Chủ nhật, 25/01/2015
Xem

Blog / Bùi Tín

Bài học Thủ Thiêm, Thăng Long, Pháp Văn, Dung Quất: Lên đỉnh núi vẫn phải leo từng bậc

Ðường dẫn

Người Việt Nam nào chẳng muốn nước Việt Nam ta mau trở thành một nước công nghiệp hiện đại. Từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến lên công nghiệp hiện đại là cả một quá trình gian khổ lâu dài, cần có những bước đi thích hợp, có tính toán chu đáo. Vội vã, giản đơn, duy ý chí là thất bại.

Có một lời khuyên đã 17 năm nay của một anh bạn kỹ sư Pháp, Philippe Dubois, làm cho hãng xây dựng Bouygues, sau khi anh đi thăm Việt Nam về, anh thổ lộ cho tôi, tôi tâm đắc và chiêm nghiệm.

Anh kể rằng anh đã thăm khu kinh tế Vũng Tầu (Cap Saint Jacques hồi trước) rồi ra xem vùng Dung Quất, Núi Thành miền Trung, khi chính quyền có ý định xây dựng thành một trung tâm lọc dầu lớn.

Anh kể rằng công ty dầu khí Pháp Total đã nghiên cứu kỹ và từ chối tham gia công trình này, vì nhiều điều không hợp lý. Sau đó hãng dầu khí lớn nhất của Nga cũng đến nghiên cứu, rồi lắc đầu bỏ đi.

Lý do là túi dầu lớn nằm dưới vùng biển ngoài khơi Vũng Tàu, sao lại buộc phải đưa qua đường ống để bơm từng chặng ra tận gần Đà Nẵng, một ngàn kilômét chứ ít ỏi gì đâu.

Sau đó lọc xong lại đưa trở lại vào phía Nam để tiêu thụ và xuống trở lại Vũng Tàu để xuất khẩu, vì cảng miền Trung quá nhỏ. Không có nhà kinh tế, nhà kinh doanh, nhà chính trị am hiểu kinh tế - tài chính nào có thể yên lòng với ý định ngông cuồng, dại dột như thế. Sẽ lãng phí thiết bị, tiền của, nhân lực, thời gian không sao tính hết, sẽ lỗ to, to lắm, rồi đến khi hối hận, muốn phá đi cũng không phá nổi! Sẽ như cục bướu trên lưng!

Quả nhiên, Dung Quất khởi công từ 1997, 13 năm ỳ ạch, ngày khánh thành bị đẩy lùi mãi, tiêu hết hơn chục tỷ đôla vay mượn, vẫn chưa thấy ánh sáng ở cuối đường hầm. Có lúc kiểm tra toàn bộ, phát hiện 2 ngàn, rồi 700 chỗ trục trặc, hỏng hóc. Cả khu Dung Quất đang nheo nhóc kêu cứu, vì thiếu tiền để phát triển, đang ăn đong từng quý một, mọi chuyện đều dở dang, không đồng bộ, chưa nói đến khu kinh tế Núi Thành, «kế hoạch thì to bằng con bò mộng mà thực hiện mới chỉ bằng con chuột nhắt», theo lời một kỹ sư tại chỗ.

Cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt trước khi nhắm mắt thốt lên: «Tôi đã sai lớn khi phê duyệt đề án Dung Quất, vì cảng vùng này, từ Chu Lai, qua Sa Kỳ vào Quảng Ngãi chỉ có độ sâu trung bình hơn 10 mét, đón được tầu 10 ngàn tấn, vậy mà họ dám báo cáo trước Quốc hội là đón được cả tầu chở dầu 50 ngàn tấn, 100 ngàn tấn!».

Nhưng còn một vấn nạn lớn hơn, anh P. Dubois nhìn ra, báo động, kiến nghị liên tiếp 17 năm nay, nhưng không một ai trong nước hiểu ra.

Anh đã có 8 năm sang châu Phi giúp các nước Tây Phi làm công nghiệp hóa để dạn dày kinh nghiệm sống. Anh có kinh nghiệm quý muốn chia sẻ với bà con ta. Anh chỉ kiến nghị tha thiết một điều. Hãy dùng một cẩm nang công nghiệp hóa. Một cuốn sách nhỏ vỡ lòng về công nghiệp hóa. Từ những điều nhỏ nhất. Mở dần tầm nhìn cho một xã hội nông dân. Nội dung, theo anh, đại thể là:

Thế nào là chiều dài đo bằng mét, đềcamét, héctomét, kilômét, thế nào là centimét, milimét, là micrông, phần mười micrông…Thế nào là gam...đến kilôgam, tạ, tấn, và ngược lại thế nào là một centigam, miligam …Thế nào là giây, phút, giờ … và một phần 10 giây, một phần trăm giây …Thế nào là một công thức hỗn hợp, trình tự hỗn hợp, các chất hỗn hợp, thời gian hỗn hợp, biến thể khi hỗn hợp 1, 2, 3, 4 chất với nhau…

Những kim loại, hóa chất, chất kết dính thường dùng? đặc tính, bảo quản ra sao?

Có bao nhiêu loại đinh, bề dải? bề rộng? cân nặng? có những loại đinh ốc, đinh xoáy trôn ốc gì, cỡ, dải, tên gọi, bí danh, bí số. Có bao nhiêu loại ốc, cỡ số, công dụng…

Thế nào là đóng đinh đủ chắc, là vặn bù loong đủ chặt?

Có những công cụ thường dùng gì, dao, kéo, búa, kìm, ê ke, thước, công cụ đo điện năng, điện áp, điện trở…Các loại giây điện bằng đồng, sắt, thiếc, chì…, các cỡ khác nhau, công dụng…

Giới thiệu các loại máy gia đình cho đến máy công trường: máy nổ, máy điện, máy may, máy cắt gọt, máy bào, máy ép, máy đào, máy ủi…Cách vẽ sơ đồ, đọc sơ đồ máy móc, phân xưởng, nhà máy.

Anh nói thêm: toàn là những điều thường thức nhỏ nhặt, nhưng rất bình thường trong xã hội công nghiệp. Nhưng lạ lẫm với mọi nông dân. Cái gì nông dân cũng đại khái. Một lát, một buổi, một hồi, một chặp. Bề dài thì một đoạn, một khúc, một khoảng. Rồi một nắm, một nhúm, một bát, một thau …Tác phong nông dân rất tai hại khi vào công nghiệp hóa.

Có người lãnh đạo bàn đủ thứ về công nghiệp hóa, về hiện đại hóa mà cầm búa đóng một cái đinh vào tường cũng lóng ngóng không xong, thay chiếc bóng đèn bị cháy cũng không biết mua bóng nào, lắp làm sao! Nói, khác nhiều với làm là thế. Hãy dành ra một tháng để cả xã hội nông nghiệp làm quen, nhập tâm thành nếp sống quy củ của công nhân.

Những nông dân không được chuẩn bị học làm công nghiệp từ những điều cơ bản, từ vỡ lòng, thì tất nhiên khi làm, cầu chưa thông xe đã lún, gãy, mặt cầu Thăng Long vỡ từng mảng vá, cầu Pháp Văn dầm bị gãy ngang, hầm Thủ Thiêm nứt toang hoác, cầu Cẩn Thơ gặp sự cố kéo dài, khu Dung Quất ốm yếu triền miên. Có 1 đêm, cả khu mất 2.000 con ốc thép to, do nông dân từ Nghệ Tĩnh vào chờ làm công nhân, «thành thạo việc phá đường tầu», coi đó là nguồn kiếm tiền dễ dãi khi bán bù loong cho các bà đồng nát ở quanh. Anh nông dân thấy dây điện vàng, xanh, đỏ, hứng lên nhớ con nhỏ, thế là cắt luôn tửng cuộn mang về quê làm quà, khi anh ta chưa hiểu rõ tác hại đến mức nào.

Cả nước, có khu kinh tế mới, khu công nghiệp mới nào ra trò đâu. Vá víu, què quặt, xộc xệch, hỏng hóc, có nơi đắp chăn, thiếu phụ tùng, bỏ thì thương, vương thì tội, khóc dở mếu dở … Lại còn tính chuyện làm điện nguyên tử, làm đường cao tốc, khi cơ giới hóa nông nghiệp mức thấp nhất vẫn còn ở trình độ sơ khai!

Tôi nhắc lại ý kiến anh bạn kỹ sư Pháp từ Tây Phi làm chuyên gia công nghiệp hóa trở về: Các vị ở Bộ Công thương, ở Bộ Đại học Đào tạo, kỹ sư, giáo viên, nhà kỹ thuật …hãy để tâm soạn thảo tài liệu dễ hiểu, có nhiều tranh vẽ, dùng không chỉ cho các lớp dạy nghề mà cho mọi học sinh sơ cấp, trung học, cán bộ xã thôn, lãnh đạo các cấp, cho đến các vị ở trung ương, cả Bộ chính trị nữa, tạo dần cho toàn xã hội có những kiến thức công nghiệp ngày càng rộng, càng cao, từ đó tạo nên tác phong công nghiệp, có kỷ luật cao, độ chuẩn xác chắc, không thể đại khái, phỏng chừng, qua loa, nhân nhượng, cá nhân vị kỷ, tầm nhìn cạn hẹp, như kiểu sống trong làng xã nghèo khổ xa xưa.

Trong một công trình lớn, chỉ cần vài sơ xuất nhõ: trộn xi-măng sai công thức, nhiều mối hàn bị «khê», một loạt ốc vặn không chặt, nghiệm thu cẩu thả, cân hỏng, cân đong đo đếm đại khái…là dẫn đến hậu quả khôn lường, cả về sinh mạng, tài sản, thời gian toàn xã hội.

Một lời khuyên đã lâu, rất đơn giản, đến lúc cần nhận ra giá trị, nếu không sự nghiệp công nghiệp hóa cứ nằm trên giấy, thành hàng loạt «hàng dỏm», «hàng mã», hiện đại hóa cứ xa vời không sao với tới.

Cũng là góp ý ngay thẳng, thiết thực với các đại biểu Đại hội đảng CS các cấp đang diễn ra trong thời gian tới ở trong nước.

Hãy nhớ một chân lý đơn giản: lên tới đỉnh núi vẫn phải từng bước một.

Ông Mao từng ra lệnh cho cả nước Tàu: «Nhảy Vọt»…xuống hố sâu nghèo đói đấy!


* Blog của nhà báo Bùi Tín là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.


Bùi Tín

Nhà báo Bùi Tín hiện sống tự do ở Pháp, là một nhà báo chuyên nghiệp, một nhà bình luận thời sự quốc tế, và là cộng tác viên thường xuyên của đài VOA. Ðối tượng chính của nhà báo Bùi Tín là giới trí thức trong và ngoài nước, đặc biệt là tuổi trẻ Việt Nam quan tâm đến quê hương tổ quốc.

Diễn đàn này đã đóng.
Ý kiến
     
Chưa có ý kiến ​​trong diễn đàn này. Bạn hãy là người đầu tiên góp ý

Blog

Nghĩ thêm về tự do ngôn luận

Ở Tây phương, người ta xem tự do ngôn luận là một trong những quyền căn bản và quan trọng nhất trong xã hội
Thêm

Những lý do cho cuộc ân xá Tết Ất Mùi

Suốt mấy ngày nay ở Pháp, Tổ chức Phóng viên không biên giới cùng các trường đại học báo chí tổ chức thảo luận rộng rãi về quyền tự do báo chí
Thêm

Nghĩ về vụ khủng bố nhắm vào tờ báo Charlie Hebdo

Về phương diện lý thuyết, ở đâu người ta cũng cho giới hạn của quyền tự do ngôn luận nằm ở chỗ không xúc phạm và sỉ nhục người khác
Thêm

Cuộc lấy phiếu tín nhiệm cho thấy gì?

Báo chí lề phải, theo chỉ đạo của tuyên huấn đảng, lại thua mạng 'Chân dung quyền lực'
Thêm
Các bài viết khác

Bạn đọc làm báo

Tốc độ xoay chuyển vận mệnh đất nước: Kỳ tích của những anh hùng thời Minh Trị Duy Tân

Vào giữa thế kỷ 19, Nhật Bản là một nước phong kiến, bế quan tỏa cảng, xã hội phân chia thành các giai cấp sĩ, nông, công, thương
Thêm

Tết quan, Tết dân tại Cộng hòa XHCN Việt Nam

Nhìn về đất nước, người Việt hải ngoại đã được thấy phần nào quang cảnh chuẩn bị vui xuân đón Tết của đồng bào ta tại quê nhà
Thêm

Các ông trùm gây tội ác với đồng loại như thế nào?

Vụ triệt hạ băng nhóm tội phạm Năm Cam năm 2001 từng gây chấn động dư luận Việt Nam một thời
Thêm

Diễu Kim Jong Un để làm gì?

Nếu bạn thích hài thì phim 'The Inteview' sẽ để lại những phút cười vui cho đầu óc bớt căng thẳng, quên mệt nhọc
Thêm

Chính phủ Việt Nam đang ‘dâng’ nền kinh tế nước nhà cho Trung Quốc?

Năm 2014 khép lại trong bối cảnh bức tranh kinh tế nước nhà vẫn nham nhở với sự lấn át của những mảng màu u tối
Thêm
Các bài viết khác
JavaScript của bạn đang tắt hoặc bạn có phiên bản Flash Player cũ của Adobe. Hãy trang bị Flash player mới nhất.
3 công nhân Trung Quốc thiệt mạng tại Hà Giangi
X
24.01.2015
Tin tức: http://www.facebook.com/VOATiengViet, http://www.youtube.com/VOATiengVietVideo, http://www.voatiengviet.com. Nếu không vào được VOA, xin các bạn hãy vào http://vn3000.com để vượt tường lửa. 3 công nhân Trung Quốc bị thiệt mạng trong tai nạn lao động tại một công trình thủy điện ở tỉnh Hà Giang do Trung Quốc làm nhà thầu. Giới chức Việt Nam nói chưa có kết luận về nguyên nhân vụ việc. Tin trong nước cho hay tai nạn tại công trình thủy điện Thuận Hòa, huyện Vị Xuyên, xảy ra chiều ngày 20/1 khiến 3 công nhân Trung Quốc tử vong và 1 người khác bị thương. Công trình này do công ty Triết Giang của Trung Quốc thầu và chủ đầu tư là công ty Cổ phần Thủy điện Thuận Hòa.
Video

Video 3 công nhân Trung Quốc thiệt mạng tại Hà Giang

3 công nhân Trung Quốc bị thiệt mạng trong tai nạn lao động tại một công trình thủy điện ở tỉnh Hà Giang do Trung Quốc làm nhà thầu. Giới chức Việt Nam nói chưa có kết luận về nguyên nhân vụ việc.
Video

Video Tàu đánh cá Trung Quốc bị đắm, 10 người mất tích

Các giới chức Nam Triều Tiên cho hay 10 thuỷ thủ bị mất tích sau khi một tàu đánh cá Trung Quốc đụng vào một tàu chở hàng không được xác định lai lịch, và bị đắm.
Video

Video Quốc hội Thái Lan buộc tội em gái của ông Thaksin

Quốc hội Thái buộc tội cựu thủ tướng Yingluck Shinawatra trong một cuộc bỏ phiếu kín hôm 23/1, 8 tháng sau khi bà bị buộc rời khỏi chức vụ lãnh đạo chính trị trong nước.
Video

Video Trung Quốc yêu cầu các nước nhỏ chớ đưa ra ‘đòi hỏi vô lý’

Trung Quốc cho biết họ lên án việc các nước lớn hiếp đáp những nước nhỏ hơn, nhưng nhấn mạnh những nước nhỏ nên chấm dứt những 'đòi hỏi vô lý.'
Video

Video Philippines cân nhắc quan hệ ‘đối tác chiến lược’ với VN

Ngoại trưởng Phiilippines Albert del Rosario hôm 22/1 cho biết nước này đang tìm kiếm mối quan hệ 'đối tác chiến lược' với Việt Nam, ngoài Mỹ và Nhật Bản, trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền lãnh hải với Trung Quốc đang gia tăng.