Chủ nhật, 26/10/2014
Xem

Blog / Bùi Tín

Côte d’Ivoire: Sự can thiệp có hiệu quả của quốc tế

Lực lượng trung thành với ông Alassane Ouattara tấn công dinh Tổng thống ở Abidjan, ngày 1/4/2011
Lực lượng trung thành với ông Alassane Ouattara tấn công dinh Tổng thống ở Abidjan, ngày 1/4/2011

Mấy ngày gần đây, tình hình Côte d’Ivoire chuyển biến mau lẹ, thoát dần khỏi cuộc nội chiến, là nhờ Hội đồng Bảo an LHQ thực hiện nghĩa vụ can thiệp của mình một cách kiên quyết và có hiệu quả.

Nước Cộng hòa Côte d’Ivoire nằm ở Tây Phi, rộng hơn 300.000 kilômét vuông, với hơn 20 triệu dân, trước là thuộc địa của Pháp, được độc lập từ ngày 7-8-1960, là nước nổi tiếng về sản xuất và xuất khẩu cà-phê và ca-cao.

Từ năm 2002 cuộc nội chiến diễn ra dai dẳng do đảng độc quyền cai trị RPR (Rassemblement pour la République - Tập hợp cho nền Cộng hòa) chia ra nhiều phe phái với nhiều chủng tộc và bộ lạc kình chống nhau từ lâu đời. Đến tháng 11-2010 cuộc bầu cử tổng thống diễn ra căng thẳng giữa 2 ứng cử viên là ông Laurent Gbagbo và ông Alassane Ouattara, làm cho xung đột bùng phát dữ dội, cuộc nội chiến diễn ra trên quy mộ rộng.

Ông Gbagbo vốn là một giáo viên sử học, 66 tuổi, là tổng thống được bầu năm 2000, đã hết hạn từ năm 2005, nhưng cuộc bầu cử mới bị trì hoãn đến 2010. Ông là đương kim tổng thống, chi phối mạnh đảng RPR, nắm chặt quân đội qua viên tướng Tư lệnh Philippe Mangou và bộ máy an ninh chìm và nổi.

Ông Ouattara là một giáo sư kinh tế - tài chính, 69 tuổi,từng làm việc tại IMF (Quỹ Tiền tế Quốc tế) và WB (Ngân hàng Thế giới), cũng từng là thủ tướng dưới trướng Tổng thống Gbagbo.

Sau cuộc bỏ phiếu ngày 28-11-2011, kết quả công bố gây nên tranh cãi, kiện cáo lớn giữa 2 phe.

Ủy ban Bầu cử Quốc gia công bố kết quả là ông Ouattara trúng cử với tỷ lệ 54% số phiếu bầu.

Phe ông Gbagbo lập tức tố cáo cuộc kiểm phiếu gian lận, phải bỏ phiếu lại. Phe này giật dây cho Hội đồng Hiến pháp thẩm tra lại cuộc kiểm phiếu, để rồi Hội đồng này tuyên bố cuộc kiểm phiếu có nhiều nghi vấn, vô giá trị, còn nói thêm rằng lẽ ra ông Gbagbo trúng cử với số phiếu sát nút là 51% phiếu bầu.

Điều quan trọng là dư luận báo chí quốc tế có mặt trong cuộc bầu cử, các quan sát viên của LHQ có mặt tại chỗ cho rằng tuy có hiện tượng gian lận nhưng không đáng kể, các bằng chứng gian lận không nhiều, thật sự ông Ouattara xứng đáng trúng cử, và do đó LHQ tuyên bố coi kết luận của Hội đồng Quốc gia Bầu cử là hoàn toàn có giá trị, coi ông Ouattara là tổng thống mới hợp pháp của Côte d’Ivoire.

Ông Gbagbo bác bỏ sự “can thiệp của LHQ vào nội tình quốc gia”. Thế là cả 2 phe đều tổ chức tuyên thệ nhậm chức tổng thống. Ông Gbagbo nhất định không rời bỏ chức vụ, nắm chắc quân đội và bộ máy cai trị, đặc biệt cố thủ ở thủ đô Yamoussoukro (30 vạn dân ) và ở thành phố cảng Abidjan, được coi là thủ đô kinh tế, có hơn 3 triệu dân.

[Nhân đây, xin mở ngoạc nhắc lại tình hình ở Miến Điện hồi 1990 cũng tương tự, Liên minh Toàn quốc Đấu tranh cho Dân chủ của bà Aung San Suu Kyi thắng lớn trong cuộc tuyển cử, bị bọn quân phiệt phủ nhận một cách độc đoán, phi lý, nhưng quốc tế đành bó tay; để thấy tình hình nay đã khác nhiều].

Phe ông Ouattara tạm rút về địa bàn phía Tây Bắc, tập trung lực lượng từ đầu năm 2011, tiếp thu nhiều lực lượng từ phe ông Gbagbo chạy sang. Có những lực lượng chạy sang hàng đại đội với toàn bộ vũ khí, có cả từng đại đội xe tăng, có chính quyền từng mảng 2, 3 tỉnh tuyên bố ly khai theo tổng thống mới. Việc LHQ và các nước lớn lần lượt tuyên bố công nhận ông Ouattara là tổng thống càng thúc đẩy phong trào ly khai khỏi chính quyền Gbagbo và tăng cường đáng kể cho ông Ouattaro. Hàng loạt đại sứ, đại diện ngoại giao của Côte d’Ivoire ở LHQ và nước ngoài tuyên bố ly khai để theo tổng thống mới vào đầu năm 2011..

Nghị quyết 1973 của Hội đồng Bảo an LHQ về Libya tạo nên một khi thế mới cho lực lượng của ông Ouattara chuẩn bị gấp lực lượng mở cuộc phản công quy mô lớn để chiếm lại bằng quân sự những vùng đông dân do phe ông Gbagbo còn kiểm soát.

Cuộc phản công quân sự được tiến hành phối hợp chặt chẽ với tiến công chính trị, thông tin, tâm lý, địch vận, binh vận và ngoại giao. Các đài phát thanh trong, ngoài nước được dùng tối đa, kêu gọi binh lính đối phương bỏ súng, bỏ ngũ, gia nhập Lực lượng Mới, sẽ được khoan hồng, ưu đãi, giữ nguyên chức, nguyên lương, sẽ không có trả thù. Bộ máy mật vụ, an ninh chìm nổi ra trình diện đông, có cả tướng cảnh sát.

Khi chuẩn bị đã xong, đêm 27-3 quân đội Lực Lượng Mới mở cuộc tiến công lớn cuối cùng, sau 2 ngày tiến được 120 kilômét, chiếm 2 tỉnh lỵ; ngày 30-3 đã chiếm trọn thủ đô Yamoussoukro và ngày 31 đã bắt đầu tiến vào thành phố cảng Abidjan rộng lớn không gặp kháng cự gì đáng kể. Đây chỉ mới là ngày thứ 5 của cuộc phản công chớp nhoáng.

Phe ông L.Gbagbo xin ngừng bắn, nhưng chậm quá rồi.

Để sớm kết thúc cuộc nội chiến ở Côte d’Ivoire, LHQ và các nước phương Tây ngày 30-3 đã tuyên bố trừng phạt ông Gbagbo nếu còn ngoan cố, phong tỏa toàn bộ tài sản của ông và nhóm thân cận, trong đó có vợ ông Gbagbo, cấm cho các nhân vật này xuất và nhập cảnh.

Đêm 31-3, Tổng thống Ouattara gửi tối hậu thư cuối cùng cho ông Gbadbo đòi phải buông súng ngay lập tức.

Tình hình phe Gbagbo đang tuyệt vọng. Quân đội bỏ ngũ hàng loạt. Chỉ còn một số lực lượng bảo vệ trung thành ít ỏi bị bao vây.

Trên đây có thể là hai đòn quyết định để kết thúc thời đại Gbagbo tham nhũng, tham quyền, tàn bạo và gian trá, đi cùng với cuộc tiến công quân sự cuối cùng, chiếm lại cảng Abidjan, để Côte d’Ivoire mãi mãi trở lại là đất của những bãi cát vàng mịn màng thanh bình, cạnh những rừng cà-phê và rừng ca–cao bạt ngàn nổi tiếng.

* Blog của Nhà báo Bùi Tín là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Bùi Tín

Nhà báo Bùi Tín hiện sống tự do ở Pháp, là một nhà báo chuyên nghiệp, một nhà bình luận thời sự quốc tế, và là cộng tác viên thường xuyên của đài VOA. Ðối tượng chính của nhà báo Bùi Tín là giới trí thức trong và ngoài nước, đặc biệt là tuổi trẻ Việt Nam quan tâm đến quê hương tổ quốc.

Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Câu chuyện sân bay ở Việt Nam

Chả lạ lẫm gì khi 2 sân bay quốc tế của Việt Nam bị đánh giá là vệ sinh kém, dịch vụ tệ và thái độ kém thân thiện của nhân viên
Thêm

Tại sao lại đi đêm?

Cuộc gặp bí mật giữa 2 đoàn đại biểu đảng CSVN và TQ ở Thành Đô tháng 9, 1990 đang là đề tài nóng ở trong nước
Thêm

Dân chủ hoá: Một tiến trình đầy nhọc nhằn

Ở vào thời điểm hiện nay, các học giả cũng ghi nhận nhân loại đang ở giữa cuộc thoái trào của dân chủ
Thêm

Nobel kinh tế 2014 và vấn đề quản lý thị trường

Tại sao EVN liên tục kêu lỗ dù người tiêu dùng luôn cho rằng giá điện ở VN đắt đỏ? Tại sao giá xăng giảm ít tăng nhiều?
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Một định chế khác cho những người đồng tính sống chung?

Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới của Giáo hội Công giáo La Mã đã kết thúc sau 2 tuần nghị hội về nhiều vấn đề của Giáo hội liên quan đến tín lý đức tin
Thêm

‘Đảng ta’ đã ‘giải phóng con người’ như thế nào?

Các phương tiện truyền thông trong tay Đảng vẫn tuyên truyền, kêu gọi nhân dân nêu cao tinh thần 'cảnh giác cách mạng' trước các 'thế lực thù địch'
Thêm

Thư ngỏ về việc chính quyền VN 'vi phạm quyền tự do đi lại của công dân'

Vào ngày 17/10/2014, tôi bị một số nhân viên an ninh thuộc Công an TP HCM ngăn chặn bất hợp pháp
Thêm

Đối sách của TQ với các cuộc biểu tình ở Hồng Kông

Đối sách của Bắc Kinh với các cuộc biểu tình của tuổi trẻ Hồng Kông có thể tạm gọi là 'câu giờ, mềm nắn, rắn buông để hạ nhiệt, triệt đầu não'
Thêm

Thử ngược dòng TPP

Đến nay Chính phủ Mỹ vẫn chưa thực hiện được bước tiến nào cho thấy vòng đàm phán TPP sẽ kết thúc trước cuối năm 2014
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
TechShop – nơi giúp biến giấc mơ sáng chế thành hiện thựci
X
25.10.2014
Square, một ứng dụng kinh doanh và thiết bị đọc thẻ, giúp thực hiện những giao dịch bằng thẻ tín dụng thông qua điện thoại di động. Nhưng nhờ đâu mà ứng dụng này ra đời? Mời quý vị theo chân chúng tôi đến một xưởng chế tác để tìm câu trả lời.
Video

Video TechShop – nơi giúp biến giấc mơ sáng chế thành hiện thực

Square, một ứng dụng kinh doanh và thiết bị đọc thẻ, giúp thực hiện những giao dịch bằng thẻ tín dụng thông qua điện thoại di động. Nhưng nhờ đâu mà ứng dụng này ra đời? Mời quý vị theo chân chúng tôi đến một xưởng chế tác để tìm câu trả lời.
Video

Video Giới lập pháp Mỹ yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ cấm vận võ khí cho VN

Một nhóm Thượng nghị sĩ Mỹ vừa gửi thư cho Tổng thống Barack Obama yêu cầu rút hoặc hoãn việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí sát thương cho Việt Nam vì thành tích nhân quyền tồi tệ của Hà Nội
Video

Video Trung Quốc khai trương Ngân hàng Phát triển Á châu mới

Trung Quốc khai trương cơ sở tài chính được gọi là Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng Á châu (AIIB) với sự góp mặt của 21 nước thành viên châu Á, trong đó có Việt Nam, Thái Lan, Singapore, và Ấn Độ
Video

Video Lãnh đạo biểu tình Hong Kong dự định tổ chức trưng cầu dân ý

Các lãnh đạo sinh viên biểu tình ở Hong Kong dự định sẽ tổ chức một cuộc biểu quyết để đo lường mức độ ủng hộ cho các đề xuất cải cách của chính phủ được nêu ra tại các cuộc thảo luận hồi đầu tuần này
Video

Video Một bác sĩ ở New York xét nghiệm dương tính với virus Ebola

Giới chức thành phố New York nói một bác sĩ vừa chữa trị cho các nạn nhân Ebola tại Guinea đã trở thành người đầu tiên tại thành phố New York của Mỹ được chẩn đoán nhiễm virus Ebola