Đường dẫn truy cập

Campuchia giảm được tỉ lệ tử vong nơi trẻ em

  • Robert Carmichael

Campuchia là một trong những nước nghèo nhất ở Đông Nam Châu Á. Với quá khứ đầy sóng gió, mấy chục năm nội chiến và các chính sách tàn bạo của Khmer Đỏ và còn nhiều thứ nữa, Campuchia còn phải đương đầu với thêm nhiều khó khăn trên con đường cải thiện sức khỏe của các công dân. Từ Phnom Penh, thông tín viên Robert Carmichael của VOA gửi về bài tường trình chi tiết sau đây.

Campuchia đang cố gắng giảm thiểu số phụ nữ chết trong lúc sinh nở và hạ thấp số tử vong nơi trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 5 tuổi.

Những số liệu liên quan đến hai cố gắng vừa nói cho thấy một sự bất thường: Trong lúc nước này thành công trong việc hạ giảm hẳn tỉ số trẻ em chết mỗi năm, thì số tử vong của các bà mẹ không hề giảm bớt từ cả một thập niên.

Cứ 100,000 vụ sinh nở thì có khoảng 460 bà mẹ Campuchia chết trong lúc lâm bồn. Nước này đã hy vọng vào năm 2015 có thể hạ giảm con số chết này xuống 140 bà mẹ chết trong 100,000 vụ sinh con, một phần của cam kết đối với tổ chức Các Mục Tiêu Phát Triển Thiên Niên Kỷ, gọi tắt là MDGs.

Bác sĩ Lo Veasnakiry, người đứng đầu bộ phận kế hoạch của Bộ Y Tế, cho rằng một phần nguyên do của sự thất bại vừa kể là thiếu ngân khoản và chuyên môn, nhưng ông cũng nói mục tiêu được đề ra là lạc quan quá đáng. Oâng nói trên quan điểm toàn cầu, thì không phải chỉ riêng Campuchia mà nhiều nước khác đã không đạt nhiều tiến bộ liên quan đến mức tử vong của các bà mẹ lúc sinh con.

Một cuộc nghiên cứu năm 2005 cho thấy khoảng phân nửa các phụ nữ Campuchia chết giữa lúc sinh nở là vì bị mất máu quá nhiều, ¼ chết vì bị co giựt, là vấn đề liên quan đến cao huyết áp.

Bà Malalay Ahmadzai, chuyên gia về săn sóc sức khỏe mẹ và con của UNICEF tại Campuchia nói rằng cả 2 trường hợp vừa nêu đều cần phải được điều trị mau lẹ – trong trường hợp mất máu người mẹ có thể chết trong vòng vài giờ.

Bà Ahmadzai nói rằng khó đoán trước những ca biến chứng của người mẹ lúc sinh nở, và việc đáp ứng thường bị chậm lại vì lý do mà các chuyên gia sức khỏe gọi là “Ba chậm trễ”.

Bà Ahmadzai nói: “Chậm trễ đầu tiên là sự trì hoãn của gia đình: tìm hay không tìm đến chữa trị. Chậm trễ thứ hai là do đường đi tới chữa trị, gồm có đường sá, tiền bạc và việc tới được nơi chữa trị. Chậm trễ thứ 3 mới là chất lượng chữa trị.”

Giải pháp là sự tổng hợp của nguồn tài lực tốt hơn, chuyên gia y tế thành thuộc hơn, và đường đi tốt hơn – luận lý của vấn đề cũng khá đơn giản, bệnh nhân tới bệnh viện càng nhanh thì cơ may sống còn càng lớn.

Sự bất lực của Campuchia trong chuyện cứu sống các bà mẹ tương phản với khả năng hạ giảm mức tử vong của trẻ sơ sinh và trẻ em.

Quốc gia này đang vạch ra chỉ tiêu giảm tỉ số trẻ em chết trước sinh nhật đầu tiên xuống còn 50 vụ trong số 1,000 bé được sinh ra, tương đương với 5%. Tỉ lệ của 10 năm trước gần gấp đôi. Tỉ lệ hôm nay là 6%, như vậy coi như Campuchia đang trên đường đạt tới chỉ tiêu.

Điều tương tự cũng xảy ra đối với mức trẻ em chết dưới 5 tuổi: mức tử hạ xuống 83 trong số 1,000 em, so với số 124 cách đây một thập niên.

Bác sĩ Lo nói sự cam kết về tài chính của chính phủ dành cho lãnh vực y tế rất quan trọng trong việc cứu sống trẻ em. Ông cũng ca ngợi hỗ trợ về tiền bạc và kỹ thuật của những đối tác y tế như UNICEF. Theo bà Malalay Ahmadzai thì còn có vai trò của các nhân tố khác nữa:

Bà Ahmadzai nói tiếp: “Một trong các nhân tố là thành tích tốt của chương trình chủng ngừa toàn quốc. Nhân tố thứ 2 là cải thiện trong tập quán cho bú sữa mẹ, và điều đó phần lớn nhờ vào công tác cộng đồng cũng như sự hỗ trợ của các trung tâm y tế vân vân.”

Mặt khác, giải quyết vấn đề các bà mẹ chết khi sinh con còn đòi hỏi các bệnh viện phải có sự chăm sóc chất lượng tốt nữa. Và trên khắp lãnh thổ Campuchia, chất lượng săn sóc y tế hãy còn yếu kém.

Một vấn đề các nhà cung ứng chăm sóc y tế gặp phải tại đây là thu được các dữ kiện đúng về mức tử vong của các bà mẹ. Một số giới chức nói có thể ước lượng từ 300 đến 700 người mẹ Campuchia thiệt mạng trong số 100 ngàn vụ vượt cạn.

Số liệu chính xác hơn sẽ có thể có được vào năm tới sau cuộc khảo sát toàn quốc được thực hiện mỗi thời kỳ 5 năm.

Bác sĩ Lo thuộc bộ Y Tế Campuchia tỏ vẻ lạc quan tin rằng các dữ kiện mới sẽ cho thấy mức cải thiện. Lý do là hiện nay tại khắp 1 ngàn bệnh viện tại Campuchia đều có một cô đỡ. Ngoài ra, số phụ nữ được săn sóc trước khi sinh nở cũng nhiều hơn trước.

Tuy nhiên, ngay Bác sĩ Lo cũng không dự kiến việc cải thiện sẽ giúp đạt được chỉ tiêu 140 người mẹ chết trong số 100,000 vụ sinh nở. Mới đây, bác sĩ Lo đã đề nghị chính phủ tăng chỉ tiêu lên 250.

Cho dù chỉ tiêu đó còn xa với mức lý tưởng, bác sĩ Lo nói rằng mức tử vong các bà mẹ hạ thấp như vậy vẫn là một sự cải thiện tốt đẹp đối với các gia đình Campuchia.

XS
SM
MD
LG