Thứ hai, 20/10/2014
Xem

Blog / Bùi Tín

Khi đường phố nổi giận chính đáng, nỗi sợ liền đổi ngôi

Khi đường phố nổi giận chính đáng, nỗi sợ liền đổi ngôi
Khi đường phố nổi giận chính đáng, nỗi sợ liền đổi ngôi

Ai sợ ai? luôn là câu hỏi về mối quan hệ giữa nhân dân và chính quyền.

Ở một nước dân chủ, văn minh, thượng tôn luật pháp, thì không ai phải sợ ai cả. Nhân dân tôn trọng chính quyền do mình bầu ra. Chính quyền phục vụ, bảo vệ nhân dân. Nhân dân cũng không sợ gì quân đội, công an và cảnh sát. Quân đội bảo vệ dân, cảnh sát công an giữ gìn trật tự an ninh cho toàn dân. Quan hệ thân thiện, tin cậy nhau.

Nhưng dưới chính quyền độc đoán, độc đảng, dưới chính quyền cảnh sát, dưới chế độ đàn áp mọi biểu hiện đối lập thì người dân thường luôn lo sợ, không yên, vì có thể bị triệu tập, quấy nhiễu, thậm chí bị tra tấn, tù đầy, thủ tiêu. Còn những kẻ cầm quyền, nắm luật pháp, tòa án trong tay, tự coi đứng ngoài pháp luật, tha hồ lộng hành, tác oai tác quái, coi nhân dân không ra gì. Họ hăm dọa, ra oai, đe nẹt người này, cảnh cáo bắt giam người khác, mặc sức vơ vét của dân, hà hiếp nhân dân, lại còn lên lớp đạo đức cho dân, tự cho là người cầm quyền hợp pháp, mãi mãi, suốt đời, còn truyền ngôi báu cho con cháu họ.

Tuổi thọ của các nhà độc tài, độc đoán, cảnh sát trị, gia đình trị, của chế độ đảng trị không kéo dài được lâu, nhất là giữa thời đại ngày nay, khi đã sang thế kỷ XXI.

Do đó mà có chuyện ly kỳ, thú vị, là nỗi sợ hãi có thể đổi ngôi. Từ nỗi lo sợ, sợ hãi của người dân đối với bộ máy cầm quyền hung bạo, bất nhân, nhân dân bị dồn vào đường cùng, vẫy gọi nhau vùng dậy, xua tan nỗi sợ, tạo nên thế mạnh trên đường phố.

Khi ấy bộ máy đàn áp sẽ cảm thấy bất lực, lạc lõng, cô đơn, thậm chí sẽ cảm thấy nguy khốn khi bị quần chúng lên án chỉ mặt. Họ bắt được một vài người, vài chục người, nhưng vài trăm, vài ngàn người xông tới thì sức đâu mà bắt, mà giữ, mà giam?

Bài học sốt dẻo của Tunisia tháng 1-2011 đã rõ, rồi bài học của Ai-cập tháng 2-2011 càng sáng tỏ, và bài học 10 ngày nay ở Lybia từ ngày 17-2, rõ thêm.

Mới thét ra lửa, nhân danh tổng thống, tổng tư lệnh, tổng chỉ huy hải lục không quân và cảnh sát, ra lệnh đàn áp, để rồi chỉ 2 tuần lễ sau, Ben Ali hoảng hốt, run sợ, cùng vợ thu vén của cải, vàng bạc châu báu, bỏ chạy như một tên tội phạm sang Saudi Arabia xin tỵ nạn, để bị truy nã là một tên tội phạm quốc tế. Nỗi sợ đã chuyển ngôi.

Ở Ai Cập cũng vậy, nhà độc tài Mubarak tại vị suốt hơn 40 năm cũng thét ra lửa, cũng nắm trọn quân đội, cảnh sát, tòa án trong tay, cấm báo chí tư nhân, thâm thù giới luật sư, ngự trị bằng luật khẩn trương, nghe tin quần chúng xuống đường ngày 25-2, liền ra lệnh đàn áp, nhưng quần chúng càng đổ ra đường đông thêm, vận động quân đội không bắn vào dân, thế là ngài tổng thống phát hoảng, run sợ, bỏ hết quyền hành, tháo chạy lấy thân.

Ở Lybia cũng thế. Tên độc tài hung dữ, xảo quyệt, đồng bóng, hoang dâm - từng cho bộ hạ đặt bom ở Cộng hòa liên bang Đức, đặt bom trên máy bay Boeing 707 của Hoa Kỳ, định hiếp dâm nữ phóng viên đài TF2 Pháp khi cô này đang phỏng vấn hắn hồi năm 2006 – nay đang trong thế tuyệt vọng, bị Liên Hiệp Quốc khai trừ, bị truy tố trước Tòa án Hình sự Quốc tế về tội diệt chủng, nhiều bộ trưởng, viên chức cấp cao, đại sứ … ly khai hàng loạt. Hiện Gadhafi cũng đang phát hoảng, run sợ, chỉ còn ra lệnh được cho lữ đoàn quân bảo vệ đặc biệt ăn lương cao, bọn này đang rã ngũ, bỏ súng dần trước cao trào nổi dậy tự quản của nhân dân.

Nỗi run sợ của những tên độc tài sa cơ đang nhân gấp bội: tài sản phi pháp của chúng bị phong toả, chúng khó thoát tội tử hình khi bị khởi tố và ra toà án.

Để cho nỗi lo sợ đổi ngôi, không phải là dễ dàng. Nhân dân quần chúng thoát khỏi sự lo sợ lưu cữu kéo dài, từ đó có tinh thần tự tin, dũng cảm nổi dậy bền bỉ, kiên cường đều phải trải qua quá trình vận động, giác ngộ, thức tỉnh kéo dài. Một số nhà báo Pháp, Đức, Nhật, Mỹ …đang ở Bắc Phi cho biết nhiều nhóm sinh viên ngành luật, xã hội học, tâm lý học, nhiều nhà văn cấp tiến đã đóng góp xuất sắc vào sự Thức tỉnh Hồi giáo – le Réveil Musulman - kỳ diệu này. Họ ra sức bác bỏ 2 điều ‘lý sự cùn’ của bọn độc tài và các nhóm Hồi giáo cực đoan là: văn minh phương Tây xung khắc với Hồi giáo như nước với lửa, và nguyên lý ‘chủ quyền quốc gia bất khả xâm phạm’, rằng phương Tây không được can thiệp vào các nước Hồi giáo.

Sự bác bỏ những lý sự cùn này không khó. Cần nói rõ con người là thống nhất. Màu da nào, tôn giáo nào, hễ là con người là yêu tự do, yêu dân chủ, có tự do dân chủ mới có bình đẳng, công bằng, phát triển. Dân chủ ra đời từ thời cổ xưa ở La Mã.

Thế giới là một cộng đồng có trách nhiệm với nhau trên toàn cầu. Do đó không những mọi người, mọi nước có quyền can thiệp mà còn có trách nhiệm, có nghĩa vụ can thiệp cứu giúp nhau khi cần. Đó là bản tính NGƯỜI. Anh thấy người bạn láng giềng của anh đánh đập tàn bạo con anh ta, giết vợ anh ta, anh nỡ nào để mặc, không can thiệp, đứng nhìn?

Bà Aung San Syu Ky đã có một cuốn sách bàn về Làm sao giải tỏa nỗi sợ cường quyền.

Đức Đạt Lai Lạt Ma cũng có bài giảng sâu sắc về căn nguyên nỗi sợ và làm sao từ bỏ được nó để luôn tự tin, tâm linh an lạc, thư thái, yêu đời.

Các sinh viên học sinh trí thức, giới luật gia và nhà văn Tunisia, Ai-cập còn cho biết đã 5, 6 năm nay họ lập ra những Nhóm điều tra, thu thập tài liệu, lập hồ sơ trên Net, những task force - nhóm chuyên trách về những vụ tham nhũng lớn nhỏ, những quan tham ô lại từng vùng, từng tỉnh, những tài sản bất minh của bọn có chức có quyền, những nhóm đặc quyền, gia đình, phe nhóm, tay chân của chúng, những biện pháp mua bán, sang nhượng, đút lót, hối lộ, những vụ chuyển ngân, rửa tiền, mua bán nhà đất bất minh, những cuộc đàn áp do ai ra lệnh, ai thực hiện, nạn nhân, tang chứng, những vụ xử án bất công, khủng bố, ai là quan tòa, tay chân cường quyền, chà đạp pháp luật?

Cuối cùng, đã có sự giải thích vì sao nhân dân xuống đường đông đảo. Chỉ là vì họ thấy sự nổi giận của đường phố là chính đáng, đã có sẵn trong lòng mỗi người dân. Giận dữ vì giá cả leo thang, đồng tiền mất giá, cứ như bị kẻ cắp móc túi mỗi ngày. Giận dữ vì dân sống khổ mà quan chức, gia đình họ thì xa hoa, phè phỡn, hưởng lạc, hoang dâm vô độ. Giận dữ vì thất nghiệp, vì ốm đau không có bảo hiểm, bị hành hạ, vòi vĩnh, quấy nhiểu bởi chính quyền rữa nát. Giận dữ vì xã hội băng hoại, tương lai con cháu ta sẽ ra sao?

Cả một kho kinh nghiệm quý ở Bắc Phi. Hãy biết ghi nhận, tìm hiểu, ứng dụng có lựa chọn và sáng tạo.

Blog của Nhà báo Bùi Tín là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Bùi Tín

Nhà báo Bùi Tín hiện sống tự do ở Pháp, là một nhà báo chuyên nghiệp, một nhà bình luận thời sự quốc tế, và là cộng tác viên thường xuyên của đài VOA. Ðối tượng chính của nhà báo Bùi Tín là giới trí thức trong và ngoài nước, đặc biệt là tuổi trẻ Việt Nam quan tâm đến quê hương tổ quốc.

Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Người ‘đẹp’ nhất trong Đèn Cù

Cuốn Đèn Cù của Trần Đĩnh đang được phổ biến ngày càng rộng trong và ngoài nước. Với tôi cuốn sách giúp nhớ lại biết bao cảnh cũ người xưa
Thêm

Chính phủ dân chủ

Định nghĩa một chính phủ dân chủ, lâu nay, người ta hay nhắc đến ba yếu tố: của dân, do dân và vì dân
Thêm

Malala Yousafzai: nguồn cảm hứng của giới trẻ

Ở tuổi 17, Malala là người nhận giải Nobel hòa bình trẻ nhất trong lịch sử hơn trăm năm của giải thưởng có uy tín nhất thế giới này
Thêm

Nhiệm vụ của nhà phê bình văn học

Nhiệm vụ chính của nhà phê bình theo tôi, nằm ở chỗ: họ dám thách thức lại những điều mọi người đều cho là đúng
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Thưa Thầy Lần Cuối

Với độc giả, Thầy là Nhà Văn Nguyễn Xuân Hoàng. Với riêng em, Thầy là thầy dạy văn chương
Thêm

TBT Trọng có dám ‘đập bình diệt chuột’?

Giới về hưu và đặc biệt tầng lớp cách mạng lão thành ở Việt Nam với không ít người còn trung trinh với quá khứ oanh liệt của đảng
Thêm

Đọc lại lịch sử

Qua phim The Last Days In Vietnam đạo diễn Rory Kennedy hy vọng người Mỹ sẽ lưu tâm đến bài học từ cuộc chiến VN
Thêm

VN vẫn cần đưa tranh chấp Biển Đông với TQ ra trước cơ quan tài phán quốc tế

Theo nhận định của tôi, Việt Nam vẫn cần đưa tranh chấp chủ quyền biển đảo với Trung Quốc ra trước các cơ quan tài phán quốc tế
Thêm

Vì sao Thống đốc Bình ‘quyết liệt’ giấu nợ xấu?

Lại một lần nữa Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bị giới chủ ngân hàng 'qua mặt'
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Đèn rẻ tiền cho người nghèo không có điệni
X
18.10.2014
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế và Ngân hàng Thế giới, hơn một tỉ người trên thế giới vẫn không có điện. Một công ty ở Hà Lan đang cố gắng thay đổi điều đó với sản phẩm của mình dựa trên đèn LED.
Video

Video Đèn rẻ tiền cho người nghèo không có điện

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế và Ngân hàng Thế giới, hơn một tỉ người trên thế giới vẫn không có điện. Một công ty ở Hà Lan đang cố gắng thay đổi điều đó với sản phẩm của mình dựa trên đèn LED.
Video

Video Đài Loan muốn cho tàu chiến đóng ở đảo Ba Bình

Đảo Ba Bình mà Đài Loan gọi là Thái Bình là đảo duy nhất trên quần đảo Trường Sa đủ diện tích để xây dựng một hải cảng và Đài Loan đang tiến hành thi công dự án này
Video

Video Thủ tướng Nhật Bản gửi đồ cúng đến đền Yasukuni

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã gửi lễ vật đến cúng tại một đền thờ Shinto mà nhiều nước láng giềng của Nhật Bản coi là biểu tượng của quá khứ quân phiệt của đế quốc Nhật
Video

Video Lãnh đạo Âu, Á tề tựu về Ý dự hội nghị thượng đỉnh

Các nhà lãnh đạo châu Âu và châu Á đã bắt đầu tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Á-Âu kéo dài hai ngày để tăng cường hợp tác chính trị, an ninh và kinh tế, trong bối cảnh lo ngại ngày càng tăng về dịch bệnh Ebola, và hoạt động ngoại giao song song về cuộc khủng hoảng Nga-Ukraine
Video

Video Philippines thúc đẩy quốc tế ủng hộ Kế hoạch 3 điểm cho Biển Đông

Philippines đẩy mạnh lời kêu gọi cộng đồng quốc tế ủng hộ việc thực thi Kế hoạch 3 điểm (TAP) hướng tới giải pháp hòa bình cho tranh chấp Biển Đông