Đường dẫn truy cập

LHQ kêu gọi cải tổ cơ cấu của Tòa án Xét Xử Khmer Đỏ

  • Rory Byrne

Một cơ quan của Liên Hiệp Quốc nói rằng Liên Hiệp Quốc nên rút khỏi tòa án đặc biệt xét xử các cựu thủ lãnh Khmer Đỏ nếu tòa án này không được cải tổ. Khuyến nghị vừa kể được đưa ra trong lúc hai chuyên gia của Liên Hiệp Quốc báo cáo là có những vấn đề nghiêm trọng trong công tác hành chánh và cơ cấu lai tạo của tòa án này.

Năm ngoái, Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc - UNDP, được giao trách nhiệm báo cáo về công tác tuyển dụng nhân viên cho Tòa án Xét Xử Khmer Đỏ. Nhiệm vụ này được giao phó sau khi có tố cáo cho rằng những nhân viên người Kampuchia đã hối lộ cho các viên chức tòa án để được vào làm việc cho tòa này.

Báo cáo của UNDP - mới được công bố trong tuần này, nói rằng họ không tìm ra bằng chứng nào cho thấy là có việc trả tiền lại quả từ tiền lương. Tuy nhiên, các nhà điều tra đã phát giác là Tòa án đang thuê mướn những nhân viên người Kampuchia không hội đủ tiêu chuẩn, trả lương cao hơn mức bình thường và không thông qua thủ tục tuyển dụng thích đáng.

Báo cáo nói thêm rằng nếu phía Kampuchia của Tòa án không đồng ý sửa đổi các thủ tục và cơ cấu của tòa này thì Liên Hiệp Quốc "nên nghiêm chỉnh cứu xét tới việc không tham gia vào tòa án này nữa."

Một báo cáo thứ nhì của Liên Hiệp Quốc, cũng được công bố trong tuần này, đã nêu lên nhiều khiếm khuyết về mặt hành chánh và đề nghị chuyển cho Liên Hiệp Quốc quyền kiểm soát các chức năng thiết yếu của tòa án.

Tòa án này là một tòa án hỗn hợp Kampuchia-Liên Hiệp Quốc, với 3 thẩm phán Kampuchia làm việc chung với 2 thẩm phán quốc tế do Liên Hiệp Quốc tuyển chọn. Bản báo cáo thứ nhì cho rằng vì hệ thống tư pháp của Kampuchia yếu kém cho nên tòa án này có thể chịu sự can thiệp của chính trị.

Ông Peter Foster là phát ngôn viên chính thức của phía Liên Hiệp Quốc trong tòa án hỗn hợp này. Ông nói rằng hai báo cáo vừa kể đang được giới hữu trách xem xét.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng việc thực thi đầy đủ các khuyến nghị trong những báo cáo này đòi hỏi phải thương thuyết lại những hiệp định thành lập tòa án - một việc mà ông Foster cho là sẽ gây nguy hại cho toàn bộ tiến trình.

Ông Foster nói: "Việc thương thuyết lại sẽ mất nhiều thời giờ. Chúng ta cần nhớ rằng phải mất 13 năm mới có được thỏa thuận mà chúng ta đang có hiện nay. Và có một điều chắc chắn là không ai muốn quay lại với cuộc thương thảo để phải mất thêm 13 năm nữa."

Theo ông Foster, Liên Hiệp Quốc có thể nắm giữ một vai trò lãnh đạo nhiều hơn mà không cần phải thực hiện những thay đổi lớn trong các hiệp định hiện có.

Ông Foster nói: "Vai trò lãnh đạo là một từ ngữ có thể được định nghĩa bằng nhiều cách. Nó không nhất thiết phải có nghĩa là chúng ta phải thuơng lượng lại một phần của hợp đồng hay một phần của hiệp định hay thay đổi những yếu tố cơ bản về cơ cấu và sự vận hành của tòa án. Chắc chắn là chúng tôi có thể tiến hành việc điều chỉnh bên trong hệ thống hiện nay để trợ giúp nhiều hơn cho các vị đồng sự phía Kampuchia của chúng tôi."

Ông Foster cho hay: một số biện pháp bổ cứu đã được thực hiện và các chuyên gia đang được tuyển mộ để cải thiện các chức năng của tòa án và bảo đảm cho tính chất công bằng của tiến trình xét xử.

Tòa án này đang điều tra 5 người về những tội ác đã phạm phải dưới thời Khmer Đỏ cai trị Kampuchia từ năm 1975 đến năm 1979, trong đó có tới 2 người thiệt mạng. Cho đến nay, có hai nghi can đã bị bắt giam - nghi can thứ nhất là ông Kaing Kek Eav, biệt danh Duch, người từng chỉ huy nhà giam Tuol Sleng ở Phnom Penh; và nghi can thứ nhì là ông Noun Chea - người từng cầm đầu công tác tư tưởng của Khmer Đỏ.

Giới hữu trách đang chuẩn bị hồ sơ để truy tố 3 người còn lại.

XS
SM
MD
LG