Đường dẫn truy cập

Đoàn công-voa chở lực lượng trung thành với ông Gadhafi tới Niger

  • Scott Stearns

Binh sĩ của nhóm phiến quân Phong trào Công lý Niger (MNJ) tại sa mạc ở phía bắc Niger. MNJ là nhóm phiến quân chủ yếu gồm dân du mục Tuareg

Binh sĩ của nhóm phiến quân Phong trào Công lý Niger (MNJ) tại sa mạc ở phía bắc Niger. MNJ là nhóm phiến quân chủ yếu gồm dân du mục Tuareg

Một đoàn công-voa tới 200 chiếc xe chở lực lượng trung thành với ông Moammar Gadhafi đã băng qua biên giới vào Niger. Vào cuối ngày hôm qua, các giới chức cấp cao ở Niger đã phủ nhận sự kiện đó là một đoàn công-voa lớn và nói rằng chỉ có một vài chiếc xe của Libya đi vào nước này. Nhà lãnh đạo bị lật đổ của Libya có liên hệ mật thiết với khối dân du mục Tuareg tập trung ở miền bắc Niger mà Đại tá Gadhafi đã hỗ trợ trước đây và nay có thể đang hỗ trợ cho ông. Thông tín viên VOA Scott Stearns tại Tây Phi ghi nhận chi tiết trong bài tường thuật sau đây.

Người đứng đầu lữ đoàn an ninh của Đại tá Gadhafi, ông Mansour Dhao, đã vượt qua biên giới vào Niger vài tiếng đồng hồ trước khi một đoàn xe lớn hơn mau chóng tiến về phía thủ đô Niamey. Các giới chức ở Niger cho hay Đại tá Gadhafi không có mặt trong đoàn xe, và cũng chưa rõ liệu có thân nhân nào hay đồng minh chính trị nào của ông Gadhafi có mặt hay không nữa.

Thủ đô Niger nằm tận về phía tây nam của nước này gần biên giới giáp với Burkina Faso, là nơi mà khoảng 2 tuần trước đây các giới chức đã đề nghị cho Đại tá Gadhafi tỵ nạn.

Người ta cho rằng đoàn công-voa có thể đã vượt qua Algeria trước khi vào Niger qua một khu vực sinh cư của dân du mục Tuareg có quan hệ lâu dài với cựu chính phủ Gadhafi. Đại tá Gadhafi đã ủng hộ nhiều cuộc nổi dậy của người Tuareg ở bắc bộ Niger, và mấy trăm phiến quân Tuareg trước đây đã chiến đấu ủng hộ ông chống lại phe nổi dậy Libya.

Ông Jibrin Ibrahim là giám đốc Trung tâm Dân chủ và Phát triển, một tổ chức khảo cứu và tranh đấu ở thủ đô Abuja của Nigeria.

Ông Ibrahim cho biết: “Chính ông Gadhafi là một người Bedouin, Và dĩ nhiên, người Tuareg là sắc dân Bedouin ở vùng sa mạc Sahara. Đó là lý do vì sao họ luôn có mối quan hệ thân thiết này.”

Người Tuareg tập trung ở đông bộ Sahara, chủ yếu ở Niger và Mali, nơi họ đã tổ chức những cuộc nổi dậy ở cả hai nước trong khuôn khổ cuộc tranh đấu đòi nhiều quyền tự trị hơn. Ông Ibrahim nói rằng sự kiện những người Tuareg được vũ trang hùng hậu trong đoàn công-voa ở Libya không thể là điều mà chính phủ dân sự mới của Niger hoan nghênh.

Ông Ibrahim nói: “Niger đã có những khó khăn đáng kể về khối dân Tuareg của mình, từng tham gia vào một cuộc nổi dậy chống lại nhà nước ở một số thời điểm trong lịch sử cận kim. Và tôi cho rằng họ sẽ rất lấy làm quan ngại, chẳng những vì Gadhafi và một số người của ông ta có thể đến đấy, mà còn vì sự kiện có thể có những nhóm lớn người Tuareg và các nhóm người Bedouin khác di chuyển vào Niger với khối vũ khí đáng kể.”

Vùng Agadez thuộc bắc bộ Niger cũng là khu vực mà các phần tử khủng bố được gọi là al-Qaida ở Maghreb Hồi giáo đã thực hiện những vụ bắt cóc và phục kích. Theo ông Ibrahim, kết hợp với các phần tử ly khai người Tuareg, thì đây là một khu vực rất khó kiểm soát.

Ông Ibrahim nói tiếp: “Vụ nổi dậy mà họ đã tổ chức trong vùng Agadez chưa bị dập tắt hoàn toàn, vì thế đây là một vấn đề gây quan ngại lớn cho Niger trong tư cách một quốc gia.”

Chính phủ dân sự của Niger đã thừa nhận Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia chống Gadhafi là thẩm quyền hợp pháp của Libya. Vì thế ông Ibrahim cho rằng một số người trong đoàn công-voa chung cuộc có thể bị trao trả cho giới lãnh đạo mới ở Tripoli.

Ông Ibrahim nói: “Tôi không cho rằng thông cáo do Niger đưa ra có ý ủng hộ Gadhafi. Ngược hẳn lại, họ chống đối ông ta. Tôi nghĩ điều mà TNC cần phải làm là tham gia một cuộc thảo luận ngoại giao với Niger để ìm hiểu xem họ có thể làm như thế nào để tiếp cận với những người đã chạy trốn từ Libya qua Niger.”

Không rõ chính xác Đại tá Gadhafi đang ở đâu, vào lúc phe nổi dậy chống lại quyền cai trị của ông ta đang ra sức đánh bại các cứ địa cuối cùng của các chiến binh của ông ta ở Libya.

Đường đến cứ địa Bani Walid

XS
SM
MD
LG