Thứ ba, 23/12/2014
Xem

Blog / Bùi Tín

Trí thức và phản biện xã hội

Trí thức và phản biện xã hội
Trí thức và phản biện xã hội

Ðường dẫn

Nhà toán học Ngô Bảo Châu vừa phát biểu về trí thức và vấn đề phản biện xã hội. Có một câu rất lạ, lẽ ra không thể từ mồm anh, vì trái hẳn với những điều anh từng nói và từng làm. Anh khẳng định: ”Giá trị của trí thức là giá trị của sản phẩm mà anh ta làm ra, không liên quan gì đến vấn đề phản biện xã hội”.

Vậy thì tại sao anh lại phản biện khi ký chung văn kiện chống khai thác bauxite ở Tây Nguyên? Tại sao anh phản biện xã hội hay, sâu sắc, có sức thuyết phục cao đến thế về vụ xử án phi lý luật sư Cù Huy Hà Vũ?

Anh đã làm theo điều mà anh nói là người trí thức phải dũng cảm, sống có trách nhiệm với xã hội.

Xin hỏi anh nếu cứ mũ ni che tai, chỉ làm theo nghề mình – như anh, nhà toán học Ngô Bảo Châu chỉ nên nghiên cứu về toán – bỏ qua mọi điều ngang trái, bất công, phi lý trong xã hội, cũng vẫn có thể được coi là trí thức thật sự ư? Người trí thức phải có ý thức trước hết về trách nhiệm công dân kia mà. Nhất là khi đất nước lâm nguy, xã hội băng hoại, người trí thức-công dân phải dũng cảm dấn thân hết mình, bền bỉ và thông minh đấu tranh cho kỳ đạt mục đích cứu dân cứu nước.

Vấn đề thứ hai là khi anh nói rằng ”bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do”. Nhưng khi anh hạ bút ký tên vào kiến nghị đòi đình chỉ khai thác bauxite, chính anh đã chọn lề trái, nghĩa là trái với cơ quan ngôn luận chính thống bên lề phải. Ngay cả khi anh tự lập ra mạng Nghiên cứu toán học Ngô Bảo Châu hay khi anh gửi bài viết cho mạng Dân làm báo, anh đã có sự lựa chọn rõ ràng bên lề trái, không theo lề phải, nghĩa là anh đã chọn quyền tự do, không chịu sự kiểm duyệt của nhà nước. Anh đâu có như con cừu, buộc mình phải theo ai.

Chỉ trong hai vấn đề trên, anh Ngô Bảo Châu trước sau hình như chưa thật nhất quán với chính mình, có lúc tự mâu thuẫn, lập luận chưa thật lô-gích, thiếu chặt chẽ. Do thiếu mạch lạc, thiếu nhất quán như thế nên rất có lợi cho phía quan phương, phía lề phải quan liêu giáo điều, thường xa rời nhân dân và lẽ phải, chuyên lừa dối và ngụy biện; họ sẽ ra sức tận dụng sơ hở của anh.

Hay là trong suy luận của anh có chỗ nào người khác chưa thể thông hiểu được rõ ràng, mong anh lý giải cho ra lẽ.

Tôi không tin những phỏng đoán cho rằng anh mập mờ vì bị bả danh lợi quá lớn, là ngôi nhà sang trọng và Viện toán với ngân khoản to đùng không cần dự chi trước. Tôi không nghĩ đến chuyện đáng buồn như thế. Anh từng tuyên bố luôn luôn cảnh giác với mặt tiêu cực tệ haị của tiền bạc vật chất.

Là nhà khoa học lớn, anh thừa hiểu rằng khoa học phát triển là do không ngừng phủ định những định đề tương đối đúng để thay thế bằng những định đề gần với chân lý hơn. Khoa học là gì nếu không phải là một chuỗi dài vô tận của những phản biện liên miên không bao giờ chấm dứt, làm cho khoa học cả tự nhiên và xã hội phát triển vô cùng tận, vai trò của trí thức do đó ngày càng có ích lớn lao cho cộng đồng nhân loại văn minh.

* Blog của Nhà báo Bùi Tín là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Bùi Tín

Nhà báo Bùi Tín hiện sống tự do ở Pháp, là một nhà báo chuyên nghiệp, một nhà bình luận thời sự quốc tế, và là cộng tác viên thường xuyên của đài VOA. Ðối tượng chính của nhà báo Bùi Tín là giới trí thức trong và ngoài nước, đặc biệt là tuổi trẻ Việt Nam quan tâm đến quê hương tổ quốc.

Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Giấc mơ khởi nghiệp và sáng tạo

Trong vòng vài tháng trở lại đây, chúng tôi có dịp làm giám khảo cho 2 cuộc thi liên quan đến sáng tạo tại Sài Gòn
Thêm

Ý định của tác giả trong văn học

Đọc các bài phê bình, nhiều người băn khoăn: Hay thì hay, nhưng không biết tác giả có nghĩ vậy khi sáng tác hay không?
Thêm

Sự thành công của Uber và kinh doanh ứng dụng peer-to-peer

Chưa đầy nửa năm sau khi xuất hiện tại Việt Nam (chủ yếu tại Sài Gòn), Uber đã tạo ra một cơn bão truyền thông
Thêm

Bạn trẻ và du lịch khám phá

Du lịch trải nghiệm và khám phá, trong đó “phượt” là một hình thức điển hình và trào lưu nhất hiện nay
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Để có một hiến pháp dân chủ

Việt Nam đang đứng trước khủng hoảng nghiêm trọng trong quan hệ với nước láng giềng khổng lồ Trung Quốc
Thêm

Cái bắt tay

Bạn tôi, một người Thái, sống ở Thái Lan, có nói với tôi: “Sao thủ tướng mày coi khinh thủ tướng tao thế?”
Thêm

Giá trị phổ quát và vĩnh cửu của bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền

Việc trả tự do trước thời hạn mãn án tù chắc chắn không phải là vì lý do nhân đạo của nhà cầm quyền Việt Nam, mà vì áp lực quốc tế nói chung
Thêm

Hồi hộp chờ đếm phiếu

Trong các kỳ bầu cử ở Mỹ, ngay đêm đếm phiếu hay qua sáng ngày hôm sau các ứng cử viên thường đã biết mình thắng hay thua
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
TQ cử cố vấn chính trị hàng đầu sang VN giữa căng thẳng Biển Đôngi
X
22.12.2014
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Một lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc sẽ công du Việt Nam tháng này trong lúc tình hình tranh chấp Biển Đông giữa đôi bên đang có dấu hiệu căng thẳng trở lại. Tân Hoa Xã loan tin chuyến đi của ông Du Chính Thanh, Chủ tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc, nhân vật thứ tư trong hàng ngũ lãnh đạo đảng cộng sản nước này, được hoạch định đáp lời mời của đảng cộng sản Việt Nam. Quan hệ hai nước Việt Nam-Trung Quốc đặc biệt căng thẳng từ tháng 5 khi Bắc Kinh đưa giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển Hà Nội nói thuộc vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam, khơi mào các cuộc biểu tình chết người tại Việt Nam phản đối hành động ngang ngược của Trung Quốc. Kể từ đó, đôi bên đã cử các phái đoàn cấp cao qua lại trong nỗ lực hàn gắn quan hệ giữa hai nước cộng sản anh em. (Phỏng vấn giáo sư Carl Thayer)
Video

Video TQ cử cố vấn chính trị hàng đầu sang VN giữa căng thẳng Biển Đông

Một lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc sẽ công du Việt Nam tháng này trong lúc tình hình tranh chấp Biển Đông giữa đôi bên đang có dấu hiệu căng thẳng trở lại
Video

Video LHQ tiếp xúc với 13 người Thượng bỏ chạy sang Campuchia tị nạn

Liên Hiệp Quốc loan báo toán công tác của họ đã tiếp xúc với 13 người Thượng Tây Nguyên từ Việt Nam chạy sang Campuchia tìm đường tị nạn
Video

Video Philippines sẽ điều tra mạng lưới quan trắc ngoài khơi của TQ

Philippines cho biết sẽ điều tra tin tức cho hay Trung Quốc đang xây dựng một mạng lưới quan trắc ngoài khơi, bao gồm những trạm vệ tinh và radar, nhằm tăng cường sức mạnh hải quân của mìn
Video

Video Đài Loan sắp xây hải đăng trên đảo Ba Bình

Chính phủ Đài Loan có kế hoạch xây một ngọn hải đăng trên đảo Ba Bình thuộc quần đảo Trường Sa, nơi mà Đài Loan đang mở rộng một đường băng và đang xây dựng một bến cảng
Video

Video Tân Hoa Xã: TQ đề nghị cấp 3 tỉ đôla cho các nước láng giềng

Truyền thông nhà nước Trung Quốc cho biết nước này đã đề nghị cung cấp khoảng 3 tỉ đôla qua những khoản vay và viện trợ cho các nước láng giềng Campuchia, Việt Nam, Myanmar, Thái Lan và Lào để cải thiện cơ sở hạ tầng và hoạt động sản xuất, và để chống lại tình trạng nghèo túng