Thứ sáu, 24/10/2014
Xem

Blog / Nguyễn Hưng Quốc

Những tiếng gõ cửa vào ban đêm

Những tiếng gõ cửa vào ban đêm
Những tiếng gõ cửa vào ban đêm

Sống ở ngoại quốc khá lâu nhưng mỗi lần nghĩ tới những tiếng gõ cửa nhà vào buổi tối, tôi vẫn còn thấy gai cả người.

Kỷ niệm sớm nhất tôi còn giữ được trong ký ức về những tiếng gõ cửa ban đêm như thế là vào cuối năm 1963, lúc chế độ ông Ngô Đình Diệm vừa sụp đổ. Cuộc sống ở quê tôi, tận đáy cùng của huyện Đại Lộc thuộc tỉnh Quảng Nam, trước và sau cuộc đảo chính, thay đổi hẳn. Trước, tuy nghèo, nhưng khá êm đềm. Buổi tối, bọn trẻ con chúng tôi vẫn có thể tụ tập chơi trò trốn kiếm, chạy rong hết khu vườn này sang khu vườn khác. Sau, hình như không lâu lắm, một đêm tự dưng nghe tiếng chó sủa rộ lên khắp xóm. Cả nhà tôi thức dậy. Ba mẹ tôi, vốn đã có nhiều kinh nghiệm từ thời kháng chiến, hình như hiểu ngay chuyện gì đang xảy ra, không giấu được sự căng thẳng. Mẹ tôi ra hiệu, ba tôi lẳng lặng mở cửa sau, chui ra đám ruộng sau vườn. Mẹ tôi dặn nhỏ bọn chúng tôi: “Ba đi làm, tối nay không về nhà!” Mấy anh em đồng loạt gật đầu dù chẳng hiểu chuyện gì cả. Lát sau, có tiếng gõ cửa. Mẹ tôi ra mở. Có tiếng đàn ông quát tháo: “Anh Bảy có ở nhà không?” Mẹ tôi líu ríu: “Tối nay anh ấy trực ở bệnh viện”. Lại vẫn giọng người đàn ông ấy: “Nhớ bảo anh ấy là bọn chúng tôi về thăm đấy nhé!” Rồi thôi. Họ quay lưng đi. Đó là lần đầu tiên “quân giải phóng” về “thăm” làng tôi kể từ sau Hiệp định Geneva.

Dù không hề đi lính hay làm việc gì cho chính quyền, ba tôi vẫn sợ hãi những người “giải phóng quân” ấy đến độ suốt đêm nằm ngoài bờ ruộng; đến tận sáng trắng, biết chung quanh đã yên ắng hẳn, mới dám lần vào nhà. Những tối hôm sau, ba tôi ở lại hẳn trong bệnh viện trên quận. Ở nhà, chúng tôi lại giật mình từng đêm khi nghe tiếng chó sủa và những tiếng gõ cửa. Rồi giọng thăm hỏi dần dần biến thành giọng hăm he. Cuối cùng, ba mẹ tôi quyết định dọn cả nhà ra Đà Nẵng. Bỏ lại quê ngôi nhà gạch mới vừa xây xong.

Suốt thời chiến tranh sau đó, tôi không còn bị ám ảnh bởi tiếng gõ cửa vào ban đêm nữa nhưng lại bị ám ảnh về những tiếng pháo kích. Nhiều lúc, đang ngủ say, ba mẹ tôi lôi cả bọn dậy, gần như ném vào chiếc hầm lộ thiên làm bằng bao cát bên hè nhà. Nằm ở đó, cả gia đình run lập cập nghe tiếng pháo kích chát chúa hay giòn tan đâu đó. Năm phút. Mười phút. Đến lúc không khí có vẻ ắng lặng hẳn, ba mẹ tôi mới cho con cái vào nhà và leo lên giường ngủ tiếp để sáng hôm sau, dậy thật sớm, chạy đi thăm dò xem có ai bị trúng đạn hay không.

Cảm giác hãi hùng vì những tiếng gõ cửa ban đêm ấy lại sống dậy vài năm sau 1975. Bản thân tôi, thành thực mà nói, chẳng có gì lo sợ. Dạo ấy, ở Sài Gòn, tôi tiếp tục đi học, và sau, đi dạy. Nhưng trong nhà tôi ở bao giờ cũng có một số anh em bà con trốn nghĩa vụ quân sự đến ngủ nhờ. Từ ngoài Trung vào hoặc từ tỉnh lên, ban ngày họ đi lang thang đâu đó ngoài phố; tối mới rón rén về nhà. Không những với họ, mà còn cả với tôi nữa, không có gì kinh khiếp cho bằng những tiếng gõ cửa sau 12 giờ đêm. Chắc chắn đó là tiếng gõ cửa của công an khu vực đến kiểm tra hộ khẩu. Có lần, bí quá, một thằng em tôi chui ngay xuống gầm giường cô em họ trốn. Cô em tôi, rất nhanh trí, tung mềm, nằm giang chân ra, vờ như ngủ say. Khi công an khu vực mở cửa, thấy một phụ nữ đang ngủ say trong cái tư thế hớ hênh như thế, có lẽ ngại, vội vã quay ra. Em tôi thoát.

Những kinh nghiệm như thế, những người cùng tuổi tôi hay hơn, có lẽ ít nhiều đều trải qua.

Gần đây, đọc báo mạng trong nước, tôi lại thấy xảy ra cái cảnh công an đến gõ cửa nhà dân chúng vào buổi tối như thế. Lần này, những người bị gõ cửa đều là những người tương đối có tiếng tăm. Lý do công an đến gõ cửa nhà là vì họ tham gia vào các cuộc biểu tình chống các hành động xâm lấn ngang ngược của Trung Quốc. Cho đến bây giờ, dường như chưa ai bị bắt sau những lần gõ cửa như thế. Nhưng tương lai thế nào, ai biết được?

Riêng tôi, đọc những chuyện như vậy, những kỷ niệm cũ tự dưng sống dậy. Lại thấy gai gai rờn rợn trong người.

Té ra, mấy chục năm rồi, mình vẫn không quên được.

* Blog của Tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Nguyễn Hưng Quốc

Nhà phê bình văn học, nguyên chủ bút tạp chí Việt (1998-2001) và đồng chủ bút tờ báo mạng Tiền Vệ (http://tienve.org). Hiện là chủ nhiệm Ban Việt Học tại trường Đại Học Victoria, Úc. Đã xuất bản trên mười cuốn sách về văn học Việt Nam.
Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Câu chuyện sân bay ở Việt Nam

Chả lạ lẫm gì khi 2 sân bay quốc tế của Việt Nam bị đánh giá là vệ sinh kém, dịch vụ tệ và thái độ kém thân thiện của nhân viên
Thêm

Tại sao lại đi đêm?

Cuộc gặp bí mật giữa 2 đoàn đại biểu đảng CSVN và TQ ở Thành Đô tháng 9, 1990 đang là đề tài nóng ở trong nước
Thêm

Dân chủ hoá: Một tiến trình đầy nhọc nhằn

Ở vào thời điểm hiện nay, các học giả cũng ghi nhận nhân loại đang ở giữa cuộc thoái trào của dân chủ
Thêm

Nobel kinh tế 2014 và vấn đề quản lý thị trường

Tại sao EVN liên tục kêu lỗ dù người tiêu dùng luôn cho rằng giá điện ở VN đắt đỏ? Tại sao giá xăng giảm ít tăng nhiều?
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Một định chế khác cho những người đồng tính sống chung?

Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới của Giáo hội Công giáo La Mã đã kết thúc sau 2 tuần nghị hội về nhiều vấn đề của Giáo hội liên quan đến tín lý đức tin
Thêm

‘Đảng ta’ đã ‘giải phóng con người’ như thế nào?

Các phương tiện truyền thông trong tay Đảng vẫn tuyên truyền, kêu gọi nhân dân nêu cao tinh thần 'cảnh giác cách mạng' trước các 'thế lực thù địch'
Thêm

Thư ngỏ về việc chính quyền VN 'vi phạm quyền tự do đi lại của công dân'

Vào ngày 17/10/2014, tôi bị một số nhân viên an ninh thuộc Công an TP HCM ngăn chặn bất hợp pháp
Thêm

Đối sách của TQ với các cuộc biểu tình ở Hồng Kông

Đối sách của Bắc Kinh với các cuộc biểu tình của tuổi trẻ Hồng Kông có thể tạm gọi là 'câu giờ, mềm nắn, rắn buông để hạ nhiệt, triệt đầu não'
Thêm

Thử ngược dòng TPP

Đến nay Chính phủ Mỹ vẫn chưa thực hiện được bước tiến nào cho thấy vòng đàm phán TPP sẽ kết thúc trước cuối năm 2014
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Giới lập pháp Mỹ yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ cấm vận võ khí cho VNi
X
24.10.2014
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. Một nhóm Thượng nghị sĩ Mỹ vừa gửi thư cho Tổng thống Barack Obama yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí sát thương cho Việt Nam vì thành tích nhân quyền tồi tệ của Hà Nội. Thư đề ngày 23/10 của 4 Thượng nghị sĩ Cộng hòa Marco Rubio, John Cornyn, John Boozman, và David Vitter khẩn thiết kêu gọi chính quyền của ông Obama cân nhắc và bảo đảm rằng việc Mỹ nới lỏng một phần lệnh cấm vận phải gắn liền với các tiến bộ cụ thể về nhân quyền và cải tổ chính trị ở Việt Nam.
Video

Video Giới lập pháp Mỹ yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ cấm vận võ khí cho VN

Một nhóm Thượng nghị sĩ Mỹ vừa gửi thư cho Tổng thống Barack Obama yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí sát thương cho Việt Nam vì thành tích nhân quyền tồi tệ của Hà Nội
Video

Video Trung Quốc khai trương Ngân hàng Phát triển Á châu mới

Trung Quốc khai trương cơ sở tài chính được gọi là Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Á châu (AIIB) với sự góp mặt của 21 nước thành viên châu Á, trong đó có Việt Nam, Thái Lan, Singapore, và Ấn Độ
Video

Video Lãnh đạo biểu tình Hong Kong dự định tổ chức trưng cầu dân ý

Các lãnh đạo sinh viên biểu tình ở Hong Kong dự định sẽ tổ chức một cuộc biểu quyết để đo lường mức độ ủng hộ cho các đề xuất cải cách của chính phủ được nêu ra tại các cuộc thảo luận hồi đầu tuần này
Video

Video Một bác sĩ ở New York xét nghiệm dương tính với virus Ebola

Giới chức thành phố New York nói một bác sĩ vừa chữa trị cho các nạn nhân Ebola tại Guinea đã trở thành người đầu tiên tại thành phố New York của Mỹ được chẩn đoán nhiễm virus Ebola
Video

Video Y tá gốc Việt Nina Phạm hoàn toàn khỏi bệnh Ebola

Phát biểu sáng thứ Sáu ngày 24 tháng 10 (giờ địa phương) tại Viện Y tế Quốc gia ở bang Maryland, cô Nina Phạm gửi lời cảm ơn đến Chúa, gia đình, bạn bè và đội ngũ y tế đã chăm sóc cho cô từ ngày đầu tiên cô nhiễm bệnh ở bệnh viện Texas cho đến ngày cô hoàn toàn được chữa khỏi