Thứ Tư, 26/11/2014
Xem

Blog / Nguyễn Hưng Quốc

Những tiếng gõ cửa vào ban đêm

Những tiếng gõ cửa vào ban đêm
Những tiếng gõ cửa vào ban đêm

Sống ở ngoại quốc khá lâu nhưng mỗi lần nghĩ tới những tiếng gõ cửa nhà vào buổi tối, tôi vẫn còn thấy gai cả người.

Kỷ niệm sớm nhất tôi còn giữ được trong ký ức về những tiếng gõ cửa ban đêm như thế là vào cuối năm 1963, lúc chế độ ông Ngô Đình Diệm vừa sụp đổ. Cuộc sống ở quê tôi, tận đáy cùng của huyện Đại Lộc thuộc tỉnh Quảng Nam, trước và sau cuộc đảo chính, thay đổi hẳn. Trước, tuy nghèo, nhưng khá êm đềm. Buổi tối, bọn trẻ con chúng tôi vẫn có thể tụ tập chơi trò trốn kiếm, chạy rong hết khu vườn này sang khu vườn khác. Sau, hình như không lâu lắm, một đêm tự dưng nghe tiếng chó sủa rộ lên khắp xóm. Cả nhà tôi thức dậy. Ba mẹ tôi, vốn đã có nhiều kinh nghiệm từ thời kháng chiến, hình như hiểu ngay chuyện gì đang xảy ra, không giấu được sự căng thẳng. Mẹ tôi ra hiệu, ba tôi lẳng lặng mở cửa sau, chui ra đám ruộng sau vườn. Mẹ tôi dặn nhỏ bọn chúng tôi: “Ba đi làm, tối nay không về nhà!” Mấy anh em đồng loạt gật đầu dù chẳng hiểu chuyện gì cả. Lát sau, có tiếng gõ cửa. Mẹ tôi ra mở. Có tiếng đàn ông quát tháo: “Anh Bảy có ở nhà không?” Mẹ tôi líu ríu: “Tối nay anh ấy trực ở bệnh viện”. Lại vẫn giọng người đàn ông ấy: “Nhớ bảo anh ấy là bọn chúng tôi về thăm đấy nhé!” Rồi thôi. Họ quay lưng đi. Đó là lần đầu tiên “quân giải phóng” về “thăm” làng tôi kể từ sau Hiệp định Geneva.

Dù không hề đi lính hay làm việc gì cho chính quyền, ba tôi vẫn sợ hãi những người “giải phóng quân” ấy đến độ suốt đêm nằm ngoài bờ ruộng; đến tận sáng trắng, biết chung quanh đã yên ắng hẳn, mới dám lần vào nhà. Những tối hôm sau, ba tôi ở lại hẳn trong bệnh viện trên quận. Ở nhà, chúng tôi lại giật mình từng đêm khi nghe tiếng chó sủa và những tiếng gõ cửa. Rồi giọng thăm hỏi dần dần biến thành giọng hăm he. Cuối cùng, ba mẹ tôi quyết định dọn cả nhà ra Đà Nẵng. Bỏ lại quê ngôi nhà gạch mới vừa xây xong.

Suốt thời chiến tranh sau đó, tôi không còn bị ám ảnh bởi tiếng gõ cửa vào ban đêm nữa nhưng lại bị ám ảnh về những tiếng pháo kích. Nhiều lúc, đang ngủ say, ba mẹ tôi lôi cả bọn dậy, gần như ném vào chiếc hầm lộ thiên làm bằng bao cát bên hè nhà. Nằm ở đó, cả gia đình run lập cập nghe tiếng pháo kích chát chúa hay giòn tan đâu đó. Năm phút. Mười phút. Đến lúc không khí có vẻ ắng lặng hẳn, ba mẹ tôi mới cho con cái vào nhà và leo lên giường ngủ tiếp để sáng hôm sau, dậy thật sớm, chạy đi thăm dò xem có ai bị trúng đạn hay không.

Cảm giác hãi hùng vì những tiếng gõ cửa ban đêm ấy lại sống dậy vài năm sau 1975. Bản thân tôi, thành thực mà nói, chẳng có gì lo sợ. Dạo ấy, ở Sài Gòn, tôi tiếp tục đi học, và sau, đi dạy. Nhưng trong nhà tôi ở bao giờ cũng có một số anh em bà con trốn nghĩa vụ quân sự đến ngủ nhờ. Từ ngoài Trung vào hoặc từ tỉnh lên, ban ngày họ đi lang thang đâu đó ngoài phố; tối mới rón rén về nhà. Không những với họ, mà còn cả với tôi nữa, không có gì kinh khiếp cho bằng những tiếng gõ cửa sau 12 giờ đêm. Chắc chắn đó là tiếng gõ cửa của công an khu vực đến kiểm tra hộ khẩu. Có lần, bí quá, một thằng em tôi chui ngay xuống gầm giường cô em họ trốn. Cô em tôi, rất nhanh trí, tung mềm, nằm giang chân ra, vờ như ngủ say. Khi công an khu vực mở cửa, thấy một phụ nữ đang ngủ say trong cái tư thế hớ hênh như thế, có lẽ ngại, vội vã quay ra. Em tôi thoát.

Những kinh nghiệm như thế, những người cùng tuổi tôi hay hơn, có lẽ ít nhiều đều trải qua.

Gần đây, đọc báo mạng trong nước, tôi lại thấy xảy ra cái cảnh công an đến gõ cửa nhà dân chúng vào buổi tối như thế. Lần này, những người bị gõ cửa đều là những người tương đối có tiếng tăm. Lý do công an đến gõ cửa nhà là vì họ tham gia vào các cuộc biểu tình chống các hành động xâm lấn ngang ngược của Trung Quốc. Cho đến bây giờ, dường như chưa ai bị bắt sau những lần gõ cửa như thế. Nhưng tương lai thế nào, ai biết được?

Riêng tôi, đọc những chuyện như vậy, những kỷ niệm cũ tự dưng sống dậy. Lại thấy gai gai rờn rợn trong người.

Té ra, mấy chục năm rồi, mình vẫn không quên được.

* Blog của Tiến sĩ Nguyễn Hưng Quốc là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Nguyễn Hưng Quốc

Nhà phê bình văn học, nguyên chủ bút tạp chí Việt (1998-2001) và đồng chủ bút tờ báo mạng Tiền Vệ (http://tienve.org). Hiện là chủ nhiệm Ban Việt Học tại trường Đại Học Victoria, Úc. Đã xuất bản trên mười cuốn sách về văn học Việt Nam.
Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Muộn còn hơn không: Hội thảo về văn học miền Nam 1954-1975

Tháng bảy năm ngoái, tôi sang California dự cuộc hội thảo về Tự Lực văn đoàn. Phải nói ngay là cuộc hội thảo rất thành công
Thêm

Sét đánh nóc nhà

Gần đây bỗng thấy Công Lý xuất hiện khá kỳ lạ, trong bức ảnh lắp ghép trên bìa một cuốn sách
Thêm

Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước - phiên chợ ế ẩm

Thị trường chứng khoán trong 2 năm 2013 và 2014 đã tốt lên rất nhiều, đặc biệt là năm 2014
Thêm

Văn hóa xe máy ở Việt Nam

Đa số những người mới đến Việt Nam lần đầu đều sẽ ngạc nhiên vì đất nước này có nhiều xe máy quá
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Hồi hộp chờ đếm phiếu

Trong các kỳ bầu cử ở Mỹ, ngay đêm đếm phiếu hay qua sáng ngày hôm sau các ứng cử viên thường đã biết mình thắng hay thua
Thêm

Bầu cử tại đơn vị 149 thành phố Houston

Tại thành phố Houston, tại đơn vị 149 chỉ có hai ứng cử viên người Mỹ gốc Việt cùng ra tranh ghế dân biểu Quốc hội Tiểu bang Texas
Thêm

Thắng lợi của Đảng Cộng hòa, của ứng viên gốc Việt

Kết quả bầu cử 4/11 là chiến thắng lớn cho Đảng Cộng hòa và cũng là tiếng nói không tán đồng của dân Mỹ đối với chính sách của Tổng thống Obama
Thêm

Vàng chống đỏ, kẻ thua không ưa người thắng

Thứ Ba 4/11 là ngày bầu cử ở Hoa Kỳ. Tại Quận Cam California mấy tuần qua sôi nổi với vận động tranh cử
Thêm

Ý nghĩa của việc nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do cho Blogger Điếu Cày

Việc trả tự do trước thời hạn mãn án tù chắc chắn không phải là vì lý do nhân đạo của nhà cầm quyền Việt Nam, mà vì áp lực quốc tế nói chung
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
Học khu New Jersey giúp học sinh nhập cư bắt kịp học sinh bản xứi
X
26.11.2014
Tiểu bang New Jersey có gần nửa triệu học sinh nhập cư đến từ khắp nơi trên thế giới. Nhiều nhà giáo dục coi học khu West Field là một trong những học khu tốt nhất ở bang New Jersey. Thông tín viên của VOA đã đến Westfield để tìm hiểu giáo viên ở đây giúp học sinh chuẩn bị cho tương lai ra sao.
Video

Video Học khu New Jersey giúp học sinh nhập cư bắt kịp học sinh bản xứ

Tiểu bang New Jersey có gần nửa triệu học sinh nhập cư đến từ khắp nơi trên thế giới. Nhiều nhà giáo dục coi học khu West Field là một trong những học khu tốt nhất ở bang New Jersey. Thông tín viên của VOA đã đến Westfield để tìm hiểu giáo viên ở đây giúp học sinh chuẩn bị cho tương lai ra sao.
Video

Video Bộ trưởng quốc phòng Mỹ từ chức

Báo New York Times là cơ quan truyền thông đầu tiên tường trình rằng ông Hagel từ chức 'dưới áp lực' trong lúc diễn ra những vụ khủng hoảng về chính sách đối ngoại
Video

Video Đàm phán hạt nhân Iran triển hạn đến hết tháng 6 năm sau

Các nhà ngoại giao của Iran và các nước phương Tây cho biết cuộc đàm phán hạt nhân giữa Iran và 6 cường quốc thế giới sẽ được triển hạn cho tới ngày 1 tháng 7 năm 2015
Video

Video Viện bảo tàng Thụy Sĩ nhận tác phẩm nghệ thuật bị Đức Quốc Xã chiếm đoạt

Một viện bảo tàng ở Thụy Sĩ cho biết sẽ nhận 1 bộ sưu tập vô cùng quí giá, bao gồm những tác phẩm nghệ thuật do một người Đức sở hữu, trong đó có một số kiệt tác bị Đức Quốc Xã chiếm đoạt từ những chủ sở hữu người Do Thái
Video

Video Tòa Philippines phạt ngư dân TQ về tội bắt rùa biển trái phép

Quan hệ giữa Trung Quốc và nước láng giềng Châu Á Philippines đang trở nên xấu đi sau khi một tòa án Philippines phạt 9 ngư dân Trung Quốc $102.000 mỗi người về tội đánh bắt rùa biển bất hợp pháp