Đường dẫn truy cập

Vi khuẩn bệnh chấy rận tìm thấy trong hổ phách thời cổ đại

  • Jessica Berman

Một con ve bám trên hươu nai dưới kính hiển vi.

Một con ve bám trên hươu nai dưới kính hiển vi.

Bệnh chấy rận – một chứng bệnh gây đau đớn, làm suy nhược, lây lan bởi chấy rận- mới được xác định khoảng 40 năm trước đây. Nhưng các nhà khảo cứu nói rằng các vi khuân gây ra chứng bệnh đó có thể trở về từ thời các khủng long… và những nguồn gốc cổ đại đó có thể khiến bệnh này khó điều trị.

Vi khuẩn gây bệnh chấy rận đã hiện diện ít nhất 15 triệu năm trước đây, khoảng 12 triệu năm sớm hơn sự xuất hiện của con người hiện đại.

Các nhà khảo cứu tại Trường Đại học tiểu bang Oregon đã phát hiện một con ve bị bệnh trong một miếng hổ phách cổ thời hóa thạch từ Cộng hòa Dominique. Con ve này được ông George Poinar, một chuyên gia trong lĩnh vực phát hiện các vi khuẩn thời cổ đại, mổ ra và kiểm nghiệm bằng một kính hiển vi lớn.

Khi ông khoan vào miếng hổ phách và mổ con ve ra, ông Poinar nói rằng ông thấy cùng một thứ vi khuẩn hình xoắn được gọi là Borrelis gây bệnh chấy rận hiện nay. Ông cho biết:

“Ta có thể thấy các xoắn khuẩn. Chúng vẫn còn ở đó. Chúng không chuyển động nhưng bị đông cứng tại nhiều vị trí khác nhau, cong bên này quẹo bên kia. Trông chúng gần giống như một tấm hình có đèn flash chụp các tạo vật này bơi qua bơi lại. Chúng ở những vị trí khác nhau trên con ve, nằm chồng lên nhau, ngoằn ngoèo đây đó. Như vậy ta biết con ve này bị nhiễm khuẩn nặng nề.”

Việc phát hiện được một con ve thời cổ đại và vi khuẩn bệnh chấy rận được báo cáo trong tạp chí Historical Biology.

Vi khuẩn là một nhóm vi khuẩn thời cổ đại trở lại thời kỳ 3,6 tỉ năm trước cũng gần cổ bằng Trái Đất. Chúng hiếm khi được bảo tồn trong hồ sơ hóa thạch, ngoại trừ trong hổ phách là nhựa cây cứng lại.

Ông Poinar, một giáo sư danh dự của Khoa Sinh học Thống nhất của Trường Đại học Tiểu bang Oregon, nói rằng, vi khuẩn bệnh chấy rận biến hóa hơn cả triệu năm, có phần chắc sẽ kháng lại những nỗ lực điều trị ở con người.

Mặc dù bệnh chấy rận dễ chế ngự bắng thuốc kháng sinh một thời gian ngắn sau khi bị nhiễm, ông Poinar nói rằng triệu chứng của nó thường bị lầm lẫn với các bệnh khác, và trước khi được phát hiện, nó đã trở thành mạn tính và ngày càng khó điều trị:

“Nó khó hơn nhiều sau khi các xoắn khuẩn xâm nhập vào hệ thống và rồi hiện diện tại nhiều nơi trong cơ thể. Và khi đó thì rất khó điều trị. Hiện có nhiều liệu pháp thí nghiệm khác nhau đang được thực hiện trên thế giới."

Bệnh chấy rận ảnh hưởng tới các khớp xương, tim và hệ thống thần kinh trung ương. Con người có thể bị nhiễm vi khuẩn bất cứ ở đâu trên thế giới chỉ qua vết cắn của một con ve nhiễm khuẩn bám trên chuột hoặc hươu nai.

Một liệu pháp thí nghiệm đắt đỏ là globulin miễn dịch hay IVIG, một sản phẩm máu chích vào tĩnh mạch.

IVIG tạo thành bởi tổ hợp các kháng thể rút ra từ huyết thanh của trên một ngàn người hiến máu. Liệu pháp này thường dành riêng cho những người với các chứng bệnh tự miễn nhiễm và bệnh rối loạn máu.
XS
SM
MD
LG