.

Hay là trong suy luận của anh có chỗ nào người khác chưa thể thông hiểu được rõ ràng, mong anh lý giải cho ra lẽ.

Tôi không tin những phỏng đoán cho rằng anh mập mờ vì bị bả danh lợi quá lớn, là ngôi nhà sang trọng và Viện toán với ngân khoản to đùng không cần dự chi trước. Tôi không nghĩ đến chuyện đáng buồn như thế. Anh từng tuyên bố luôn luôn cảnh giác với mặt tiêu cực tệ haị của tiền bạc vật chất.

Là nhà khoa học lớn, anh thừa hiểu rằng khoa học phát triển là do không ngừng phủ định những định đề tương đối đúng để thay thế bằng những định đề gần với chân lý hơn. Khoa học là gì nếu không phải là một chuỗi dài vô tận của những phản biện liên miên không bao giờ chấm dứt, làm cho khoa học cả tự nhiên và xã hội phát triển vô cùng tận, vai trò của trí thức do đó ngày càng có ích lớn lao cho cộng đồng nhân loại văn minh.

* Blog của Nhà báo Bùi Tín là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Bùi Tín

Nhà báo Bùi Tín hiện sống tự do ở Pháp, là một nhà báo chuyên nghiệp, một nhà bình luận thời sự quốc tế, và là cộng tác viên thường xuyên của đài VOA. Ðối tượng chính của nhà báo Bùi Tín là giới trí thức trong và ngoài nước, đặc biệt là tuổi trẻ Việt Nam quan tâm đến quê hương tổ quốc.

Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Ai là kẻ thù của Việt Nam?

Ở Việt Nam lâu nay, giới cầm quyền cũng như giới truyền thông hay nói đến những 'thế lực thù địch'
Thêm

Gió Xuân đã đổi chiều

Hà Nội đang sôi động, hàng trăm người đã tự động xuống đường để bảo vệ cây xanh của thành phố
Thêm

Làn sóng tư nhân hóa mới: những nỗi sợ

Theo Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, 'cải cách mà không có chống đối thì là kém, sự chống đối là đương nhiên và quá trình cải cách cần phải vượt qua'
Thêm

Lý Quang Diệu, nhà độc tài được yêu mến và ngưỡng mộ nhất thế giới

Trên thế giới, trong nửa sau thế kỷ 20, không có chính khách nào thành công và được ngưỡng mộ như ông Lý Quang Diệu (1923-2015)
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

40 năm nhìn lại: Kết thúc một quá trình, một cuộc chiến

Thảm cảnh bắt đầu từ vụ Buôn Mê Thuột thất thủ, tiếp đến là quyết định của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu bỏ ngỏ Cao nguyên, di tản chiến thuật
Thêm

Vì sao TQ cấm làm đường gần biên giới, còn VN lại mở toang cửa ngõ biên giới với TQ?

Quân đội TQ đã ngưng dự án làm đường của chính quyền một thành phố nằm gần biên giới VN vì lo ngại nó có thể được sử dụng cho một 'cuộc xâm lược của Việt Nam'
Thêm

Một cuộc tàn sát môi trường của chính quyền Hà Nội

Chính quyền Hà Nội đã tiến hành 'dự án' chặt hạ 6.700 cây xanh lâu năm trên 190 tuyến phố, để lại những đường phố huơ huếch, xém cháy dưới mặt trời
Thêm

Tổng Trọng, Tướng Quang ‘qui mã’

Sự kiện ông Trọng thăm Mỹ có thể đưa Hà Nội đến gần hơn nữa với Washington, kể từ khi quan hệ Việt - Trung trở nên căng thẳng sau vụ giàn khoan HD-981
Thêm

Nền tảng của trưng cầu dân ý

Ủy ban thường vụ Quốc hội đang lấy ý kiến về luật trưng cầu ý dân. Qua quá trình tranh luận, ta có thể nhận ra nhiều điều
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Việt Nam muốn Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thươngi
X
25.03.2015
Việt Nam muốn Hoa Kỳ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam, sau khi Washington nới lỏng một phần lệnh cấm này hồi năm 2014. Hai vị đại sứ lên tiếng tại buổi hội thảo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tại Washington (CSIS) hôm 24 tháng Ba.
Video

Video Việt Nam muốn Mỹ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương

Việt Nam muốn Hoa Kỳ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam, sau khi Washington nới lỏng một phần lệnh cấm này hồi năm 2014. Hai vị đại sứ lên tiếng tại buổi hội thảo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế tại Washington (CSIS) hôm 24 tháng Ba.
Video

Video Mỹ xếp gần chót trong nhóm nước thu hút di dân trình độ cao

Mỹ đứng gần cuối trong số những nền kinh tế lớn của thế giới về chính sách cho phép thuê mướn người lao động nhập cư có trình độ cao, theo một nghiên cứu của một nhóm doanh nghiệp vận động hành lang ủng hộ nới lỏng kiểm soát di trú.
Video

Video TT Indonesia bác bỏ lập luận rằng ông chống đối Bắc Kinh

Tổng thống Indonesia đã tìm cách lảng tránh những bình luận của ông liên quan tới Bắc Kinh và vấn đề Biển Đông. Lên tiếng hôm 24 tháng Ba trong cuộc họp báo nhân chuyến dị chính thức tới thăm Nhật Bản, ông khẳng định Jakarta không về phe nào trong cuộc tranh chấp đang tiếp diễn ở Biển Đông.
Video

Video Cựu Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu từ trần

Ông Lý Quang Diệu, người sáng lập nước Singapore hiện đại và là kiến trúc sư giúp đưa Singapore lên vị thế kinh tế hàng đầu thế giới, đã từ trần, hưởng thọ 91 tuổi.
Video

Video Nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa được trao giải Tự Do Ngôn Luận 2014

Hội Nhà Văn Na Uy lần đầu tiên trao tặng giải Tự Do Ngôn Luận cho một nhà văn Việt Nam, vinh dự đó đã về tay nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa, một cựu tù nhân lương tâm đã bị giam cầm sáu năm và hiện vẫn trong tình trạng bị quản chế.