ADDIS ABABA — Sudan và Nam Sudan đã thỏa thuận bắt đầu thi hành tất cả các hiệp định còn tồn đọng ngay lập tức. Theo Martha van der Wolf tường thuật cho đài VOA, hai phía đã thỏa thuận tất cả những tranh chấp trong hai ngày hội nghị thượng đỉnh tại Addis Ababa, Ethiopia.
Tổng thống Omar al-Bashir của Sudan và Tổng thống Salva Kiir của Nam Sudan đã chấm dứt hai ngày hội nghị thượng đỉnh ở Addis Ababa vào thứ Bảy.
Nhà trung gian hòa giải của Liên hiệp châu Phi và cũng là Cựu Tổng thống Nam Phi, ông Thabo Mbeki nói rằng, hai nguyên thủ quốc gia vừa kể đã thỏa thuận về các vấn đề vùng Abyei, an ninh, phân chia khu vực biên giới và thi hành những hiệp định hiện có.
Ông Mbeki cho biết họ đã thỏa thuận rằng những hành động sẽ được thực hiện ngay lập tức bởi Ủy ban Giám sát Hỗn hợp Abyei để thiết lập nhiều định chế đã được thỏa thuận – đó là cơ quan hành chánh, Hội đồng Abyei, cũng như là thiết lập cơ quan cảnh sát khu vực Abyei. Họ cũng đã thỏa thuận rằng hành động phải được thực hiện ngay lập tức hay có thể là càng sớm càng tốt, để thi hành tất cả mọi hiệp định hiện hữu, một cách vô điều kiện.
Quy chế cuối cùng của Abyei sẽ được quyết định sau khi các vấn đề vừa kể đã được giải quyết.
Cơ chế An ninh và Chính trị Hỗn hợp gọi tắt là JPSM, sẽ chuẩn bị một thời biểu vào giữa tháng Giêng để quy định khi nào những hiệp định phải được thi hành. Hiện chưa rõ chuyện gì sẽ xảy ra nếu hiệp định không có hiệu lực trong vòng thời biểu.
Ông Mbeki nói rằng JPSM cũng sẽ quy định giai đoạn chót cho việc sắp xếp một khu vực phi quân sự an toàn ở vùng biên giới. Môt ủy ban chuyên gia sẽ làm việc về các khu vực bị tranh chấp.
Sau ngày đầu tiên của hội nghị thượng đỉnh, Nam Sudan tuyên bố rằng họ đề nghị có trọng tài quốc tế nếu hai nước không thể thỏa thuận về ý kiến của ủy ban chuyên gia. Những quyết định về vấn đề này sẽ chỉ được thực hiện sau khi ủy ban đưa ra kết luận của họ.
Nam Sudan đã tách ra khỏi Sudan năm 2011 tiếp theo sau một hòa ước chấm dứt nhiều thập niên chiến tranh. Kể từ đó, hai nước này vẫn tranh chấp. Sự kiện này dẫn tới việc Nam Sudan đình chỉ hoạt động sản xuất dầu của họ hồi năm ngoái, một nguồn cung cấp thu nhập cho cả hai nước. Hiệp định về dầu nằm trong những hiệp định hiện hữu chưa được thi hành.
Ông Mbeki nói rằng những hiệp định về dầu đã không được thảo luận riêng rẽ.
Như vậy điều mà các Tổng thống đã nói là tất cả những hiệp định hiện hữu phải được thi hành ngay mà không có điều kiện tiên quyết.
Thủ tướng Ethiopia Hailemariam Desalegn đã mời hai Tổng thống vừa kể tham dự một hội nghị thượng đỉnh đặc biệt khi các binh sĩ Sudan được gia tăng số lượng dọc theo biên giới và Nam Sudan tố cáo nước láng giềng phía bắc là thực hiện các cuộc tấn công trên bộ vào lãnh thổ của họ.